Najdluzszy czas trwania patentu do 8 marca 1958 Stosowanie transformatorów do sprze- chylenia linjiowe jedynie wtedy, gdy nie ganjila plytek odchylajacych wiazkowej powoduje on zadnego odczuwalnego dbcia- lampy katodowej z lampa wzmacniajaca, zenia przylaczonej don lampy wzmacnia- do siatki której doprowadza sie drgania jacej. Warunek ten mozna spelnic jedynie refeilesacyijne, jest juz znane. Glównym wa- 'tylko stosujac lampy o malym oporze we- runkiem, któremu musi czynic zadosc wnetrznym^ a wiec lampy trójelekWodowe, transformator, jest, aby szerokosc prze- majace maly opór anodowy, równolegly do pfusizczanego przezen pasma czestotliwosci transformatora. byllla wyznaczona z jednej strony, od do- Nawet jednak przy zachowaniu tych lu, przez liczbe drgan relaksacyjnych na warunków wiersze siatki dbrazowej ria sekunde, z drugiej strony zas od góry, ekranie nie sa jeszcze zadowalniaijaco pro- przeiz czas wstecznego biegu promieni, sfoliniowe. Nalezy stosowac jeszcze pewne Ttransifoirmaitor taki moze wytwafzac od- poprawki dodatkowe, które osiaga sieglównie przez calkowanie lulb rózniczkowa¬ nie krzywej napiecia transformatora.Przedmiotem patentu nr 31534 jest urzsftlizeniie dó wytwarzania -drgan elektry¬ cznych, sluzacych do odchylania wiazki promieni katodowych, zawierajace 'trans¬ formator, do któregp zacisków uzwojenia pierwotnego doprowadza sie napiecie znie¬ ksztalcone w ten sposób, ze na zaciskach uzwojenia wtórnego powstaje napiecie od¬ chylajace nie znieksztalcone. Napiecie znie¬ ksztalcone sklada sie z nie znieksztalconego napiecia generatora' drgan relaksacyjnych oraz z napiecia, nakladanego na to pierw¬ sze, uzyskanego na drodze calkowania na¬ piecia nie znieksztalconego. Tonapiecie na¬ kladane jest wytwarzane wedlug patentu nr 31534 na drodze ladowania kondensa¬ tora nie znieksztalconym napieciem relaksa¬ cyjnym poprzez opornik, po czym dopro¬ wadza sie je do obwodu siatkowego lam¬ py wzmacniajacej, wlaczonej przed trans¬ formator. Wedlug niniejszego wynalazku napiecie nakladane doprowadza sile do ob¬ wodu wyjsciowego tego wzmacniaka, przy czym mozna poprawic napiecie odchylaja¬ ce talk, ahy dtrzymac prostoliniowosc wier¬ szy.Na fig. 1 rysunku przedstawiona jest lampa wzmacniajaca 1,- do której przyla¬ czony jest kondensator 3, ladowany li¬ niowo poprzez opornik 2. Kondensator ten roizladowuje sie w znany sposób przy kaz¬ dej zmianie obrazu lub wiersza poprzez lampe wyladowcza 4. Wedlug wynalazku warunek, alby 'transformator nie obciazal lampy wzmacniajacej, spelniony jest dzie¬ ki wlaczeniu w obwód anodowy oporni¬ ka 5, przez który plynie. praci anodowy z baterii 13, podczas gdy pierwotne uzwo¬ jenie la transformatora jest zaryglowane przed pradem stalym za pomoca konden¬ satora blokujacego 8. Uzwojenie wtórne 76 transformatora jest polaczone z plytkami odchylajacymi 13a, 13b wiazkowej lampy katodowej, srodkowy punlrt zas tegoz uzwojenia jest przylaczony do anody 12.Dzieki malej wartosci