Wynalazek dotyczy szybkosprawnej za¬ suwy, zwlaszcza do przewodów gazowych i powietrznych, która posiada plytke zamy¬ kajaca, umieszczona wewnatrz przewodu, odsadzana od swego gniazda i dajaca sie nastepnie przekrecac dookola osi obrotom wej. Zadaniem wynalazku jest wykonanie prostego, niezawodnie dzialajacego urza¬ dzenia, przy pomocy którego plytke zamy^ kajaca mozna byloby latwo ustawiac nie tylko w jej polozeniach krancowych, ale równiez we wszystkich pozadanych polo¬ zeniach posredinich.Wynalazek polega na tym, ze dzwignia reczna, sluzaca do przechylania plytki za¬ mykajacej, jest nasadzona na samohamow- ny gwint osi obrotowej i przy zatrzymy¬ waniu osi obrotowej przy pomocy dzwigni pomocniczej przez nieznaczne przekrecenie lub odwrotnie zostaje przesunieta nieco wzdluz osi obrotowej az do oparcia sie o wy¬ step lub plytke oslony zasuwy, po ctzym w celu nowego nastawienia zasuwy przez obrót dzwigni pomocniczej usuwa sie naj¬ pierw docisk dzwigni recznej do oslony, a nastepnie os obrotowa z plytka zamyka¬ jaca moze byc przechylona przy pomocy dzwigni recznej. Jezeli przy tym plytka zamykajaca zostanie obrócona az do opar¬ cia sie o gniazdo zasuwy, to jest zostanie zamknieta szybkosprawna zasu^wa, gdy wiec zatrzymuje sie os obrotowa, dzwignia po¬ mocnicza odlacza sie samoczynnie od obra¬ cajacej sie jeszcze nieco w dalszym ciagudzwigni recznej. a ustalenie polozenia za¬ suwy nastepuje bez oddzialywania reka na dzwignie pomocnicza.Oslona zasuwy jest wedlug wynalazku wykonana tak, ze w miejscu przejscia osi obrotowej przez oslone jest ona zaopatrzo¬ na w dajaca sie odejmowac czesc z wyste¬ pem na oparcie dzwigni recznej. Jezeli te dajaca odejmowac sie czesc 'wykonac jako pokrywe na otworze oslony i ten otwólr wy¬ konac wystarczajaco duzy, wówczas ma sie mozliwosc-wyjmowania pmzez ten otwór osi obrotowe!j z zawieszona na niej plytka za¬ mykajaca w celta przegladu, naprawy lub zamiany bez koniecznosci przerwania po¬ laczenia przewodu przez wyjecie oslony za¬ suwy.Przyklad wykonania przedmiotu wyna¬ lazku jest uwidoczniony na rysunku, przy czym na fig* 1 podano wildok z boku zasu¬ wy, na fig. 2 — pionowy przekrój srodko¬ wy wedlug fig. 1, na fig. 3 — widok z gó¬ ry zasuwy Wedlug fig. 1,-a fig. 4 wskazuje polaczenie miedzy plytka zamykajaca a osia obrotowa w poziomym przekrojta srod¬ kowym na fig. 1.Szybkosiprawna zasuwa jest utmieszczo- na w oslonie a, dajacej dolacizac sie z dbu stron do przewodów. Gniazdo b zasuwy jest polaczone z jedrnym zewnetrznym kol¬ nierzem, przy czym, jak to widac z fig. 2 i 4, o to gniazdo moze opierac sie plytka zamykajaca c. Paski uszczelniajace d, wpuszczone w plytke zamykajaca c, maja na celu wytworzenie szczelnego zamknie¬ cia przewodu.Z nasadkami e, uchami lub przegubami plytki zamykajacej c laczy sie wystajace z boku ramie / osi obrotowej g, osadzonej obustronnie w oslonie a. Os obrotowa g mo¬ ze byc umieszczona w srodku, mimosrodo- wo lub równiez zupelnie z boku.W przedsta¬ wionym wykonaniu os obrotowa g wychodzi na zewnatrz przez pokrywe h otworu i oslo¬ ny. W pokrywe h jest wpuszczone lozysko k, które kolnierzem / wystaije na zewnatrz nad pokrywa.Koniec osi obrotowej gt wystajacy nad pokrywe h, posiada czesc nagwintowana m, nienagwintowane przedluzenie n i nasadke czterokanciasta o. Na samohamowny gwint jest nasrubowama dzwignia reczna p, któ¬ rej wychylenia sprowadzaja pokrecanie osi obrotowej g. Jezeli jednak os obrotowa g zostanie przytrzymana przy posrednim po¬ lozeniu plytki zamykajacej c, przy pomocy dzwigni pomocniczej q, nasadzonej na na¬ sadke o, lub wskutek przylegania do gniaz¬ da b zasuwy bez oddzialywania na dzwig¬ nie