PL32048B1 - Hazeltine Corporation, Jersey City, New Jersey Strojony równolegly obwód drgan wielkiej czestotliwosci i uklad polaczen genera¬ tora lampowego z takim obwodem drgan - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy strojonego obwo¬ du drgan wielkiej czestotliwosci, zawiera¬ jacego przyrzad o zmiennej opornosci uro¬ jonej, sluzacy do strojenia obwodu w pew¬ nym lokreslonytn zakresie czestotliwosci, i posiadajacego tez pomocniczy przyrzad strojeniowy, nastawiany niezaleznie od na¬ stawiania glównego przyrzadu strojenio¬ wego. Tego rodzaju strojone obwody, za¬ opatrzone w dodatkowy pomocniczy przy¬ rzad strojeniowy, stosuje sie w technice wtedy, gdy pragnie sie zaopatrzyc od¬ biornik lub nadajnik w urzadzenie, pozwa¬ lajace na dokladna regulacje czestotli¬ wosci, W znanych dotychczas strojonych ob¬ wodach drgan wielkiej czestotliwosci, za¬ opatrzonych w przyrzad do dokladnego strojenia, stosowano zwykle maly zmien¬ ny pomocniczy kondensator o niewielkiej pojemnosci maksymalnej, przylaczony ró¬ wnolegle do glównego kondensatora stro¬ jeniowego. Urzadzenie takie umozliwia wprawdzie dokladne dostrojenie przy wszystkich polozeniach glównego konden¬ satora strojeniowego, posiada jednak te wade, ze zakres czestotliwosci pomocni¬ czego kondensatora zmienia sie w zalez¬ nosci od nastawienia glównego konden¬ satora strojeniowego. Ta zaleznosc zakrer su czestotliwosci strojenia kondensiatora pomocniczego od nastawienia kondensa¬ tora glównego jna swa przyczyne w tym, ze stosunek indukcyjnosci do pojemrbosciobwodu zmienia sie podczas strojenia gló¬ wnego kondensatora, a maksymalna po¬ jemnosc pomocniczego kondensatora stro¬ jeniowego stanowi dla róznych polozen kondensatora glównego niejednakowe cze¬ sci calej pojemnosci obwodu.W patencie nr 31364 opisany jest uklad odbiornika superheterodynowego, w któ¬ rym strojony obwód oscylatora miejsco¬ wego jest zaopatrzony w pomocniczy przy¬ rzad strojeniowy. Celem tego pomocnicze¬ go przyrzadu nie jest jednak jedynie to, aby ulatwic strojenie obwodu drgan miej¬ scowego oscylatora, ale tez i to, aby umoz¬ liwic nieznaczne, ale zupelnie scisle okre¬ slone rozstrojenie czestotliwosci tego oscy¬ latora wzgledem czestotliwosci odbieranej.Uzyskuje sie w ten sposób moznosc prze¬ suwania czestotliwosci posredniej w gra¬ nicach przepuszczanego* pasma czestotli¬ wosci posredniej, a to w tym celu, aby móc stosownie do zyczenia uprzywilejo¬ wac przy odbiorze jedna lub druga bocz¬ na wstege modulacyjna fali odbieranej.Jezeli w opisanym wyzej celu zamie¬ rza sie stosowac pomocniczy przyrzad do strojenia obwodu drgajacego, to zmiany czestotliwosci obwodu, spowodowane pe¬ wnym okreslonym nastawieniem tego po¬ mocniczego przyrzadu, winny posiadac je¬ dnakowe wartosci dla wszystkich nasta¬ wien glównego przyrzadii strojeniowego.Wedlug wynalazku pomocniczy przyrzad strojeniowy tak jest wlaczony w obwód drgan wzglednie tak z nim sprzezony, ze spelnia powyzszy warunek. Szczególna cecha znamienna wynalazku polega na tym, ze pomocniczy przyrzad strojenio¬ wy jest polaczony szeregowo z przyrza¬ dem o innym niz jego charakterze opor¬ nosci pozornej, przy czym ten szeregowy uklad jest przylaczony równolegle co naj¬ mniej do czesci obwodu drgan. W korzyst¬ nej postaci wykonania przedmiotu wyna¬ lazku pomocniczy przyrzad strojeniowy sianowi kondensator zmienny, polaczony szeregowo z cewka indukcyjna, przy czym ten szeregowy uklad cewki i pomocnicze¬ go kondensatora strojeniowego jest przy¬ laczony równolegle do stalego kondensa¬ tora, umieszczonego w obwodzie drgan.Na fig. 1 przedstawiono znanyuklad od¬ biornika superheterodynowego jako przy¬ klad zastosowania