Wynalazek niniejszy dotyczy podklad¬ ki do zabezpieczania nakretki lub wkretu, zaopatrzonej w zeby, których jedna stro¬ na jest stroma, a druga — pochyla i któ¬ re sprowadzaja dzialanie zakleszczajace miedzy czescia przykrecona i nakretka, gdy ta ostatnia podlega dzialaniu sil od¬ krecajacych.Zeby sa strome od przodu w kierunku przykrecania, tak ze posiadaja one zasad¬ niczo w przekroju poprzecznym postac ze¬ bów, jaka jest stosowana w zebach zapad¬ kowych. Strony tylne sa jednak wiecej po¬ chylone niz gwint sruby i w tym samym kierunku. Wskutek swego ksztaltu zeby opieraja sie ruchowi wzglednemu nasrubka lub wkretu po przykreceniu: i zostaja do¬ cisniete do powierzchni czesci skreconych oraz wpijaja sie w nie przy dzialaniu sil odkrecajacych.Znane sa podkladki, które wywoluja dzialanie zakleszczajace, wspóldzialajac badz z druga podobna podkladka, badz z wystepami na nakretce lub czesci przy¬ kreconej.Podkladka wedlug niniejszego wyna¬ lazku jest ulepszona i mozna ja zastoso¬ wac badz bez pomocy* drugiej podkladki, badz, bez wystepów na nasrubku lub in¬ nej czesci, przy czym skutecznie dziala ona równiez po przelozeniu jej na druga strone w kierunku nasrulbka.Podkladka wedlug wynalazku jest wy¬ konana z twardego metalu, a jej zeby mo¬ ga wpijac sie w nakretke lub czesc przy¬ krecona i wytwarzac zaglebienia wspól-dzialajace z tymi zebami, w celu sprowa¬ dzenia dzialania zakleszczajacego, zapo¬ biegajacego odkreceniu nakretki lub innej czesci gwintowanej.Podkladka^ posiada najlepiej postac pierscienia (calkowitego lub czesciowego) zaopatrzonego na jednej stronie w z^by, tak uksztaltowane, ze pozwalaja one na wzgledny ruch obrotowy miedzy podklad¬ ka i nakretka lub innym narzadem gwin¬ towanym podczas wkrecania, lecz opiera¬ ja sie podczas odkrecania, zas na swej przeciwnej stronie podkladka posiada zab ¦ ub zeby z jednej strony strome, z drugiej zas strony pochylone w tym samym kie¬ runku, lecz wiecej spadzisto niz gwint; naj¬ lepiej gdy zebów jest kilka, tak ze gdy na¬ kretka lub czesc gwintowana jest przykre- ( eona, wówczas nacisk zebów jest dosta¬ tecznie silny, aby mogly one dostatecznie zakleszczyc sie, zapobiegajac dzialania sil odkrecajacych.Zeby takie moga byc wykonane na ca¬ lej powierzchni z jednej strony podkladki lub tylko ha czesci powierzchni.-Podkladka wedlug wynalazku moze po¬ siadac 'szczeline, a jeden koniec moze byc odgiety w kierunku osi podkladki wzgle- dem drugiego konca, tak ze podkladka sprezynuje w przypadku, gdy nakretka lub inna czesc nie jest dostatecznie przyciag¬ nieta by zakleszczyc sie.W uzupelnieniu opisu zalaczono rysu¬ nek, przedstawiajacy przedmiot wynalaz¬ ku, przy czym fig. 1 przedstawia widok boczny zesrubowania ^z podkladka wedlug wynalazku przed przyciagnieciem nakret¬ ki; fig. 2 — podobny widok, czesciowo w przekroju, wskazujacy polozenie czesdi po przyciagnieciu nakretki; fig. 3 l— podob¬ ny widok, czesciowo w przekroju, wska¬ zujacy polozenie czesci po wywarciu na nakretke sily odkrecajacej; fig. 4 wi¬ dok perspektywiczny podkladki z jed¬ nej strony; fig. 5 — widok, perspek¬ tywiczny podkladki z odwrotnej strony; fig. 6— czesc podkladki w powiekszeniu; fig. 7 — widok perspektywiczny odmiennej podkladki; fig. 8 — widok perspektywicz¬ ny tejze podkladki z odwrotnej strony; fig. 9 — widok perspektywiczny drugiej odmiennej podkladki; fig. 10 — prsrekróf poprzeczny, wskazujacy zastosowanie pod¬ kladki pod leb wkretu; fig. 11 — widok, wskazujacy zastosowanie podkladki pod leb sruby; fig. 12 — widok perspektywicz¬ ny, wskazujacy podkladke czesciowo za¬ opatrzona w zeby i wygieta, w celu nada- .nia jej sprezystosci; fig. 13 — widok per¬ spektywiczny podkladki wedlug fig. 12 z odwrotnej strony; fig. 14 — widok per¬ spektywiczny podkladki, podobnej do pod¬ kladki, wskazanej na fig. 9, lecz wygietej, w celu nadania jej sprezystosci.Fig. 1, 2 i 3 wskazuja podkladki z po¬ wiekszonymi zebami.Wedlug fig. 1—5 podkladke stanowi plaski nieprzerwany pierscien metalowy, który ,moze jednak w dowolnym miejscu posiadac ' szczeline. Z jednej strony pod¬ kladka 10 jest zaopatrzona w