Znane sa sposoby ladowania samolo¬ tów na slepo, przy których ladowanie to odbywa sie wzdluz linii stalego natezenia pola wiazki promieniowania. Do wytwa¬ rzania takiej wiazki promieniowania sluza zwykle urzadzenia nadawcze, zasilane fa¬ lami ultrakrótkimi, które z pcwodu wla¬ sciwosci nadzwyczajnego rozprzestrzenia¬ nia sie fal tego zakresu promieniuja wiaz¬ ke o ksztalcie maczugi. Trasy ladowania otrzymane jako linie o stalym natezeniu pola takiej wiazki promieniowania maja ksztalt parabol, które posiadaja te wade, ze na wiekszych wysokosciach przebiegaja zbyt stromo, a na mniejszych wysokosciach — zbyt plasko, wobec czego samolot przy ladowaniu musi najpierw obnizac sie bar¬ dzo stromo, a przy ziemi musi znów uno¬ sic sie w powietrzu bardzo plasko nad nia az do chwili wyladowania. Takiego ma¬ newru ladowania nie moga wykonywac wszystkie typy samolotów, albowiem sa¬ molot musi przelatywac plaska czesc krzy¬ wej ladowania przy prawie pelnej mocy silnika, przez co uzyskuje duza szybkosc przy podchodzeniu do ziemi, co jest nie¬ bezpieczne. Wobec powyzszego starano sie wytwoirzyc trasy ladowania, które maja przebieg prostoliniowy lub przyblizony do takiego. Unika sie w ten sposób stromego rozpoczecia ladowania, a samolot moze przy stalej szybkosci opadania oraz przy zahamowanym silniku osiasc bezpiecznie na ziemi.Sposób wedlug wynalazku ma na celu uzyskanie tak:ej korzystnej trasy lolu przy ladowaniu. W tym celu wytwarza sie wiaz¬ ke promieniowania o wykresie przestrzen¬ nym szczególnego ksztaltu, przy czym sto¬ suje sie szczególny sposób przecinania tej wiazki przez trase samolotu przy lado¬ waniu.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze stosuje sie wiazke o wykresie prze¬ strzennym tak uksztaltowanym i tak prze¬ cinanym przez trase samolotu, ze nateze¬ nie pola przy ladowaniu samolotu najpierw slabnie, a potem przy zblizaniu sie do punktu zetkniecia sie samolotu z ziemia znów wzrasta. Szczególny sposób przecina¬ nia wiazki wymaga, aby nadajnik wzgled¬ nie zespól anten do wytwarzania wiazki umiescic z boku w okreslonej odleglosci od kierunku nadlatywania samolotu przy la¬ dowaniu.Na rysunku fig. la przedstawia rzut pionowy, a fig. Ib — rzut poziomy trasy samolotu, wytyczonej przez urzadzenie.we¬ dlug wynalazku. Na wykresie wedlug fig. la litera S oznaczono nadajnik, sluzacy do wytwarzania wiazki promieniowania, przy czym miejsce zetkniecia sie samolotu z zie- ma lezy w punkcie A, a ladowanie rozpo¬ czyna sie w punkcie B przestrzeni. Zakla¬ da sie najpierw, ze sposób ladowania we¬ dlug wynalazku nie jest stosowany, a la¬ dowanie odbywa sie przez sterowanie sa¬ molotu wprost na nadajnik S wzdluz linii o stalym natezeniu pola. W tym przypad¬ ku otrzymuje sie trase ladowania P o 'ksztalcie paraboli, która jest spowodo¬ wana odbiciem sie fal ultrakrótkich od po¬ wierzchni ziemi. Przy sposobie wedlug wy¬ nalazku dazy sie do tego, aby kierujac sa¬ molot wzdluz linii o stalym natezeniu po¬ la osiagnac trase ladowania posiadajaca ksztalt prostej G. Dla ulatwienia przyjmu¬ je sie, ze prosta G posiada wspólny punkt B z parabola P i ze miejsca Al9 A zetknie¬ cia sie samolotu z ziemia posiadaja te sa¬ ma odleglosc od nadajnika S. Jesli obie linie stalego natezenia pola P i G przeciac plaszczyznami na wysokosciach hi, h2, h3, h4, h5, h6, io latwo zauwazyc, ze parabo¬ la P przeksztalci sie w prosta G, jesli prze¬ niesie sie w plaszczyznach przeciecia punkty 2—6 do miejsc 2'—6'.To przesuniecie punktów paraboli P na prosta G osiaga sie w sposób nastepujacy.Zaklada sie, iz charakterystyka pionowa promieniowania o ksztalcie paraboli wy¬ stepuje wówczas, gdy samolot leci wzdluz linii P wprost na nadajnik S. Rzuty piono¬ we punktów 2—6 paraboli sa oznaczone równiez cyframi 2—6 i naniesione na wy¬ kresie wedlug fig. Ib. Punkt B, okreslajacy rozpoczecie ladowania, jak równiez punkt A zetkniecia sie samolotu z ziemia, sa ró¬ wniez