obwodu drgan wedlug wynalazku z pomocniczyni przyrzadem strojeniowym. Odbierane przez antene 10 drgania sa doprowadzane do wzmacniacza 12 wielkiej czestotliwosci. Wzmocnione drgania wielkiej czestotliwosci sa nastep¬ nie doprowadzane do siatki* wejsciowej lampy 13, pracujacej jako oscylator - mie- szacz, poprzez transformator sprzegajacy 17, którego uzwojenie wtórne tworzy wraz z kondensatorem obrotowym 18 obwód drgan, strojony do czestotliwosci odbiera¬ nej. W lampie 13, stanowiacej w danym przypadku heksode, drgania miejscowe sa wytwarzane w obwodzie 19, wlaczonym miedzy siatki 22 i 21. Drgania czestotliwo¬ sci posredniej, odbierane z anody 30 lam¬ py 13, sa przekazywane poprzez transfor¬ mator" 31 do wzmacniacza 14 czestotliwo¬ sci posredniej, gdzie zostaja dalej wzmac¬ niane. Za wzmacniaczem czestotliwosci posredniej znajduje sie detektor, wzmac¬ niacz czestotliwosci malej i glosnik.W patencie nr 31364 wspomniano, ze w odbiorniku superheterodynowym przez nieznaczne rozstrojenie obwodu oscylato¬ ra mozna w prosty sposób przesuwac po¬ srednia czestotliwosc nosna w obrebie pas¬ ma czestotliwosci, przepuszczanego przez wzmacniacz czestotliwosci posredniej. Do tego celu sluzy pomocniczy kondensator strojeniowy 28, uwidoczniony na fig. 1. Z rysunku widac, ze obwód siatki 22 sklada sie w zasadzie z kondensatora obrotowe¬ go 27, kondensatora stalego 24 i czesci cewki 20, która lezy pomiedzy zaczepem cewki 25 a górna okladzina kondensatora 27. Obwód ten jest wlaczony poprzez kon¬ densator blokujacy 23 pomiedzy siatke 22 — 2 —a uziemienie. Czesc cewki 20, lezaca po¬ miedzy zaczepem 25 i siatka 21, stanowia¬ ca anode oscylatora miejscowego, sluzy ja¬ ko cewka sprzegajaca zwrotnie obwody anody i siatki oscylatora.Stosunkowo maly zmienny kondensa¬ tor 28 sluzy do strojenia pomocniczego i jest wlaczony pomiedzy uziemienie a drugi zaczep 29 cewki 20, lezacy na zew¬ natrz obwodu strojonego. Poniewaz jedna •okladzina tego kondensatora jest uziemio¬ na, przeto szeregowy uklad tego konden¬ satora i czesci cewki, zawartej pomiedzy zaczepami 25 i 29, jest przylaczony rów¬ nolegle do kondensatora 24 obwodu stro¬ jonego. Przy odpowiednim dobraniu po¬ jemnosci kondensatora 24 i zaczepu 29, który daje sie latwo ustalic eksperymen¬ talnie, mozna osiagnac ten wynik, iz zmia¬ ny czestotliwosci rezonansowej obwodu, wyznaczone przez maksymalna i minimal¬ na pojemnosc kondensatora 28, maja stala wartosc dla wszystkich nastawien glów¬ nego kondensatora strojeniowego 27/ Transformator sprzegajacy 31, który przekazuje drgania czestotliwosci posred¬ niej od anody 30 lampy 13 do wzmacnia¬ cza 14 czestotliwosci posredniej, stanowi filtr pasmowy przepuszczajacy pewne okreslone pasmo czestotliwosci posred¬ niej. Pasmo to jest przedstawione graficz¬ nie na fig. 2. Posrednia czestotliwosc nos¬ na, wynoszaca w danym przypadku 175 kc/sek, przedstawia pionowa linia A.Transformatorposredniej czestotliwosci 31 dostraja sie tak, aby przepuszczal pasmo czestotliwosci o szerokosci 8 kc/sek, to znaczy czestotliwosci od 171 do 179 kc/sek. Granice przepuszczanego pasma sa zaznaczone na rysunku odpowiednimi liniami kreskowano-kropkowanymi B i C.Kondensator 28 obwodu oscylatora umoz¬ liwia przesuwanie czestotliwosci oscylato¬ ra, w obu kierunkach od nominalnej cze¬ stotliwosci posredniej (175 kc/sek) o war¬ tosc odpowiadajaca szerokosci jednej wste¬ gi bocznej bez potrzeby przystrajania wej¬ sciowych obwodów odbiornika. Poniewaz szerokosc jednej wstegi bocznej wynosi w danym przypadku 4 kc/sek, przeto war¬ tosc ta zarazem okresla granice mozliwe¬ go przesuwania w kazda strone czestotli¬ wosci rezonansowej obwodu drgan 19 