Nowoczesne kasy rejestracyjne i ma¬ szyny do ksiegowania sa wyposazone w nie¬ zwykle skomplikowane urzadzenia mecha¬ niczne, przy pomocy których poszczególne ksiegowania moga byc dokonywane w spo¬ sób dokladny i latwy do sprawdzenia. Kon¬ strukcje te polegaja jednak na tym, ze ka¬ sjerka .przez uruchomienie odpowiedniej wielkiej liczby klawiszów nastawia w ka¬ sie kazdorazowo zadane sumy ksiegowania i cyfry.Zadaniem wynalazku jest calkowite zwolnienie osoby, obslugujacej kase reje¬ stracyjna, od koniecznosci obslugiwania klawiatur i tym podobnych czesci. Kasjer¬ ka natomiast powinna miec moznosc po¬ swiecic cala swa uwage wylacznie przyj¬ mowaniu i ewentualnie wydawaniu pie¬ niedzy. Przyspiesza to bardzo zalatwianie odbiorców przy kasie. Poza tym przy kaz¬ dej czynnosci ksiegowania powinno sie re¬ jestrowac mozliwie wiecej poszczególnych pozycyj z wykluczeniem jakichkolwiek blednych zapodali.Odpowiednio do iegó wynalazek niniej¬ szy polega przede wszystkim na tym, ze w oslone maszyny jedt wbudowany aparat do zdjec, najlepiej aparat filmowy, wyposazo¬ ny w skokowymechanizm rozrzadczy. Dzie¬ ki temu wszystkie szczególowe uwagi, istniejace na bonie, kartce kasowej lub in¬ nej asygnacie, skoro tylko asygnata ta zo¬ staje wsunieta w odipowiednia szczeline w kasie, ulegaja utrwaleniu na poszczegól¬ nych zdjeciach. Daje to w mysl wynalazku te korzysc, ze tasma filmowa do pewnegostopnia utrwala oryginal asygnaty, co po¬ zwala niezawodnie stwierdzic ewentualne sfalszowanie asygnaty przez porównanie jej z tasma filmowa. Wszelkie próby sprze¬ niewierzen sa calkowicie wykluczone. Urza¬ dzenie wedlug wynalazku zajmuje niewie¬ le miejsca, a jednak tasma filmowa mozna zaksiegowac znacznie wiecej poszczegól¬ nych danych, jak pelne imiona i tym po¬ dobne, (niz to jest mozlive przy uzyciu znacznie wiekszylch i skomplikowanych kas i maszyn do ksiegowania znanego typu.Zwlaszcza wielkie znaczenie,posiada ta za¬ leta, ze rejestracja wszelkich zapodan asy¬ gnaty nastepuje w chwili naswietlania tas¬ my filmowej, dizieki czemu osoba obslugu¬ jaca moize pracowac znacznie szybciej i sprawniej niz dotychczas.Urzadzenie moze byc tak zbudowane, ze asygnata po wprowadzeniu w szczeline zo¬ staje najpierw uchwycona, najkorzystniej samoczynnie, przez urzadzenie przenosza¬ ce, które doprowadza te asygnate do urza¬ dzenia zapisujacego, np. do znanej tlbczar- ki lub drukarki. Asygnata nastepnie, np. przy pomocy podobnego urzadzenia prze¬ noszacego, dbstaje sie do miejsca naswiet¬ lania, gdzie tak dlugo sie zatrzymulje w spo¬ czynku, az po dtokonanym naswietleniu zo¬ staje ona znowu wyrzucona przy pomocy urzadzenia wyrzutowego z otworu wyrzu¬ towego oslony kasy lub maszyny do ksie¬ gowania.Mozna np. przyjac, ze za asygnate slu¬ zy etykieta towaru, na której jest podany numer skladowy, towar, cena sprzedazna, cena kupna (oznaczona szyfrem), numer paczki, numer sprzedawczyni itd. Gdy asy¬ gnata ta przechodzi przez maszyne, wów¬ czas tloczarka lub drukarka drukuje na niej uwage „kwota z podziekowaniem otrzyma¬ na". Oprócz tego zostaje wydrukowany nu¬ mer biezacy. Po wyjsciu asygnaty z maszy¬ ny mozna ja wreczyc odbiorcy jako pokwi¬ towanie. Na tasmie filmowej kasy sa jednak utrwalone wszystkie poszczególne uwagi tej asygnaty dla celów rejestracji i kontroli.Asygnata, doprowadzana do kasy wzgled¬ nie ma/szyny dio ksiegowania, moze sie rów¬ niez skladac z dwóch lulb kilku odcinków, z których kazdy osobno jest zaopatrzony wajedftakowe lub rózne dane. Nastepnie w kasie moze jeszcze byc przewidziane urza¬ dzenie do przecinania, które po naswietle¬ niu calej asygnaty albo jednego lub kilku jej odcinków obcina np. jeden z tych od¬ cinków. Oddzielony lub oddzielone odcitiki mozna dla dodatkowych specjalnych celów, np. dla kontroli, doprowadzac do zamyka¬ nego na klucz pomieszczenia w oslonie ma¬ szyny, w którym sa