na tym wykresie zaznaczone. We¬ dlug wynalazku ladowanie nie odbywa sie wzdluz linii P, lecz wzdluz linii G, to zna¬ czy, ze samolot przecina wiazke promie¬ niowania ukosnie. Na linii G naznaczono rzuty punktów 2' do 6' i miejsce A zetknie¬ cia s;e samolotu z ziemia. Punkt B jest, jak to wspomniano, dla obu sposobów la¬ dowania ten sam. Przez odpowiednie na¬ danie ksztaltu przekrojowi poziomemu wiazki promieniowania mozna uzyskac to, iz punkty 2—6 przechodza w punkty 2'—6'. Warunek ten zostanie mianowicie spelniony wówczas, gdy natezenie pola. wiazki w przekroju poziomym wzdluz tra-* sy ladowania najpierw slabnie, a przy zbli¬ zaniu sie do miejsca ladowania znów wzra- sla. Odpowiedni ksztalt przekroju wiazki otrzymuje sie graficznie.Rzuty przekrojów poziomych wiazki- w plaszczyznach hi—h6 otrzymane w len sposób, sa na fig. Ib oznaczone literami Dl—D6. Dzieki nadaniu takiego ksztaltu tym przekrojom wiazki uzyskuje sie prosta linie stalego natezenia pola, odpowiadaja¬ ca prostej G na fig. la. Charakterystyka promieniowania w plaszczyznie poziomej wiazki, która odpowiada wyluszczonym — 2 —warunkom, jest przedstawiona na fig. Ib linia kreskowana i oznaczona litera D.Z charakterystyki tej wykorzystuje sie tyl¬ ko wycinek zawarty w kacie a. Wiazke o takiej charakterystyce promieniowania mozna otrzymac np. za pomoca dwóch an¬ ten zasilanych przeciwfazowo i umieszczo¬ nych w odstepie okolo 3,87 l lub tez 1,95 h Do stlumienia promieniowania wstecznego takiej anteny stosuje sie zespól zlozony z dwóch grup oscylatorów, ubawionych w odstepie 3,87 l i zasilanych przeciw¬ fazowo, przy czym kazda poszczególna gru¬ pa sklada sie z czterech pojedynczych oscy¬ latorów, umieszczonych w odleglosci 1/4 od siebie i zasilanych na przemian przeciw¬ fazowo.Przy sposobie ladowania wedlug wy¬ nalazku, a wiec ladowania wzdluz linii G (fig. Ib) zmienia sie kat, pod którym pada wiazka promieni na antene odbiorcza, bo¬ wiem w tym przypadku nadajnik lezy z bo¬ ku trasy ladowania. O ile w odbiorniku stosuje sie antene odbiorcza niekierunko- wa, posiadajaca charakterystyke kolowa, to okolicznosc ta nie stanowi zadnej prze¬ szkody. Idealna charakterystyke kolowa anteny nie zawsze mozna jednak osiagnac, zwlaszcza na samolotach metalowych, po¬ niewaz metalowy kadlub i skrzydla samo¬ lotu wywieraja wplyw na charakterystyke anteny umieszczonej na samolocie, tak iz w kierunkach dwusiecznych katów zawar¬ tych miedzy kazdym skrzydlem a kadlu¬ bem samolotu uwydatniaja sie minima tej charakterystyki. Taka charakterystyka jest przedstawiona na fig. 2 i oznaczona lite¬ ra E. Z wykresu widac, ze charakterystyka przebiega prawie kolowo w zakresie ka- •ta (3. Z tego wzgledu miejsce ustawienia nadajnika S (fig. Ib) obiera sie tak, iz kat padania wiazki na antene odbiorcza zmie¬ nia sie nieznacznie, a w kazdym razie nie wykracza poza kat [i W praktyce kierunek ladowania G wy¬ znacza sie za pomoca nadajnika kierunko¬ wego (L, B na fig. Ib), wysylajacego dwie wiazki promieni, manipulowane na prze¬ mian w rytmie uzupelniajacych sie znaków alfabetu Morsego. Przy ¦stosowaniu takie¬ go nadajnika dla wyznaczania kierunku G nadlatywania do celu trudno jest jednakze, z powodu ograniczonej szerokosci strefy wyznaczajacej trase, osiagnac to, by samo¬ lot dolatywal kazdorazowo do celu po tej samej trasie. Dlatego tez trzeba zapobiec temu, aby drobne zboczenia z trasy nie po¬ wodowaly znaczniejszego odksztalcenia przebiegu pola od przebiegu prostoliniowe¬ go. Warunkowi temu uczyni sie zadosc przez odpowiednie obranie miejsca usta¬ wienia nadajnika oraz dobranie ksztaltu rzutu poziomego charakterystyki wiazki.Sposób wedlug wynalazku moze byc sto¬ sowany nie tylko do wytwarzania wylacz¬ nie prostoliniowych tras ladowania; moz¬ na bowiem stosujac go wytwarzac inne do¬ wolnego ksztaltu trasy ladowania, np. aby przeleciec bezpiecznie ponad przeszkodami terenowymi u granic lotniska. PL