Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wyrobu zaworów drazonych z pól wyrto»- bu, przedstawiajacego postac cylindrycz¬ nego kielicha, którego dno i scianka bocz¬ na posiadaja jednakowa w przyblizeniu grubosc, przy czym kielich ten ksztaltuje sie droga odpowiednich zabiegów, a mia¬ nowicie wykuwania i tloczenia, celem wy¬ tworzenia grzybka oraz trzonu zaworu.Wytlaczanie kielicha z blachy bylo opi¬ sane w patencie nr 30783.Glówne znamie wynalazku polega na usztywnieniu obwodu grzybka w najwiek¬ szej jego srednicy, odpowiadajacej sredni¬ cy zaworu przez przesuniecie i specznie¬ nie metalu scianiki bocznej kielicha.W tym celu wedlug jednej z odmian wykonania wynalazku z pól wyrobu w po¬ staci kielicha cylindrycznego o srednicy nie równej, lecz mniejszej od srednicy go¬ towego grzybka zaworu, przed wytlocze¬ niem grzybka kielich poddaje sie zabie¬ gowi przesuniecia materialu w kierunku osiowymv (elektrycznie, mechanicznie, hy¬ draulicznie lub inaczej) w celu specznie¬ nia boków dna kielicha, mniej wiecej do sredinicy gotowego grzybka.Cylindryczny i specznialy na dnie kie¬ lich ksztaltuje sie nastepnie znanymi spo¬ sobami, w rodzaju tloczenia, prasowania, celem uzyskania* grzybka o pozadanym ksztalcie oraz trzonu zaworu. W szcze¬ gólnosci profil grzybka moze wykazywac w miejscu jego przylegania do gniazdaszyjke, sluzaca do odpowiedniegp ussczel- nienia* Nalezy .podkreslic, ze metal, nagroma¬ dzony w ten sposób na czesci obwodowej grzybka, podnosi sie podczas jego przesu¬ wania na czesc górna scianki bocznej, nie zas na dno kielicha, którego profil wew¬ netrzny i zewnetrzny, grubosc i struktura nie ulegaja zmianie.Wedlug jednej z postaci wykonania wynalazku usztywnienie obwodu grzybka zaworowego osiaga sie, wychodzac z grzybka o grubosci w przyblizeniu jedna¬ kowej, lecz o srednicy wiekszej od sred¬ nicy zamierzonego grzybka, którego ob¬ wód poddaje sie wykuwaniu promienio¬ wemu.Inna wlasciwosc wynalazku, która mozna laczyc z pierwsza lub traktowac oddzielnie, dotyczy wykonania wnetrza trzonu zaworu po stronie dowolnej i cal¬ kowitego, ' lub czesciowego zamkniecia czesci koncowej wnetrza tego bez zdejmo¬ wania metalu za pomoca narzedzi ze scianki zewnetrznej trzonu. W ten sposób zostaje zachowana ciaglosc wlókien w strefie zewnetrznej trzonu.W tym celu jeden z ostatnich prze¬ biegów tloczenia, odkuwania lub tym po¬ dobnych uskutecznia sie tylko na czesci dlugosci trzonu, poczynajac od grzybka w ten sposób, ze na czesci koncowej te¬ goz pozostaje grubosc, wystarczajaca do wytworzenia z niej zupelnego zamkniecia przez ostatni zabieg tloczenia, kucia itd.Dalej opisane sa przyklady wykonania wynalazku, nie ograniczajace zakresu je¬ go zastosowania, . Fig. 1 i 12 przedstawiaja dwie fazy pier¬ wszej odmiany zaworu o grzybku wzmoc¬ nionym, przy czym kielich uwidoczniony jest w przekroju podluznym, fig. 3 przed¬ stawia grzybek gotowego zaworu, fig. 4 — odmiane zaworu o grzybku usztywnionym, a fig. 5—9 -»- schematycznie ostatnie fazy wytwarzania grzybka wedlug wynalazku.Celem wykonania zaworu o grzybku usztywnionym wedlug wynalazku wytwa¬ rza sie w jakikolwiek sposób, np. przez wytlaczanie z blachy, pólwyrób w postaci cylindrycznego kielicha