Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwarzania w piecu indukcyjnym stopów zelaznych o malej zawartosci wegla. W szczególnosci dotyczy on sposobu wytwa¬ rzania stopów zelaznych, stali nierdzew¬ nych i nie plamiacych sie lub podobnego tworzywa bezposrednio z rud przy zasto¬ sowaniu metalicznych srodków redukcyj¬ nych takich, jak krzem, zelazo-krzem lub podobne.Stopy zelazne wytwarzano dotychczas glównie w elektrycznych piecach luko¬ wych. Elektrody weglowe takich pieców w sposób nieunikniony wprowadzaja we¬ giel do kapieli metalowej, wobec czego trudno jest w piecu lukowym wytwarzac stopy zelazne o bardzo malej zawartosci wegla. Takie stopy wytwarzano dotych¬ czas sposobem czysto chemicznym, wyzy¬ skujac co najmniej czesciowo cieplo reak¬ cji egzotermicznych przez zastosowanie odpowiednich metalicznych srodków re¬ dukcyjnych.W ostatnich latach powszechnie stoso¬ wano elektryczny piec indukcyjny typu tyglowego do przetapiania metali przy wy¬ twarzaniu stopów specjalnych oraz przy rafinowaniu, odtlenianiu, odsiarkowywaniu oraz odfosforowywaniu kapieli metalo¬ wych, zwlaszcza stalowych, w tych przy¬ padkach, gdy ilosc zuzla w stosunku do przetapianego metalu byla stosunkowo nieduza. Efektywne zuzycie energii elek¬ trycznej, a tym samym wywiazywanie cie¬ pla w piecu indukcyjnym, zalezy od stop¬ nia indukcji pradów elektrycznych w sa- hiytn ladunku. Wielkosc lych pradów in¬ dukowanych zalezy od elektrycznej prze¬ wodnosci ladunku. A zatem materialów nie przewodzacych pradu elektrycznego nie inozna ogrzewac bezposrednio w piecu in- dukcyjnyiii. Poniewaz rudy metalowe i zwykle srodki redukcyjne, np. zelazo¬ krzem, krzemek wapnia itd., stosowane przy wytwarzaniu stopów zelaznych bez" posrednio z rud, oraz duze ilosci zuzla wy¬ twarzanego podczas, redukcji rud, prak¬ tycznie biorac, nie przewodza elektrycz¬ nosci, przeto przekonano sie w prakty¬ ce, ze przy wytwarzaniu stopów zelazo- krzemowych bezposrednio z rtidy w piecu indukcyjnym napotyka sie znaczne trud¬ nosci'. Glówna trudnosc przy wykonywa¬ niu takich procesów polegala przede wszystkim na koniecznosci stosowania du¬ zej ilosci zuzla oraz innych materialów nie przewodzacych elektrycznosci, wskutek czego doprowadzanie ciepla do ladunku wymagalo zbyt wiele czasu, a przebieg re¬ dukcji rudy byl bardzo powolny. Prócz te¬ go zasadowa wyprawa pieca ulegala zbyt szybko zuzyciu.Korzysci, wynikajace z moznosci zasto¬ sowania pieca indukcyjnego do wytwarza¬ nia bezposrednio z rud stopów zelaznych o malej zawartosci wegla, sa tak oczywi¬ ste, ze juz niejednokrotnie starano sie roz¬ wiazac to zagadnienie. Na przyklad we¬ dlug patentu amerykanskiego nr 1893992 w celu unikniecia trudnosci powodowa¬ nych zla przewodnioscia elektryczna la¬ dunku wprowadzano do zwyklego pieca indukcyjnego o wielkiej czestotliwosci przewodzace elektrycznosc kawalki me¬ talu, np. w postaci pretów, czesci rur itd., rozmieszczajac (je w calej masie ladunku skladajacego sie z rudy i zelazo-krzemu.Materialy przewodzace elektrycznosc