Wynalazek niniejszy dotyczy samoczyn¬ nego sprzegu do sprzegania pojazdów, zwlaszcza wózków transportowych, w któ¬ rym kazda glowica sprzegu zaopatrzona jest w wystep w ksztalcie stozka lub pira¬ midy oraz w umieszczone obok tego wy¬ stepu zaglebienie odpowiedniego ksztaltu, sluzace do pochwycenia wystepu glowicy przeciwnej.W znanych sprzegach tego rodzaju czlo¬ ny sprzegu skladaja sie z obrotowego haka w ksztalcie tarczy oraz z polaczonego z nim przegubowo ucha.Wedlug wynalazku czlony sprzegu sa wykonane inaczej; skladaja sie one ze szponów, wzglednie z jednego szpona w kazdej glowicy sprzegu, obracanego dooko¬ la pionowego czopa w tej glowicy i wcho¬ dzacego w zaczep ze szponem glowicy przeciwnej, przy czym przechodzi on pnzez wystep glowicy, a przednia powierzchnia kazdego szponu w jego tylnym polozeniu skrajnym stanowi czesc powierzchni pro- wadniczej wystepu, wypelniajac wyciecie w tej powierzchni prowadniczej i zamyka¬ jac je od stromy wnetrza glowicy sprzegu, Glowica sprzegajaca zaopatrzona jest w jednej ze scianek bocznych lub tez w dnie w przepust dla urzadzenia odprzega- jacego. Urzadzenie to znajduje sie w tej czesci sprzegu, która umieszczona jest z re¬ guly pod pojazdem i zabezpieczona jest w ten sposób przed opadajacym materia¬ lem, wysypujacym sie z wózka. Przepust móglby tez byc osloniety przez wyciag¬ niecie w bok przykrywy glowicy sprzegualbo przez umieszczenie go -w dnie glowicy lub tez w sposób podobny. W celu zapo¬ biezenia gromadzeniu sie zanieczyszczen w glowicy dno" jej moze byc zaopatrzone w otwory. Umozliwione to jest dzieki pro¬ stemu zamknieciu sprzegu, wymagajacemu umieszczenia w dnie jednego tylko ucha dla sworznia. Zebro poprzeczne, dzwiga¬ jace to ucho, moze byc ukosnie sciete, tak iz na zebrze tym nie moze osiadac rozsy¬ pany ewentualnie material.Aby z sily ciagnienia, wystepujacej po¬ miedzy dwoma zahaczonymi o siebie szpo¬ nami, mogly powstac sily boczne, dazace do zamkniecia sprzegu, powierzchnie zacze¬ pu szpanów sa podciete. W celu mozliwie jak najwiekszego zmniejszenia luzu, nie¬ zbednego do tego, aby konce szponów mo¬ gly przesuwac sie obok siebie pomimo ich podciecia, grzbiety szponów zaopatrzone sa w nasadki, dzieki którym konce szponów zachodza za siebie podczas sprzegania w poziomej plaszczyznie srodkowej sprzegów.Dzieki temu, ze zaden szpon nie moze da¬ lej usuwac sie wstecz, osiaga sie zarazem te korzysc, ze sprzeg pozostaje zamknie¬ ty jeszcze wtedy, gdy sprezyna jednego ze szponów zostanie zlamana i szpon ten wy¬ kreci sie wstecz z polozenia sprzezenia.Nowe jest tez w ktoncu urzadzenie do odprzegania. W celu zaoszczedzenia miej¬ sca ('zmniejszenia rozmiaru i ciezaru glo¬ wicy) urzadzenie to umieszczone jeslt w sa¬ mym szponie, dzieki czemu jednoczesnie na niewielkiej przestrzeni osiaga sie znaczny stosunek przekladni dzwigni i unika sie tez sil, dzialajacych mimosrodowo na szpony.Urzadzenie do odprzegania dziala na oba szpony, pirzy czym nai szpon przeciwny wy¬ wiera ono nacisk, na szpon zas wlasny — ciagnienie. Dzieki ^unieruchomieniu ciegla recznego w polozeniu pociagniecia na glo¬ wicy sprzegu szpon przytrzymany zostaje w polozeniu trwalego zaryglowania, tak iz jego glowica sprzegajaca dziala jako zde¬ rzak. Dzialanie to mozna zapewnic tez je¬ szcze i w ten sposób, ze dzwignia nacisko¬ wa wypelnia wyciecie szponu poza po^ wierzchnia zaczepu w przypadku ustawie¬ nia szponu w polozeniu rozlaczenia, tak ze szpon przeciwny nie moze wejsc w za¬ czep i spowodowac sprzezenie. Na szpon przeciwny nie wywiera to zadnego wply¬ wu, tak iz sprezyna tego szponu moze wprowadzic go z powrotem przy odlacza¬ niu od siebie pojazdów w polozenie go¬ towosci do sprzezenia. Dzwignia naciskowa urzadzenia odprzegajacego oraz cale to urzadzenie moze byc przytrzymywane w polozeniu spoczynkowym przez sprezyne.Azeby do t^gb celu oraz do rozrzadzania szponem móc wykorzystac te sama sprezy¬ ne, sprezyna ta jest wykonana tak, iz dzia¬ la na dzwignie naciskowa urzadzenia od¬ przegajacego, wprowadzajac je w poloze¬ nie spoczynkowe i przesuwajac zarazem szpon w polozenie sprzezenia.Cieglo reczne unieruchomia sie najle¬ piej za pomoca obracania rekojesci. Polo¬ zenie ciegla oraz rekojesci wskazuje, czy sprzeg znajduje sie w stanie stalego zary¬ glowania, czy tez w stanie gotowosci do sprzezenia.