o dnie 1 (fig. 1) i sciance bocznej 2, które to czesci posia¬ daja grubosc na ogól jednakowa. Srednica zewnetrzna d kielicha jest mniejsza od srednicy zewnetrznej D, jaka winien po¬ siadac grzybek gotowy.Do wnetrza 3 kielicha wprowadza sie rdzen 4 (fig. 2), nagrzewa kielich, poczaw¬ szy od dolu i uskutecznia przetlaczanie wzmiankowanej scianki jakimkolwiek do¬ wolnym sposobem (np. przez tloczenie, kucie, prasowanie itd.), uzyskujac w ten sposób nagromadzenie metalu lub zgrubie¬ nie 5, a zarazem i skrócenie scianki bocz¬ nej 2 kielicha.Powyzsze czynnosci mozna wykony¬ wac w maszynach, uskuteczniajac jedno¬ czesnie nagrzewanie i przetlaczanie w kie¬ runku strzalek 7, w rodzaju maszyn, sto¬ sowanych do wyrobu zaworów pelnych.Rozumie sie, ze rdzen 4 mozna np. zasta¬ pic innym narzadem analogicznym, zmu¬ szajacym metal do rozszerzania sie na ze¬ wnatrz bez zmiany profilu wewnetrzego kielicha.Pód koniec operacji dno / grzybka po- siada srednice, wystarczajaca do osiagnie¬ cia w nastepstwie droga wlasciwego za¬ biegu nalezytej srednicy D grzybka.Nastepnie wyciaga sie rdzen 4 i przy¬ stepuje do zwylklych czynnosci, celeim uzyskania grzybka trzonu zaworu. Fig. 3 uwidocznia gotowy grzybek la, ewentual¬ nie ze wskazania- linia przerywana 6, sta¬ nowiaca podstawe szyjki na uszczelnienie ze specjalnego stopu.W odmianie wedlug fig. 4 usztywnie¬ nie obwodu grzybka zaworu osiaga sie, wychodzac z kielicha o srednicy wiekszej, ale grubosci na ogól jednakowej, jak to uwidoczniaja linie z kropek i kresek za pomoca obkucia promieniowego (strzalka — 2 —T) wzmiankowanej czysci az do zadanego obrysia.Celem wytworzenia trzonu zaworu bez usuwania za pomoca narzedzi metali z je¬ go scianki zewnetrznej mozna postepowac jak nastepuje: rozpoczyna|ac od zmniej¬ szenia srednicy kielicha, uwidocznionego na fig. 2 i poddajac go raz lub kilkakrot¬ nie tloczeniu lub zabiegowi podobnemu, uzyskuje sie w ten sposób klocek 2a na trzon (fig. 5), na który nawleka sie pier¬ scien lub tulefke metalowa 8, obejmujaca pewna dlugosc wrzeciona/ Srednice tulei doprowadza sie do sred¬ nicy trzonu nie objetej ta tuleja (fig. 6) badz to tloczeniem, badz w inny jakikol¬ wiek sposób. Usuwa sie tuleje za pomo¬ ca odpowiedniej obróbki i uzyskuje trzon 2b o ksztalcie, uwidocznionym na fig. 7.Wnetrze 3b trzonu obtacza sie, nie do- tykaijac scianki wewnetrznej konca jego 9 (jak to wskazuja linie 10 na |ig. 7); osiaga sie natenczas trzon 2c o obrysiu, wskaza¬ nym na fig. 8, Wreszcie zamyka sie calkowicie lub czesciowo koniec trzonu 9, doprowadza¬ jac scianki tloczeniem lub w inny dowol¬ ny sposób do srednicy pozostalej czesci trzonu (fig. 9) i uzyskuje w ten sposób trzon 2d zaworu drazonego, uformowany calkowicie lub czesciowo, t. j. zaopatrzo¬ ny w kanal srodkowy bez jakiejkolwiek obróbki scianki zewnetrznej.Wedlug odmiany wynalazku mtozna wykonac czynnosci opisane powyzej bez uzycia tulei, pod warunkiem jednak zasto¬ sowania tloczni o odpowiedniej matrycy.Rzecz prosta, ze mozna przedsiewziac rozmaite zmiany w Sposobie wyrobu za¬ worów, nie wychodzac z ram wynalazku; w szczególnosci wynalazek dotyczy wyro¬ bu zaworów drazonych, których grzybek i trzon sa polaczone albo wykonane jed¬ nolicie. PL