ogrzewa sie za pomoca pradów induko¬ wanych i za pomoca tych materialów prze¬ nosi sie cieplo do otaczajacego je ladun¬ ku. Metal, otrzymany zarówno wskutek redukcji rudy, jak i z dodanych do ladun¬ ku kawalków metalu opada przez zuzel utworzony podczas procesu i zbiera sie na dnie pieca, podczas gdy zuzel, który zle przewodzac elektrycznosc nie ulega ogrza¬ niu dzialaniem, pradów indukowanych, twardnieje w górnej czesci pieca natych¬ miast po wydzieleniu sie zen i opadnieciu roztopionego metalu. Jednakze sposób ten nie znalazl zastosowania w przemysle.Wedlug patentu szwedzkiego nr 80055 starano sie uniknac trudnosci, powodowa¬ nych zla przewodnioseia elektryczna la¬ dunku, przez uprzednie roztapianie pew¬ nej ilosci metalu w piecu indukcyjnym. Na¬ stepnie przerabiany ladunek czyli rude i topniki doprowadzano do tej kapieli roz¬ topionego metalu przez przewód przewo¬ dzacy elektrycznosc, np. wykonany z gra¬ fitu lub podobnego materialu, w którym cieplo wywiazujace sie wskutek dzialania pradów indukowanych zostaje przeniesio¬ ne do ladunku, zanim ladunek ten zostanie wprowadzony do roztopionego metalu. Ten sposób równiez nie przyjal sie w prak¬ tyce.Wszystkie znane sposoby redukcji rud w piecu indukcyjnym w celu bezposred¬ niego wytwarzania z nich stopów zelaz¬ nych o malej zawartosci wegla nie daly za¬ dowalajacych wyników technicznych i eko¬ nomicznych, wskutek czego uwazano, ze wytwarzanie metali i ich stopów przez re¬ dukcje rud w piecu indukcyjnym jest nie¬ wykonalne.Na podstawie dokladnych studiów i ba¬ dan, uzupelnionych wyczerpujacymi do¬ swiadczeniami i próbami wykonanymi w skali przemyslowej, zostalo stwierdzone, ze jednak mozna wytwarzac stopy zelaz¬ ne bezposrednio z rud w piecu indukcyj¬ nym w sposób zadowalajacy zarówno pod - 2 —wzgledem technicznym, jak i ekonomicz¬ nym. Na przyklad stwierdzono, ze w tym przypadku duze znaczenie posiada ener¬ giczne mieszanie ladunku podczas reduk¬ cji rudy, a znaczna ilosc roztopionego me¬ talu powinna zawsze pozostawac w piecu po spuscie gotowych stopów. Wynalazek niniejszy zostal oparty na podobnych stwierdzeniach, dokonanych w ciagu ba¬ dan, co zostalo bardziej szczególowo wy¬ jasnione nizej uwypuklajac charaktery¬ styczne i nowe jego cechy.Przy wykonywaniu sposobu wedlug wynalazku niniejszego poddawane reduk¬ cji tlenki metali, jak np. tlenki chromu, molibdenu, manganu, wolframu, tytanu, wanadu, niobu itd., redukuje sie za pomo¬ ca krzemu, stosowanego w postaci zela- zo-krzemu, krzemku wapnia, stopów krze¬ mu z odpowiednimi metalami itd., albo za pomoca innych metalicznych srodków re¬ dukcyjnych, takich jak np. wapn, alumi¬ nium, magnez, sód itd. Krzemionke i (albo) inne materialy o charakterze kwasnym, powstale podczas redukcji rudy, przepro¬ wadza sie do zuzla za pomoca dodatków zasadowych, jak np, wapna, magnezji itd.Stosowanie magnezji (tlenku magnezu) jako topnika jest szczególnie korzystne, ponie¬ waz polepsza trwalosc wyprawy tygla.Proces przeprowadza sie w piecu induk¬ cyjnym, zasilanym pradem o