za pomoca kondensatora 28. Jezeli czestotli¬ wosc oscylatora jest wieksza, niz czesto¬ tliwosc odbierana, jak to najczesciej Ina miejsce w odbiornikach superheterodyno- wych, to obnizanie czestotliwosci oscyla¬ tora przy niezmiennej czestotliwosci od¬ bieranej powoduje zmniejszanie czestotli¬ wosci posredniej i na odwrót. Gdy kon¬ densator 28 znajduje sie w swym poloze¬ niu normalnym, to wytworzona czestotli¬ wosc posrednia odpowiada linii A na fig. 2. Przy zmniejiszeniul czestotliwosci oscy¬ latora, np. o 3 kc/sek wzgledem jej war¬ tosci normalnej, powstaje czestotliwosc posrednia 172 kc/sek, przedstawiona li¬ nia D.Poniewaz zakres i polozenie przepusz¬ czanego pasma czestotliwosci posredniej pozostaja niezmienione, przeto przesunie¬ cie posredniej czestotliwosci nosnej obja¬ wia sie w ten sposób, ze wyzsze czestotli¬ wosci modulacyjne jednej wstegi bocznej zostaja obciete, jednoczesnie zas granica przepuszczania drugiej wstegi bocznej ule- go odpowiedniemu rozszerzeniu.Na^ przyklad w przypadku, gdy polo¬ zenie posredniej^ czestotliwosci nosnej jest takie, jak zaznaczone linia D (fig. 2), to w dolnej wstedze bocznej zostaja przepu¬ szczane tylko czestotliwosci od 171 do 172 kc/sek; czestotliwosci te odpowiada¬ ja czestotliwosciom akustycznym od 0 do 100d kc/sek. Wyzsze czestotliwosci tej wstegi bocznej, odpowiadajace czestotli¬ wosciom akustycznym od 1 do 4 kc/sek, zostaja obciete. Jednakze jednoczesnie w górnej wstedze bocznej zakres przepusz¬ czanych czestotliwosci ulega rozszerzeniu az do 7 kc/sek. Mozliwosc takiego prze- — 3 —suniecia posredniej czestotliwosci posiada te zalete, ze otrzymuje sie nie tylko szer¬ szy zakres czestotliwosci akustycznych, ale unika sie tez zaklócen jednej lub dru¬ giej wstegi bocznej przez sasiednie czesto¬ tliwosci nosne stacji nadawczych, a to dzieki stlumieniu tej wstegi we wzmacnia¬ czu czestotliwosci posredniej. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patento we. 1, Strojony równolegly obwód drgan wielkiej czestotliwosci, w którym równo¬ legle do co najmniej czesci jednego z ele¬ mentów obwodu drgan przylaczona jest galaz, zlozona z szeregowo polaczonych kondensatora i cewki indukcyjnej, przy czym jeden z tych elementów galezi sze¬ regowej, np. kondensator, jest zmienny i stanowi pomocniczy przyrzad strojenio¬ wy obwodu, znamienny tym, ze wartosci pojemnosci i indukcyjnosci elementów ga¬ lezi szeregowej sa dobrane tak, iz zmiana czestotliwosci rezonansowej obwodu, spo¬ wodowana tym samym przestawieniem zmiennego elementu galezi szeregowej, ma wartosc stala dla wszelkich nastawien gló¬ wnego przyrzadu strojeniowego obwodu.

2. Strojony równolegly obwód drgan wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zmienny kondensator, stanowiacy glówny przyrzad strojeniowy, jest przylaczony ró¬ wnolegle dó cewki obwodu poprzez kon¬ densator staly, a galaz, utworzona z pola¬ czonych szeregowo zmiennego kondensa¬ tora i cewki, jest przylaczona równolegle do tego kondensatora stalego.

3. Uklad polaczen generatora lampo¬ wego ze strojonym obwodem drgan wed¬ lug zastrz. 1, 2, znamienny tym, ze obwód drgan (19) jednym koncem jest polaczony z elektroda rozrzadcza (22) lampy genera¬ cyjnej (13), drugim zas koncem — poprzez cewke sprzezenia zwrotnego z elektroda (21), stanowiaca anode generatora, kon¬ densator (28) zas, stanowiacy pomocniczy przyrzad strojeniowy, jest wlaczony mie¬ dzy zaczep (29) cewki sprzezenia zwrot¬ nego a ziemie. H a z e 11 i n e Corporation Zastepca: inz. Cz. Raczynski rzecznik patentowy 40248Do opisu patentowego Nr 32048 'FT- Fl—F o E - I CD o o 1 I o + 03 a ro +¦ -I—^=Ar^v ^e 4- CD lio -»- -- k« I—^'^^'^roK; Ul PL