znaczna ilosc zebów 11 z jednej strony stromych, z dru¬ giej strony 12 pochylych w kierunku prze¬ ciwnym do kierunku gwintu sruby, dó któ¬ rej podkladka ma byc uzyta.Po stronie przeciwnej podkladka jest zaopatrzona w stosunkowo niewielka ilosc zebów 13, których strony 14 sa. pochylone w tym samym kierunku, co gwint 15, lecz wiecej spadzisto.Jak widac na fig. 1—3, podkladka jest tak umieszczona, ze górne zeby 11 stykaja sie z dolna powierzchnia nakretki 16. Czesc przykrecona oznaczono liczba 17, a swo- rzen — liczba 18.Gdy nakretke 16 przykrecac do czesci 17, zeby //.pozwalaja nakretce slizgac sie po nich, tak iz nastepuje wzgledny ruch obrotowy miedzy nakretka i podkladka 10, przy czym podkladka 10 "pozostaje nieru¬ choma^ - 2 —Zebów 13 jest szesc, jednak moze ich byc wiecej lub mniej tak, ze cale cisnienie wytworzone przez nakretke zostaje prze¬ niesione na szesc ostrzy, oznaczonych licz¬ ba 19 i wykonanych na narozach zebów 13.Ostrza te, zwlaszcza, jezeli podkladka jest wykonana z twardszego materialu, niz czesc przykrecona, wpijaja sie w nia, two¬ rzac zaglebienia 20. Zeby 13 nie zaglebiaja sie znacznie w material czesd, w kazdym jednak razie wytwarzaja w niej dostatecz¬ ne zaglebienia.Gdy wywierana jest pewna sila dla od-^ krecenia nakretki 16, zeby 11 zapobiegaja lub ograniczaja wzgledny ruch obrotowy miedzy nakretka 16 i podkladka 10 tak, ze podkladka obraca sie wraz z nakretka, wskutek czego zeby 13 przesuwaja sie po pochylosciach 21 zaglebien 20. Poniewaz zas pochylosci te sa bardziej strome, niz gwint 15, przeto miedzy tymi czesciami powstaje dzialanie zakleszczajace, tak ze nakretka zostaje niezawodnie zabezpieczo¬ na przed odkreceniem.Zewnetrzny obwód podkladki 10 moze byc kanciasty, tak ze przy odkrecaniu na- srubka 16 mozna ja zabezpieczyc przed, obracaniem przy pomocy klucza. Podklad¬ ka zabezpiecza skutecznie nakretke przed samowolnym obluzowaniem sie wskutek drgan.Zeby 13 moga sie konczyc na krawe¬ dziach 19 promieniowymi zeberkami tnacy¬ mi 22, ulatwiajacymi wpijanie sie zebów, jak wskazano na fig. 6.Wedlug fig. 10 podkladka 10 jest osa¬ dzona pod lbem 32 wkretu 26. W tym przy¬ padku dzialanie jest dokladnie takie samo. jak w zesrubowaniu wskazanym na fig;. 1^5.Na ftg. 11 podkladka 10 jest umieszczo¬ na miedzy lbem 27 sworznia 28 i przyle¬ gla czescia celem zapobiezenia wykreca¬ niu sie sworznia z nakretki 30.Dalsza odmiane przedstawiono na fig. 7 i 8. W tej postaci wykonania zeby 11 biegna tylko na jednej czesci pierscienia, tworzacego podkladke, przy czym pod¬ kladka jest zaopatrzona w szczeline 23 i posiada tylko feden zalb zakleszczajacy 24, podobny do zebów 13. Zab 24 jest utworzony obok szczeliny 23. Szczelina 23 moze nie byc promieniowa. Podkladka ta dziala dokladnie tak samo, jak podkladka wedlug fig. 1—5.Na fig. 9 przedstawiono^ inna odmiane, której zeby zakleszczajace 11 sa wykona¬ ne tylko na czesci podkladki, posiadajacej szczeline 23, i której przeciwna strona jest zaopatrzona w dwa zeby zakleszczajace 25, podobne do zebów 13.Podkladki wedlug fig. 12, 13 i 14 od¬ powiadaja podkladkom, wskazanym na fig. 7, 8 i 9, z tym tylko wyjatkiem, ze jeden koniec 31 kazdej podkladki jest .odgiety w kierunku równoleglym do osi, tak iz podkladki te zapewniaja zabezpieczenie sprezyste w dodatku do zabezpieczania za¬ kleszczajacego.Podkladki we wszystkich tych posta^ ciach wykonania sa jednakowo skuteczne bez wzgledu na to, która strona podkladki jest zwrócona w kierunku nakretki.Jak widac na fig. 1—3, male zabki 11 sa zwrócone w kierunku nakretki. Gdy du¬ ze zeby 14 sa zwrócone w kierunku nakret¬ ki, wówczas przy przykreceniu nakretki podkladka obraca sie wraz z nakretka, poniewaz zabki 11 m^ga sie slizgac po po- wierzchnii przykrecanej czesci, podczas gdy ruch wzgledny miedzy podkladka i nakretka napotyka na opór ze strony ze¬ bów 13. Po szczelnym przykreceniu zeby 13 wpijaja sie w material nakretki, a przy odkrecaniu pochylosci zaglebien, utwórz or¬ nych w nakretce, usiluja przesunac sie w góre po spadzistych pochylosciach 14 i w ten sposób wytwarzaja dzialanie zaklesz¬ czajace. — 3 — PL