wielkiej cze¬ stotliwosci w celu ogrzewania ladunku i pradem o malej czestotliwosci w celu mie¬ szania albo poruszania roztopionej kapie¬ li. Natezenie kazdego z dwóch rodzajów pradu reguluje sie niezaleznie od siebie.Piec indukcyjny, stosowany do wykony¬ wania sposobu wedlug wynalazku, zostal opisany w patencie norweskim nr 56108.Gdy piec indukcyjny stosuje sie np. do rafinowania stali, to najpierw roztapia sie ladunek i rafinowanie rozpoczyna sie wów¬ czas, gdy piec bedzie, praktycznie biorac, napelniony roztopionym metalem. Nato¬ miast przy wykonywaniu sposobu wedlug wynalazku niniejszego, np. w piecu induk¬ cyjnym wedlug patentu norweskiego nr 56108, mozna przepuszczac prad o malej czestotliwosci, o ile to jest pozadane, i zwykle prad ten bywa stosowany wów¬ czas, gdy piec jest napelniony roztopionym metalem zaledwie czesciowo, np. do lA—% jego objetoisci.W celu otrzymywania dobrych wyni¬ ków wazne jest przeprowadzanie procesu w sposób ciagly. Osiaga sie to przez usu¬ wanie zaledwie nieduzej ilosci roztopione¬ go metalu, zawartego w p;ecu, podczas spustu gotowego metalu, przy czym w pie¬ cu stale pozostaje pewna ilosc metalu, wy¬ noszaca co najmniej lAs—% lub wiecej cal¬ kowitej objetosci metalu razem z ladun¬ kiem rudy i utworzonych zuzli.Podczas przeprowadzania sposobu po raz pierwszy w piecu zaopatrzonym w no¬ wa wyprawe ogniotrwala do pieca wpro¬ wadza sie najpierw taka ilosc ladunku, aby tygiel pieca byl wypelniony az do %, a na¬ wet do wiekszej czesci swej pojemnosci. Po roztopieniu metalu i dobrym zmieszaniu go, do cieklej kapieli metalowej wprowa¬ dza sie ladunek mialko rozdrobnionej ru¬ dy, dobrze zmieszanej z metalicznym srod¬ kiem redukcyjnym, np. z zelazo-krzemem, i topnikiem, np. wapnem. Caly ladunek mozna wprowadzac do kapieli odrazu albo tez okresowo porcjami wprowadzajac go do kapieli metalowej z przerwami dopóty, az caly ladunek zostanie wprowadzony, Po wprowadzeniu do pieca calego ladun¬ ku przepuszcza sie prad o malej czesto¬ tliwosci, dzieki czemu ladunek jest poru¬ szamy ruchem wirowym i dokladnie mie¬ sza sie z roztopionym metalem. W tymze czasie prad o wielkiej czestotliwosci, do¬ prowadzany bez przerwy, wywiazuje w roztopionym metalu i w zmieszanym z nim ladunku cieplo niezbedne do spowodowa¬ nia redukcji tlenku albo tlenków metali la¬ dunku oraz do wytworzenia roztopionego zuzla. Podczas wytwarzania stali nierdzew- — 3 —nej i nieplamiacej sie proces rozpoczyna sie z kapiela roztopionej stali, przy czym metal albo metale, przeznaczone do wy¬ tworzenia stopu, znajduja sie w ladunku w postaci tlenków (rud) i sa poddawane redukcji, jak opisano wyzej. W odpowied¬ nich odstepach czasu, gdy w miare wytwa¬ rzania zuzla maleje przewodnosc elek¬ tryczna ladunku, a tym samym wywiazy¬ wanie sie ciepla, albo tez w miare wypel¬ niania pieca, usuwa sie utworzony zuzel, przy czym prad o malej czestotliwosci, po¬ wodujacy mieszanie sie kapieli, jest prze¬ rywany od czasu do czasu. Nastepnie do pieca wprowadza sie swiezy ladupek i po¬ nownie