Wynalazek dotyczy sposobu poszukiwa¬ nia zlóz bitumów w sitanie stalym, plyn¬ nym lub gazowym. Sposób wedlug wyna¬ lazku stosuje sie lacznie z wierceniami.Proponowajno juz pobieranie prób ga¬ zu z wiellu plytkich otworów wiertniczych, aby przez stwierdzenie ilosci weglowodo¬ rów przenikajacych ze zlóz bitumów na po¬ wierzchnie ziemi, okreslic granice tych zlóz. Okreslono juz takze zawartosc ga¬ zów w rdzeniach wiertniczych w cellu wnio¬ skowania, na podstawie ich zawartosci we¬ glowodorów, o istnieniu bitumów. Znane sposoby umozliwiaja jednak badania ro!z- iniesiziczenia weglowodorów a tym samym i zlóz bitumów tylko w kierunku pozio¬ mym. Wynalazek ma natomiast na cfciu umozliwienie badania istnienia weglowodo¬ rów takze i w kierunku pionowym. Dawno juz uznaje sie zialety wiercenia z przeplu¬ kiwaniem w porównaniu z wierceniem na sucho, poniewaz mozna stwierdzac slady olejów w wyplywajacej cieczy pluczacej.Jeslt to jednak zalezne od uiwagi obserwa¬ tora. Nie jest wiec to chemiczno-fizykalny sposób stwierdziainia, stanowiacy istote wy¬ nalazku i wskazujacy nieprzerwanie samo¬ czynnie jakosc dieczy pluczacej pod wzgle¬ dem zawarosci weglowodorów. Proponowa- - no takze pomiary elektryczne do stwier¬ dzania ukladu wierconych warstw. Te po¬ miary przeprowadzano jednakze dopiero po .ukonczeniu wiercenia, natomiast wyna¬ lazek umozliwia nieprzerwane badanie podczas samego wiercenia.Wynalazek polega na tym, ze ciecz plu¬ czaca, "^i/&y^yiwaj^C"z'-"otwwów wieii^tini- czych na powierzchnie ziemi, bada sie nie¬ przerwanie 'W sposób chemiczno-fizykalny ma zawartosc weglowodorów, w celu stwierdzania istnienia bitumów. Gdy przy wierceniu tnafi sie na warstwe zawierajaca bitumy w Stanie stalym, plynnym lub ga¬ zowym weglowodory mieszaja sie z ciecza pluczaca i zostaja wraz z nia wydobyte na powierzchnie ziemi. Wedlug wynalazku ciecz pluczaca, wyplywajaca na powierzch¬ nie ziemi, zostaje uwolniona np. przez ogrzewalnie lub odsysanie w prózni albo * wyluigowywanie od weglowodorów, po Czym stwierdza sie zawartosc tychze. Ba¬ dania, zwlaszcza odgazowywanie, moga byc przeprowadzane w pewnych odstepach cza¬ su za kazdym razem przy uzyciu okreslo- nej illosci pobranej cieczy pluczacej. Moz¬ na takze odprowadzac nieprzerwanie czesc cieczy pluczacej i ja najpierw odgazowy¬ wac w celu badania. Zawartosc gazu moze byc stwierdzania w rózny sposób, np. za pomoca katalitycznego spalania na druci¬ ku platynowym i mierzenia spowodowanej przez to zmiany temperatury. Znane spo¬ soby odgazowywania Cieczy pluczacych zia pomoca ciepla albo w prózni maja na celu przystosowanie jej do ponownego uzycia lecz nie zmierzaja do pomiarów geofizy- kalnych, .Weglowodory o róznym ciezarze wla¬ sciwym moga byc razem poddawane po- miarom. Mozna jednakze przez odpowied¬ nie przeprowadzanie badan, np, odgazowy¬ wanie cieczy pluczacej w stanie cieplym lub zimnym, wnioskowac o charakterze i skladzie weglowodorów, przy czym np. moznia stwierdzac zawartosc weglowodo¬ rów lekkich i ciezkich.Pomiary moga byc na pobranych ilo¬ sciach cieczy pluczacej pojedynczo prze¬ prowadzane i pojedynczo rozpatrywane np. zapisywane, albo tez moze byc uzyty sa¬ moczynny przyrzad zapisujacy, rejestruja¬ cy nieprzerwanie zawartosc weglowodorów w cieczy pluczacej.Wedlug wynalazku osiaga sie przy po¬ szukiwaniach zlóz bitumów miedzy innymi nastepujace korzysci.Poniewaz zawartosc weglowodorów nad zlozem bitumów nie musi koniecznie wzra¬ stac nieprzerwanie proporcjonalnie z gle¬ bokoscia, lecz moze zmieniac sie w zalez¬ nosci od warstw geologicznych, mozna z ustalonych systematycznymi badaniami zawartosci weglowodorów wnioskowac g przewiercanych warstwach, co jest zwy¬ kle mozliwe tylko przy zastosowaniu po¬ stepowan wymagajacych przerywania wiercenia. Mozna wiec ustalic na podsta¬ wie stwierdzanych zawartosci weglowo¬ dorów profil geologiczny badanych Warstw.* Wynalazek umozliwia równiez ustale¬ nie na jakich glebokosciach w róznych otworach wiertniczych znajduja sie jedna¬ kowe zawartosci gazowych weglowodo¬ rów. Wynalazek umozliwia zatem ustale¬ nie budowy geologicznej na duzej prze¬ strzeni.W odróznieniu od znanych pomiarów w otworach wiertniczych, wedlug któryclr np. na podstawie rózniacych sie wartosci wlasnosci elektrycznych warstw ustala sie polozenie pojedynczych poziomów ropy, sposobem wedlug wynalazku ustala sie nie tylko zloza bitumów stalych i plynnych lecz takze i gazowych.W odróznieniu od wszystkich pomia¬ rów w otworach wiertniczych, przy prze¬ prowadzaniu których wiercenie musi byc przerywane, przy stosowaniu sposobu we¬ dlug wynalazku nie tylko nie potrzeba przerywac wiercenia lecz nawet umozli¬ wia sie predsze wiercenie w ogóle, ponie¬ waz przez zmiane zawartosci weglowodo¬ rów w cieczy pluczacej stwierdza sie na¬ tychmiast czy natrafiono na poziom bitu¬ mu. Dzieki temu unika sie nepozadanego przewiercenia1 takiego poziomu. — 2 —Przy wierceniach poszukiwawczych spo¬ sób wedlug wynalazku oddaje doskonale uslugi, poniewaz z zawartosci weglowo¬ dorów na okreslonych glebokosciach moz¬ na wnioskowac o wiekszych zlozach we¬ glowodorów na jeszcze wiekszych glebo¬ kosciach.Wynalazek umozliwia wyzyskiwanie do badan wszystkich weglowodorów, prze¬ noszonych wraz z ciecza pluczaca na po¬ wierzchnie, a przede wszystkim takze i gazowych, znajdujacych sie bezposred¬ nio nad warstwami zawierajacymi bitu¬ my. Zaleta sposobu wedlug wynalazku po¬ lega na tym, ze nawet najmniejsze zawar¬ tosci weglowodorów, które w cieczy plu¬ czacej na zewnatrz nie sa widoczne, moga byc nieprzerwanie stwierdzane sposobem chemiczno-fizykalnym. PL