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania sprzegu wedlug wynalazku oraz sposób jego1 dzialania.Fig. 1, 2 i 3 objasniaja przebieg sprze¬ gania, poczynajac od chwili uderzenia o sie¬ bie glowic sprzegajacych az do chwili cal¬ kowitego sprzezenia; fig. 2 przedstawia przy tym przekrój poziomy przez obie glo¬ wice. Fig. 3a przedstawia polozenie szpo¬ nów, gdy sprezyna jednego ze szponów zo^ stanie zlamana, tak iz szpon ten obraca sie wstecz z polozenia sprzezenia. Fig. 4 przed¬ stawia równiez w przekroju poziomym po¬ lozenie szponów przy odprzezeniu. Fig. 5 przedstawia przekrój pionowy, fig. 6 — glowice w polozeniu gotowosci do usku¬ tecznienia sprzezenia. - 2 —W glowicy 1 (znajduje sie szpon 2, obra¬ cany poziomo dookola sworznia 3. Pod dzialaniem sprezyny 4 szipon ten opiera sie nasadka 5 o sworzen 6, ograniczajacy suw szponu. W tym polozeniu szpon znajduje sie w stanie gptowosci do sprzezenia (fig. 6) oraz w stanie sprzezonym (fig. 3).Poijczas sprzegania 'trafiajace na siebie szpony odpychaja sie nawzajem tak, * iz opieraja sie o nasadki 7 i 7' (fig. 1). Przed¬ nie ich powierzchnie 8 tworza przy tym czesc powierzchni prowadniczych sprzegu, za pomoca których (glowice wchodza w sie¬ bie nawzajem, szpony zas wchodza w za¬ czep wzajemny, gdy powierzchnie 9, a w koncu 10 obejma juz dalsze prowadzenie (fig. 2). Polozenie zaczepu wzglednie sprze¬ zenia przedstawione jest na fig. 3.W celu otwarcia sprzegu pociaga sie za cieglo reczne 11 jednego z czlonów ca¬ lego sprzegu. Dziwignia naciskowa 12 obra¬ ca sie wówczas dookola sworznia 13, za pomoca którego jest ona osadzona w szpo¬ nie, i spycha przy tym -wstecz szpon prze¬ ciwny za pomoca kciuka 14. Gdy szpon osiagnie juz swe polozenie tylne wskutek oparcia sie o nasadke 7', dzwignia nacisko1- wa 12 opiera sie wówczais o szpon przeciw¬ ny jako o punkt obrotu i pociaga za po^ srednictwem sworznia 13 wlasny swój szpon równiez wstecz, az do oparcia sie o odpowiadajaca mu nasadke 7 (fig. 4).Po uskutecznionym w ten sposób otwar¬ ciu sprzegu glowice sprzegu rozsuwaja sie nieco, szpony zas opieraja sie wzajemnie swymi powierzchniami 9 (fig. 2). Przy od¬ suwaniu od siebie pojazdów szpony prze¬ suwaja sie wzdluz siebie powierzchniami 9 póki nie utraca wzajemnego zetkniecia, a sprezyny 4 nie sprowadza ich do polozenia gotowosci do sprzezenia wedlug fig. 6.Jezeli sprzeg w chwili rozlaczenia znaj¬ dowal sie pod naciskiem, to cieglo 11 na¬ lezy przytrzymac i unieruchomic, póki po¬ jazdy nie zostana odsuniete od siebie.Unieruchomienie sprzegu potrzebne jest i wtedy, gdy zamkniecie sprzegu ma byc wylaczone, a sprzeg ma dzialac jedynie ja¬ ko zderzak.W bocznej sciance glowicy mozna wy¬ konac otwór naprzeciwko ciegla 11, który zwykle jest zamkniety korkiem, przez któ¬ ry jednak, np. w razie skrzywienia ciegla 11 wskutek wykolejenia, mozna wepchnac pret, który otwiera sprzeg.Na rysunku wystepy i zaglebienia na kazdej glowicy sprzegu przedstawione sa w postaci prostych stozków, mozna jednak nadac im ksztalt ukosnych stozków lub pi- rairiid, nachylonych ku srodkowi, przy czym odleglosc wierzcholka stozka od srod¬ kowej, osi wynosi wówczas polowe odleglo¬ sci wierzcholka stozka od zewnetrznej stro¬ ny wystepu. W ten sposób osiaga sie bardziej równomierny obszar chwytania sprzegu.Otwory przelotowe 15 w oslonie glowi¬ cy umozliwiaja wypadanie wzglednie usu¬ wanie rozsypanego materialu, który mógl¬ by sie dostac do glowicy. PL