rozpoczyna wytapianie.Od czasu do czasu mniejsza czesc roz¬ topionego metalu usuwa sie z pieca, np. okolo 200—400 kg w przypadku stosowa¬ nia pieca o pojemnosci 1000 kg. Po spusz¬ czeniu tego metalu kapiel metalowa i no¬ wy ladunek ponownie poddaje sie ogrze¬ waniu i mieszaniu i proces przeprowadza sie tak dlugo, az zajdzie potrzeba ponow¬ nego usuwania zuzla albo spustu czesci gotowego metalu.Podczas pracy w sposób ciagly unika sie wiekszych zmian temperatury wypra¬ wy pieca. Nie jest konieczne stosowanie pradu o malej czestotliwosci przez caly czas, gdyz w celu zmniejszenia zuzycia ogniotrwalej wyprawy pieca nalezy praco¬ wac od czasu do czasu bez mieszania za¬ wartosci pieca, poniewaz przewodzenie cie¬ pla do ladunku, spoczywajacego na rozto¬ pionej kapieli metalowej, moze sie znacz¬ nie zmieniac. Nadmiar ciepla kapieli moz¬ na zuzytkowac podczas nastepujacego po¬ tem mieszania zawartosci pieca.Postepujac w sposób opisany wyzej mozna korzystnie wytwarzac w elektrycz¬ nym piecu indukcyjnym stopy zelazne o dowolnie malej zawartosci wegla, jak np. zelazo-chrom, zelazo-molibden, zelazo¬ mangan, zelazo-tytan, zelazo-wolfram, ze- lazo-wanad, zelazo-niob, a takze stal nie¬ rdzewna itd., pomimo iz reakcje, zachodza¬ ce w piecu, powoduja wytwarzanie sie znacznej ilosci zuzla o objetosci wielokrot¬ nie wiekszej od ilosci zredukowanego me¬ talu. Podczas wytwarzania zelazo-chromu ilosc (objetosc) wytworzonego zuzla prze¬ wyzsza w przyblizeniu 9-ciokrotnie ilosc zredukowanego metalu. Przy wlasciwym dobraniu zawartosci chromu w ladunku mozna bezposrednio wytwarzac stopy ze- lazo-chromowe o zawartosci chromu od¬ powiadajacej jego zawartosci w zwyklej stali nierdzewnej. Mozliwe jest równiez w tym samym zabiegu redukcji jednoczesne redukowanie tlenków dwóch albo kilku metali i przeprowadzanie zredukowanych metali do roztopionej kapieli metalowej, jak to zachodzi przy wytwarzaniu stopów specjalnych, zawierajacych np. chrom, ni¬ kiel itd.W najlepszej postaci wykonania spo¬ sobu wedlug wynalazku niniejszego trzon pieca indukcyjnego posiada przekrój roz¬ szerzajacy sie ku górze, np. posiada on ksztalt obróconego stozka, którego kat wierzcholkowy wynosi najlepiej okolo 60° lub wiecej. Dzieki zastosowaniu pieca o takim ksztalcie znaczna ilosc zuzla, wy¬ twarzanego podczas procesu w miare przebiegu redukcji, latwo miesci sie w gór¬ nej czesci pieca. Taki ksztalt pieca sprzy¬ ja równiez zwiekszeniu powierzchni roz¬ topionej kapieli metalowej, przy czym po¬ wierzchnia zetkniecia kapieli z zuzlem wzrasta przy zwiekszeniu zawartosci pie¬ ca, q'ak równiez znacznie ulatwione jest dodawanie do kapieli ladunku, skladaja¬ cego sie z rudy i metalicznego srodka re¬ dukcyjnego oraz topnika.Stozkowaty ksztalt trzonu pieca posia¬ da równiez te korzysc, iz spuszczanie wiekszej lub mniejszej ilosci gotowego me¬ talu powoduje zaledwie nieduze obnizenie poziomu roztopionej kapieli metalowej.Stanowi to jednak znaczna korzysc, jesli chodzi o indukcyjny obwód elektryczny, — 4 —poniewaz unika sie