oporu anodowego' 5 mozna spelnic ten warunek, by opór we¬ wnetrzny generatora, a wiec równoleglego ukladu lampy /oraz bporriika 5, byl mniej¬ szy od oporu wejsciowego transformatora.W praktyce stwierdzono jednak,, ze jeszcze i wtedy w transformatorze wystepuje se¬ lektywne wzmacnianie wiekszych czestotli¬ wosci. Zairadzic temu mozna, zasilajac transformator suma algebraiczna naipiecia drgan relaksacyjnych i napiecia scalkowa- nego.Wedlug wynalazku calkowanie odbywa sie w obwodzie anodowym lampy wzmac¬ niajacej / (fig. 2). W tym celu w szereg z oporem anodowym wlacza sie obwód, skladajacy sie z równolegle polacizonych opornika 6 oraz kondensatora 11. Stala czasu obwodu 6, 11 mozna dobrac tak, aby resztki rózniczkowania zostaly w krzywej odchylania dokladnie wyrównane. Wedlug fig. 3 dbwód calkujacy 6, 11 moze byc w razie przylaczenia przyrzadu do sieci uzyty zarazem do wygladzania napiecia anodowego,, dostarczanego przez zasilacz sieciowy 9. W 'tym przypadku pierwotne uzwojenie transformatora nfusi byc jedno- biegunowo uziemione.Kondensator 8 powinien miec pojem¬ nosc 'tak wielka, dby w porównaniu z uzwo- jeniem 7a nie reprezentowal on nawet dla najmniejszych zjawiajacych sie w obwo¬ dzie czeistotliwosci zadnego-oporu.Przyklad liczbowy: opornik 5: 5000 Q% 6: 5000 fi, kondensator 11: 4 \iF, 8: 10 fiF, uzwojenie 7a\ 4000 zwojów na rdzeniu zela(znym rozmiarów 20 X 20 mm, przekladnia transformatora: od 1 : 4 do 1 : 6.Z drugiej slróny czasem moze sie oka¬ zac potrzebna poprawka w kierunku prze- ciwnym. — 2 —Przypadek ten zachodzi dila wierszo¬ wych drgan relaksacyjnych, które calkuje gladzik analogiczny do gladzika 6, 11 z fig. 3, przy czym opór anodowy jest wo¬ bec stosunkowo malego oporu wejsciowego transformatora na ogól niniejszy, n!iz dla drgan (relaksacyjnych obrazowych/ W tym przypadku mozna za pomoca zmiennego opornika 10 (fig. 4), polaczonego szerego¬ wo z uzwojeniem 7a, przeprowadzic po¬ prawke, która nie tylko usuwa znieksztal¬ cenia calkowania ale siega dalej ii wpro¬ wadza znieksztalcenia rózniczkowania. W praktyce stosowane byly wartosci naste¬ pujace: opornik 5: 3000 Q, kondensator 8: 0,1 [xF, opornik 10: 0 7- 5000 Q% uzwojenie 7a: 500 zwojów na rdzeniu zelaznym z blaszek o przekroju 20 mm2, przekladnia transformatora: 1:4, transformatory: transformator do od¬ chylania obrazowego: 7000 zwojów pier¬ wotnych oraz 2 X 14000 zwojów wtórnych; transformator do odchylania wierszowego*: 500 izwojów pierwotnych oraz 2 X 1500 zwojów wtórnych.Znieksztalcone napiecie, które nalezy doprowadzic do zacisków uzwojenia pier¬ wotnego, aby na zaciskach uzwojenia wtór¬ nego uzyskac napiecie relaksacyjne' nie znieksztalcone, mozna wytworzyc takze i w ten sposób, ze lampie wzmacniaja¬ cej 1 nadaje sie napiecie poczatkowe tak dobrane, aby lanipa ta pracowala na za¬ krzywionej czesciowej charakterystyki.Wiadomo, ze ladowanie kondensatora poprzez opór odbywa sie liniowo tylko wte¬ dy, gdy napiecie ladowania qgranicza