Doskonale wlasnosci wegla sztucznego jako materialu uzywanego na kontakty w elektrotechnice powoduja coraz czest¬ sze stosowanie go do wyrobu czesci skla¬ dowych, przewodzacych prad w maszynach i przyrzadach elektrycznych. Przy tym coraz czesciej trzeba wyrabiac te kontak¬ ty z kilku czesci skladowych, mianowicie w ten sposób, aby tworzyly jednolita pod wzgledem przewodnosci elektrycznej nie¬ przerwana calosc, która moze byc uzyta sama lub w polaczeniu z (jedna lub kilko¬ ma czesciami izolacyjnymi. W innych przy¬ padkach potrzebne jest polaczenie izolo¬ wanych wzgledem siebie czesci \yCgl°" wych, czyli kilku czesci z wegla oraz z ma¬ terialu izolacyjnego np, w celu utworzenia jednolitej calosci, przy czym polaczenie calosci musi byc bardzo mocne i wytrzy¬ male, aby niezawodnie zapobiec zluznie- niu, odksztalceniu, rozerwaniu lub innemu uszkodzeniu pod dzialaniem wysokich temperatur, powstajacych na elektrycznie mocno naprezanych kontaktach, wzglednie przy duzych naprezeniach pod dzialaniem sily odsrodkowej, powstajacej w pierscie¬ niach i komutatorach maszyn elektrycz¬ nych. Spawanie, stapianie lub lutowanie poszczególnych laczonych czesci sklado¬ wych nie jest mozliwe przy stosowaniu do *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze wynalazcami sa: Ottmar Conradty w Rottenbach i Hans Zóllner w Lauf.ich wyrobu wegla lub materialu izolacyj¬ nego. Czesci iskladowych z takich mate¬ rialów nie mozna takze laczyc za pomoca nitów, zagietych brzegów, kolnierzy lub podobnych zlacz z jednej strony ze wzgle¬ du na wlasnosci tych materialów, a z dru¬ giej ze wzgledu na ich przeznaczenie. Tak samo nie mozna osiagnac polaczenia za pomoca klinów, srub lub podobnych lacz¬ ników. Sklejanie i kitowanie nie zapewnia dostatecznej wytrzymalosci polaczenia, pomijajac juz to, ze nie nadaje sie w ogó¬ le, g4y laczone czesci-skladowe maja po¬ siadac dobra przewodnosc elektryczna miedzy soba.Wedlug niniejszego wynalazku bezna- ganne polaczenie osiaga sie przez skurcz metalu wlewanego w odpowiednio uksztal¬ towane wglebienia lub Otwory w czesciach laczonych. Takie polaczenie wykonuje sie w ten sposób, ze w czesciach skladowych wytwarza sie przez obróbke wglebienia lub otwory o odpowiednich wymiarach, po czym sie je sklada i sciska za pomoca po* mocniczego przyrzadu uchwytowego a na¬ stepnie laczy za pomoca odlewu metalo¬ wego. Odlew ten moze stanowic oprawe wyrabianego przedmiotu, to znaczy ota¬ czac go wraz z czesciami skladowymi cal¬ kowicie lub czesciowo z zewnatrz albo tez moze byc wykonany w rowkach, wglebie¬ niach lub innych wydrazeniach. Zaleznie od przeznaczenia wyrabianego przedmiotu odlewem moga byc pokryte tylko styki miedzy poszczególnymi czesciami sklado¬ wymi. Jezeli cisnienia powstajace przy kurczeniu sie krzepnacego metalu tego wymagaja, to mozna umieszczac miedzy odlewem i czescia skladowa przedmiotu, stykajaca sie bezposrednio z tym odle¬ wem, tkanine metalowa dajaca sie sciskac i lagodzaca na/ciski, powstajace przy kur¬ czeniu sie metalu.W przedmiotach tego rodzaju, w któ¬ rych czesci skladowe z wegla musza byc elektrycznie izolowane, stosuje sie wklad¬ ki izolacyjne i tak samo oddziela uchwy¬ cone przez odlewanie czesci skladowe z wegla warstwami izolacyjnymi od me¬ talu, aby uniknac w ten sposób niepoza¬ danego polaczenia elektrycznego. Na izo¬ lacje nalezy zastosowac material wytrzy¬ maly na dzialanie ciepla odlewanego cie¬ klego metalu. Gdy