stosowania kilku ob¬ wodów, co jest konieczne w przypadku stosowania pieca o ksztalcie cylindrycz¬ nym.Okazalo sie, ze zasadowa wyprawa pie¬ ca ulega wiekszemu zuzyciu pod dziala¬ niem krzemionki wytwarzanej podczas re¬ akcji. Krzemionka ta jest odprowadzana ku scianom pieca przez wprawianie w ruch kapieli metalowej. Zwiekszenie dodatków zasadowych, np. wapna i magnezji, zmniej¬ sza zuzycie wyprawy pieca. Jednakze po¬ mimo to zachodzi jeszcze bardzo znaczne zuzycie wyprawy, nawet jezeli ladunek za¬ wiera wapno albo magnezje z pewnym nad¬ miarem w porównaniu z iloscia potrzebna do zwiazania calkowitej ilosci krzemionki.Stwierdzono, ze takiemu nadmiernemu zuzyciu zasadowej wyprawy pieca mozna zapobiec przez uprzednia specjalna wstep¬ na przeróbke i przygotowanie ladunku.Jezeli zalozy sie, ze ladunek utworzony z mieszaniny rudy, zelazo-krzemu i wapna tworzy gruba warstwe nad kapiela rozto¬ pionego metalu w piecu indukcyjnym i przez kapiel przepuszcza sie prad o ma¬ lej czestotliwosci, sluzacy do mieszania kapieli, to ruda o wiekszym ciezarze wla¬ sciwym, a takze zelazo-krzem, wykazu¬ jacy chemiczne powinowactwo do metalu kapieli dzieki wytwarzaniu krzemków, miesza sie z kapiela najpierw, lzejsze zas wapno wykazuje sklonnosc do utrzymy¬ wania sie na powierzchni kapieli. Ruda i zelazo-krzem reaguja nastepnie ze soba w kapieli roztopionego metalu i wtedy do¬ piero wytworzona krzemionka zaczyna szkodliwie oddzialywac na wyprawe pieca.Wedlug wynalazku niniejszego przera¬ biany ladunek przygotowuje sie tak, aby wprowadzone wapno znajdowalo sie w tym czasie w dostatecznej ilosci dokladnie w tym miejscu, w którym powstaje krze¬ mionka. Osiaga sie to przez zastosowanie takich materialów zasadowych, jak wapno albo magnezja, metalicznego srodka re¬ dukcyjnego, np. zelazo-krzemu i (albo) przerabianej rudy w postaci rozkruszonej i roztartej w taki sposób, aby materialy zasadowe zostaly wtloczone do czastek metalicznego srodka redukcyjnego albo tez zostaly wyprazone, ewentualnie stoso¬ wane razem z ruda lub rudami.Bez wzgledu na to, czy dodatki zasa¬ dowe, np. wapno, zostana polaczone z me¬ talicznym srodkiem redukcyjnym, czy tez z ruda albo z tym srodkiem i ruda jedno¬ czesnie, w kazdym razie — gdy podczas reakcji srodka redukcyjnego z ruda po¬ wstaje krzemionka — zawsze w bezpo¬ srednim sasiedztwie znajdzie sie ilosc ma¬ terialów zasadowych dostateczna do zwia¬ zania krzemionki w postaci krzemianu, np. krzemianu wapnia, dzieki czemu sklonnosc krzemionki do nagryzania wyprawy pie¬ ca zostaje znacznie zmniejszona.Polaczenie skladników przerabianego ladunku wykonywa sie najlepiej w taki sposób, ze rude, srodek redukcyjny i do¬ datki zasadowe najpierw rozciera lub kru¬ szy sie tak, aby wszystkie trzy skladniki byly polaczone ze soba w poszczególnych czastkach, co znacznie ulatwia jednoczes¬ ne wprowadzanie ich do roztopionej ka¬ pieli metalowej. Przez takie polaczenie po¬ szczególnych skladników ladunku osiaga sie te znaczna korzysc, ze przede wszyst¬ kim srodek redukcyjny bedzie