sie jedynie do niewielkiego ulamka calego roz- porzadzaJlnego napiecia. Jezeli natomiast wyzyskuje sie rozporzadzalne napiecie w wyzszym stopniu, to krzywa ladowania jest slabo zakrzywiona ku dolowi. Zakrzywia¬ nie to odpowiada poprawce skierowanej przeciwnie niz poprawka osiagana za po¬ moca napiecia poczatkowego siatki lampy.Przy jednoczesnym stosowaniu obu tych poprawek w obwodzie lampy wyladowczej generatora drgan ^relaksacyjnych i lampy wzmacniajacej poprawki te znosza sie na¬ wzajem, przy czym osiaga sie te^ konzysc, ze rozporzadzalne napiecie baterii moze byc wyzyskane bardzo dobrze. W kazdym poszczególnym przypadku rozstrzyga do¬ swiadczenie o tym, który z podanfch srod¬ ków do kompensacji znieksztalcen wedlug wynalazku nalezy zastosowac. Na ogól do powolnego odchylania obrazowego stosuje sie wyrównywanie znieksztalcen za pomo¬ ca ujemnego napiecia poczatkowego lampy, do s)z,ybkieigfc odchylania wierszowego zas okazuje sie potrzebne zastosowanie po¬ prawki kierunku przeciwnego.Najlepiej gdy lampa wzjpacniajaca po¬ siada postac lampy trójelektrodoweij o mozliwie wielkim przechwycie. W poda¬ nych wyzej przykladach przechwyt lampy wynosil 20%, opór wewnetrzny zas -— pa¬ re tysiecy omów. Stosowanie Jlarnip piecio- elektrodowych jest w zasadzie zupelnie mozliwe, nie daje jednak widocznych ko¬ rzysci. Najlepieji jeslt wiec polaczyc w lam¬ pach piecioelektrodowych siatke ekranowa z lanoda, dzieki czemu osiaga sie wynik ta¬ ki jak z lampa trój elektrodowa.Poniewaz transformator jest wedlug wynalazku zablokowany przed stalym pra¬ dem anodowym przez kondensator 8, prze¬ to moze on posiadac rdzen zelazny bez szczelin powietrznych, a przeto tez i znacz¬ ny pierwotny opór wejsciowy.Jednakie transformator odchylen wier¬ szowych musi czynic zadosc jeszcze jed¬ nemu warunkowi.Zasadnicza czestotliwosc zmiany wier¬ szy wynosi dla? obrazów 200-wiersizowych do 400-wierszowych od 5000 do 10000 Hz.Szybki ruch wsteczny wiazki promieni ka¬ todowych, trwajacy okolo 5% okresu wier¬ szowego wymaga przeto od transformatora przenoszenia czestotliwosci 20 razy wiek- — 3 —szej z pelna jej amplitudA. Poniewaz z drugiej strony niezbedne jest stosowanie znacznych zawad a przeto itez i stosowa¬ nie rdzeni zelaznych, przeto niezibedlna wielka 'czestotliwosc mozna przenosic je¬ dynie po odpowiednim zmniejszeniu wtór¬ nej pojemnosci wlasnej transformatora. Do tego celu nadaje sie dobrze stosowanie transformatora przeciwsobnego wedlug wy¬ nalazku. ^Transformator ten wykonywa sie jako transformator plaszczowy o malym rozproszeniu i wielkiej indukcyjnosci pier- wotniej. Posiada on uzwojenie pierwotne 7a, oddzielone od podwójnej cewki Wtórnej 7b izolacja 4' na wysokie napiecie. Swobodne konce tego uzwojenia wtórnego sa przyla¬ czone wprost do plytek odchylajacych 13a, 13b wiazkowej lampy katodowej, srodek zas jego, dbciazony pojemnosciowo w wiek¬ szym stopniu z powodu rdzenia zelaznego, jest przylaczony do anody 12 tejze lampy. PL