ze wzgledów konstruk¬ cyjnych lub koniecznosci zastosowania materialu trzeba uzyc tworzywa niewy- trzymalego na wysokie temperatuy, nale¬ zy zabezpieczyc te izolacje przeciw dzia¬ laniu ciepla odlewanego metalu za pomo¬ ca powlok z materialu wytrzymalego na wysokie temperatury. Ten material za¬ bezpieczajacy przeciw dzialaniu ciepla moze byc stosowany w stanie podatnym w postaci tkaniny, np. przedziwa szklane¬ go i dziala wskutek tego tlumiaco na na¬ ciski powstajace przy kurczeniu sie meta¬ lu i wywierane przez niego na czesci skla¬ dowe z wegla. W ten sposób cisnienie po¬ wstajace podczas kurczenia sie metalu dziala poprzez podatna powloke, powo¬ dujac umocowanie odlewu na calosci zlo¬ zonej z czesci skladowych z wegla i izo¬ latorów, nie przekraczajac jednak wytrzy¬ malosci wegla.Rysunek przedstawia kilka przykla¬ dów wykonania przedmiotu wynalazku.Fig. 1 uwidacznia pierscien wykonany z czterech wycinków weglowych Klt K2, Ks, K41 których styki przylegaja elektrycz¬ nie przewodzaco, a wiec miedzy nimi nie ma wkladek izolacyjnych, przy czym sa one polaczone za pomoca dwóch pierscie¬ ni G, odlanych we wglebieniach. W tym przypadku odlane pierscienie G, laczace wycinki weglowe w jednolita calosc, zwiekszaja przewodnosc elektryczna.Na fig. 2 uwidocznione jest polaczenie weglowej czesci skladowej K z izolatorem J w jednolita calosc. Na tych dwóch cze¬ sciach w jednej lub kilku powierzchniach wykonane sa laczace sie rowki, które mo¬ ga miec taki sam lub podobny ksztalt jak - 2 -wyrabiany przedmiot i sa wylane meta¬ lem. Wskutek kurczenia sie cieklego me¬ talu G czesci skladowe zostaja polaczone w jednolita calosc. Odlew G jest w tym przypadku wykonany bez izolacji w we¬ glu K.W przykladzie wykonania wedlug fig. 3 wycinki pierscieniowe z wegla Ku K2 sa polaczone na przemian z wycinkami z ma¬ terialu izolacyjnego Ju J2. Calosc stanowi pierscien, którego przewodzace czesci we¬ gla sa izolowane od siebie. Mechaniczne polaczenie calosci osiaga sie za pomoca zlacz ze skrzepnietego metalu. .Wykona¬ ne wyciecia V wypelnia sie odlewem i one po skrzepnieciu sciskaja poszczególne wy¬ cinki tworzac jednolity pierscien. W tym przypadku takze nie potrzeba izolowac odlewu wzgledem wegla, poniewaz odlew nie moze spowodowac niepozadanego po¬ laczenia elektrycznego pomiedzy czescia¬ mi z wegla.Na fig. 4 natomiast uwidocznione jest polaczenie dwóch izolowanych za pomoca wkladki izolacyjnej Jt czesci weglowych Ku K2 za pomoca kurczacego sie odlewu ze wspólnym izolatorem J2. Moznaby tak¬ ze polaczyc kazda z czesci weglowych Kx% K2 oddzielnie za pomoca odlewu z izo¬ latorem J2 podobnie jak wedlug fig. 3. Ze wzgledu jednak na wytrzymalosc calosci czesto jest pozadane wykonac jednolity odlew. W tym przypadku odlew G trzeba izolowac wzgledem wegli Klt K2 za pomo¬ ca wkladki izolacyjnej. «/3. Ten material izolacyjny musi byc wytrzymaly na dzia¬ lanie ciepla, prócz tego zabezpiecza sie go za pomoca innej wkladki przeciw nisz¬ czacemu dzialaniu stopu.Na fig. 5 uwidocznione jest polaczenie dwóch czesci weglowych Klt K2 z wklad¬ ka izolacyjna JK w przypadku, gdy istnie¬ je niebezpieczenstwo uszkodzenia wegla pod dzialaniem nacisku wskutek kurcze¬ nia sie odlewu. W tym przypadku zakla¬ da sie podkladke S dajaca sie:sciskac przy krzepnieciu odlewu G, który kurczy sie w kierunkach oznaczonych strzalkami.Podkladka S zmniejsza nacisk wywierany na wegiel do wielkosci nieszkodliwej. PL