od razu rea¬ gowal z ruda redukujac ja, jak równiez wytworzona krzemionka bedzie sie na¬ tychmiast laczyla z wapnem lub innym stosowanym dodatkiem zasadowym w po¬ staci odpowiedniego krzemianu, np. krze¬ mianu wapnia.Rozkruszanie albo rozcieranie trzech skladników ladunku mozna wykonywac w rózny sposób w znanych urzadzeniach od¬ powiednich. Na przyklad poszczególne skladniki ladunku mozna najpierw osobno rozdrobnic albo rozetrzec, nastepnie zmieszac w zatda:iym stosunku, a nastep¬ nie poddac ponownemu rozcieraniu, ko- - 5 —rzystnie w gniotowniku, albo tez przepu¬ scic miedzy walcami zgniatajac je razem.Nastepnie w celu ulatwienia polacze¬ nia skladników ladunku korzystnym sie okazalo poddawanie mieszaniny tych skladników odpowiedniej przeróbce ciepl¬ nej w celu zwiazania czastek ze soba jeszcze przed jednoczesnym rozkruszeniem ich. Te wstepna przeróbke cieplna mozna przeprowadzac w temperaturze 200— 600°C. W celu ulatwienia polaczenia po¬ szczególnych czastek mozna do ladunku dodawac srodków spiekajacych.Zlepianie sie skladników ladunku moz¬ na ponadto ulatwic przez dodanie niedu¬ zej ilosci substancji, powodujacych bezpo¬ srednie sklejanie sie czastek, jak np. nie¬ znacznej ilosci szkla wodnego albo cemen¬ tów organicznych, które nie moglyby wprowadzic wegla do kapieli metalowej.Wobec wysokiej ceny pieca induk¬ cyjnego i duzych kosztów stosowania go ogrzewanie indukcyjne jest stosunkowo kosztowne, zwlaszcza przy wytwarzaniu znacznej ilosci ciepla. W celu zmniejszenia zuzycia energii elektrycznej w piecu induk¬ cyjnym, a tym samym i zmniejszenia w znacznym stopniu kosztów produkcji, wy¬ nalazek niniejszy zmierza do zmniejsze¬ nia zapotrzebowania energii elektrycznej przez zastosowanie dodatkowego czyli po¬ mocniczego zródla ciepla. Mozna to usku¬ teczniac laczac piec indukcyjny z odpo¬ wiednim urzadzeniem ogrzewajacym, w którym cieplo moze byc wywiazywane sto¬ sunkowo mniejszym kosztem, niz w pie¬ cu indukcyjnym. W takim urzadzeniu ogrzewajacym wytwarzac cieplo mozna za pomoca elektrycznych grzejników oporo¬ wych, przez spalanie paliwa albo tez w in¬ ny mniej kosztowny sposób. Urzadzenie ogrzewajace moze sluzyc do uprzedniego podgrzewania ladunku i w tym przypadku ladunek moze byc ogrzewany podczas mie¬ szania i laczenia jego skladników, po czym ladunek, ogrzany do wysokiej temperatu¬ ry, moze byc zaladowywany w sposób ciagly lub okresowo do pieca indukcyjnego. To dodatkowe cieplo, sluzace do zmniejszenia zuzycia energii elektrycznej w piecu in¬ dukcyjnym, mozna równiez uzyskiwac przez wprowadzanie do ladunku odpo¬ wiedniej ilosci materialów powodujacych przebieg reakcji egzotermicznych, jak to zachodzi np. w procesach redukcji za po¬ moca aluminium lub krzemu.Korzysci wstepnego podgrzewania la¬ dunku cieplem dodatkowym ze wzgledu na zuzycie energii elektrycznej w piecu indukcyjnym wynikaja z przykladu naste¬ pujacego.Wytwarzanie zelazo-chromu.Obliczenie na 1 tone gotowego zelazo¬ chromu. a) Bilans cieplny bez wstepnego podgrze¬ wania ladunku.Ogrzanie