pomocnicza, wówczas dalsze obracanie dzwigni recznej p w jednym kierunku po¬ woduje jej przesuwanie sie wfcdluz osi z nienagwintowanego przedluzenia n. Ptrzy nieznacznym przesunieciu sie dolna strona dzwigni recznej p oprze sie zajdujaca sie na niej wpuistke cierna r o kolnierz / po¬ krywy h lozyska. Oparcie jest przy tym tak mocne, ze os obrotowa g zatrzymuje sie razem z plytka zamykajaca c w oslonie a.Jezeli zasuwa ma byc inaczej nastawio¬ na, wówczas liie wystarczaloby oddzialy¬ wanie na dzwignie reczna p w-celu spowo¬ dowania ruchu osi obrotowej g. Trzeba ra¬ czej obrócic do tylu dzwignie pomocnicza q, co spowoduje ponowne odsuniecie dzwigni p wzglednie wpustki ciernej r od koltnie- rza / pokrywy h i zatem ponowne dopro¬ wadzenie dzwigni p do nienagwintowanego przedluzenia n osi obrotowej g. Gdy na¬ stapilo to przesuniecie sie dzwigni p, wów¬ czas plytka zamykajaca da sie latwo prze¬ stawic w inne' polozenie przy pomocy dzwig¬ ni recznej p. Ustawianie moze odbywac sie nie tylko w polozeniach krancowych, ale równiez w posrednich polozeniach plytki c.Aby mozna bylo ustalic lulz miedzy dzwignia reczna p a kolnierzem /, nalezy ograniczyc wychylenie miedzy dzwignia pomocnicza i reczna. W tym celu czesc uchwytowa dzwigni recznej p moze byc za¬ opatrzona w boczne kolnierze s, odgiete na. - 2 --koncach tak, iz siegaja w tor dzwigni po¬ mocniczej q. Odgiete konce l kolnierzy s mpga tworzyc nawet oporki ograniczajace dla czesci uchwytowej dzwigni pomocni¬ czej q. Jednak w konce t moga byc równiez wkrecone dajace sie nastawiac sruby opor- kowe u.Aby przy nastawianiu zasuiWy przy po¬ mocy dzwigni recznej* p dzwignia q obraca¬ la sie razem z dzwiglnia reczna i nie dozna¬ wala zadnego przesuniecia wzglednego, które prowadziloby do zatrzymania dzwig¬ ni recznej, zaleca sie zabezpieczyc dzwig¬ nie reczina przy pomocy rygla zapadkowe¬ go, osadzonego na dzwigni recznej. W przedstawionym przykladzie ten rygiel za¬ padkowy jest wykonany w postaci plaskiej sprezyny v, nasrufcowalnej na jeden koniec l kolnierza, przy czym sprezyna ta wcho¬ dzi czescia, wystajaca ku dolowi, w wy¬ ciecie w na górnej stronie czesci uchwy¬ towej dzwigni pomocniczej q.Jezeli w celu ustalenia plytki zamyka*- jacej c w oslonie a zaisuwy zostanie za¬ trzymana dzwignia pomocnicza q, a dzwig¬ nia reczna p zostanie przechylona dalej jeszcze o pewien odcinek lub, odwrotnie, dzwignia pomocnicza zostanie przekrecona wzgledem zatrzymanej dzwigni recznej, wówczas samoczynnie odlacza sie polacze¬ nie rygla zapadkowego v—w, a czesc u- chwytowa dzwigni pomocniczej q przesuwa sie pod dzialaniem plaskiej sprezyny v. Od¬ wrotnie, przy ponownym zwolnieniu plytki zamykajacej c czesc uchwytowa dzwigni pomocniczej q jest ponownie cofana az do zazebienia sie rygla zapadkowego v. Po uskutecznionym zaryglowaniu istnieje z pe¬ wnoscia znów luz, umozliwiajacy rucJh mie¬ dzy wpustka cierna r a wystepem /, tak iz teraz dzwignia reczna p dalje sie latwo wy¬ chylac.Wielkosc otworu i w oslonie a dobrze jest obrac tak, aby po rozlaczeniu srub* mie¬ dzy pokrywa h a oslona a, z pokrywa i po¬ zostajacymi zamocowanymi dzwigniami p i q mogly byc wyjete ruchome czesci c—g zasuwy z oslony a, polaczonej z czesciami przewodowymi. Dzieki temu powstaje nie tylko latwa mozliwosc rozebrania, lecz rów¬ niez mozliwosc kolejnego prawidlowego ze¬ stawiania ze ,soba cfcesci nastawnych przed umieszczeniem zasuwy w oslonie.Oczywiscie, ze przedstawione i opisane wykonanie moze byc w swydh szczególach zmienione w rozmaity sposób. Poniewaz przy tym chodzi tylko o zamiane opisanych narzadów podobnie dzialajacymi narzada¬ mi, przeto mozna nie opisywac tych zmian. PL