do 1600nC i roztopienie 1000 kg me¬ talu (o cieple wlasci¬ wym 0,2) wymaga 415 kW/godz.Ogrzanie do 1600°C i roztopienie 2700 kg zu¬ zla wlacznie z cieplem wytwarzania zuzla wy¬ maga. 1020 kW/go-dz. 1435 kW/godz.Cieplo reakcji egzoter¬ micznych odpowiada 495 kW/godz.Calkowita ilosc energii elektrycznej potrzebnej w piecu indukcyjnym wynosi 940 kW/godz. b) Bilans cieplny przy wstepnym podgrze¬ waniu ladunku do 900nC.Ogrzanie do 1600°C i roztopienie 1000 kg me- — 6 —talu i 2700 kg zuzla wymaga 1435 kW/godz.Ogrzanie do 900°C 1000 kg metalu (o cieple wla¬ sciwym 0,18) 185kW/godz.Ogrzanie do 900°C 2700 kg zuzla (o cieple wlasci¬ wym 0,22) 615 kW/godz. 800 kW/godz. wynosi 635 kW/godz.Cieplo reakcji egzoter¬ micznych odpowiada 495.. kW/godz.Calkowite zapotrzebo¬ wanie energii elek¬ trycznej w piecu induk¬ cyjnym wynosi 140 kW/godz.Nastepujace przyklady ilustruja rózne odmiany wykonania sposobu wedlug wy¬ nalazku niniejszego w 30-kilogramowym piecu indukcyjnym.Przyklad I. Roztopiono 6,3 kg Fe—Cr (70% Cr) i do kapieli metalowej dodano malymi porcjami 16 kg mialko sproszko¬ wanej mieszaniny z: 65^ rudy chromowej, 18% CaSL, 17% CaO.Czas miedzy roztopieniem ladunku a spustem gotowego stopu wynosil 30 minut.Zuzel, który bardzo latwo wydostawal sie na powierzchnie kapieli, usuwano kilka¬ krotnie. Otrzymany metal wazyl 8,6 kg i zawieral: 64,5% Cr i 2,0% Su Otrzymano zuzel o skladzie chemicz¬ nym: 27,5% Si02, 31,0% CaO, 14,5% MgO, 4,1% Cr.Przyklad II. Roztopiono 3,89 kg Fe— Cr (64,5% Cr) i do roztopionej kapieli do¬ dano 15 kg mialko sproszkowanej miesza¬ niny skladajacej sie z: 57,3% rudy chromowej, 11,7% Fe—Cr (90% Fe) 31,0% CaO.Otrzymano 6,01 kg stopu zawieraja¬ cego: 55,4% Cr 2,99% Si.Zawartosc chromu w zuzlach wynosila 2,3%.Przyklad III. Roztoipiono 5 kg Fe—Mn oraz 2 kg stali. Do roztopionej kapieli do¬ dano 15 kg mialko sproszkowanej miesza¬ niny skladajacej sie z- 56,0% rudy manganowej, 11,4% Fe—Si, 32,6% CaO.Otrzymano stop zawierajacy: 61,4% Mn i 4,93% Si.Zuzel zawieral 21% Mn.Przyklad IV. Roztopiono 5 kg zelazo¬ molibdenu. Do roztopionego stopu dodano 15 kg mialko sproszkowanej mieszaniny skladajacej sie z: 40% MoO„ 20% Si, 4% Fe—Si (45% Si) i 36% palonego wapna.Otrzymany stop zawieral' 45,1% Mo i 3,56% Si.Zuzel zawieral: 1,0% Mo, 33,9% Si02, 30,0% MgO.Rozumie sie, ze sposób wedlug wyna¬ lazku niniejszego nie jest ograniczony tyl- — 7 —ko do wyzej przytoczonych przykladów sluzacych jedynie do lepszego wyjasnienia przedmiotu wynalazku. Zelazo-wolfram, zelazo-tytan, zelazo-wanad, zelazo-niob itd., mozna wytwarzac w mysl wynalazku niniejszego w sposób podobny do opisa-, nego w przykladach.Nazwa „stop zelazny", uzyta w opisie i zastrzezeniach patentowych, oznacza nie tylko znane obecnie zwykle produkty han¬ dlowe z tych stopów lacznie ze stalami nie¬ rdzewnymi, lecz takze dotyczy i stopów, w których metal stopowy, np. chrom, znaj¬ duje sie w ilosci zblizonej, a nawet sie¬ gajacej az do 100%, jak np. w podanych przykladach otrzymywanie chromui man¬ ganu metalicznego. PL