przechowywane, pod¬ czas gdy jedynie wydany lub wydane z ka¬ sy odcinki sa wreczane odbiorcom jako po¬ kwitowania.Jezeli w miejscu naswietlania asygnaty jest przewidziane urzadzenie do umocowa¬ nia znaku, który przy kazdym naswietleniu jest odtwarzany na tasmie filmowej, to wówczas mozna dzieki temu na taslmie fil¬ mowej skontrolowac, np. przez która ka- sjerke zostaly dokonane ksiegowania, od¬ powiadajace tym znakom. Tak np. w miej¬ scu naswietlania molze byc umieszczona kartka z podpisem kasjerki, który to pod¬ pis odtwarzany jest nastepnie na kazdym zdjeciu tasmy filmowej.Na rysunku uwidoczniono jako przyklad wykonania wynalazku kase rejestracyjna, dajaca sie zastosowac w sklepach. Fig. 1 przedstawia kase w widoku perspektywicz¬ nym, widziana od strony osoby obsluguja¬ cej, fig. 2 — w zmniejszonej podzialce schematyczny przekrój przez urzadzenie wewnetrzne kasy w plaszczyznie A—B i C—D na fig. 1, przy wysunietym urzadze¬ niu wyrzutowym, fig. 3 — rzut poziomy urzadzenia wedlug fig. 2, po opuszczeniu róznych czesci napedowych, fig. 4 — rzut poziomy czesci urzadzenia od strony wsu¬ wanej asygnaty, przy czym wsuini^ta asy¬ gnate przedstawiono w jej poczatkowym — 2 —polozeniu w szczelinie wrzutowej, fig. 5 — przekrój wzdluz linii V—V na fig. 4 w po¬ wiekszonej podziatce, fig. 6 — przekrój wzdluz linii VI—VI na fig, 2, fig. 7 — rzut poziomy asygnaty.Jak wynika z fig. 1, kasa jest wbudo¬ wana w stól z plyta stolowa 1, sciankami bocznymi 2 i 3 oraz deska platnicza 4. Po¬ szczególne urzadzenia., z których sklada sie kasa rejestracyjna, sa wbudowane we¬ wnatrz oslony 5 i pod ta oslona w pomiesz¬ czeniu, zaopatrzonym w drzwiczki 6.W oslonie 5 znajduje sie szczelina wrzutowa 7 dla asygnat kasowych, jak rów¬ niez otwór wyrzutowy 8. Liczba 9 oznaczo¬ no kontakt elektryczny, a liczba 10 — przy¬ cisk rozrzadlczy.Kasjerka otrzymuje od klienta, przyste¬ pujacego do d^ski platniczej 4, asygnate, która ma byc zarejestrowana i naleznosc pieniezna, która sluzy do zaplacenia kwoty, podanej w asygnacie. Kasjerka wsuwa na¬ stepnie asygnate w otwór wrzutowy 7 i na¬ ciska przycisk 10. Prawie bezposrednio po tym asygnata wypada z otwloru wyrzuto¬ wego 8 i spadia pod reke kasjerki, latwo dajac sie ujac. Asygnata zostala w miedzy¬ czasie zaopatrzona w nadruk „zaplacono", jak równiez w liczbe biezaca i ewentualnie w znak firmowy. Wszystkie uwagi na asy¬ gnacie zostaja odtworzone, na tasmie filmo¬ wej, wlbudowanelj w kase. Kasjerka wrecza te asygnate klientowi jako pokwitowanie i ewentualnie wyplaca mu reszte, odpowied¬ nio do sumy, otrzymanej od niego, i poda¬ ne)j w asygnacie kwoty. Kasjerka nie ma wiec nic do czynienia z rejestracja poszcze¬ gólnych uwag, podanych w asygnacie, jak cena sprzedazna, numer skladowy, cena kupna (oznaczona szyfrem), numer stolu djo pakowania, numer sprzedawczyni, date przyjecia towaru, numer fabryczny itd. i musi jedynie tylko uwazac na wlasciwe obliczenie podanej na asygnacie ceny sprzedaznej. Moze zatem bardzo szybko zalatwic klienta, pomimo tego ze wszystkie powyzej wymienione szczególowe dane zo¬ staja w kasie zarejestrowane.Odnosne urzadzenia, sluzace do reje¬ stracji szczególowych uwag, znajdujacych sie ha asygnacie, przedstawiono na fig. 2—6.W przykladzie wykonania wedlug fig. 2 silnik 11 napedza za pomoca walka 12 i kól stozkowych 13 waskotasmowy aparat filmowy 14, w który jest wbudowany nie uwidoczniony na rysunku znany skokowy mech&nizm rozrzadczy do wlasciwego pro¬ wadzenia poszczególnych bonów, asygnat kasowych i tym podóbnydh kart wsuwa¬ nych do kasy, taik aby poszczególny bon lub asygnata zjawiala sie na kazdorazowym odcinku tasmy filmowej jako oddzielne zdjecie.Oprócz tego silnik 11 za pomoca walka 15 napedza kola stozkowe 16, lancuch 17 i walek 18. Od walka 18 napedzana jest poprzez kolo 19 zebatka 20 przez wlacze¬ nie posredniego kola zebatego, nie uwidocz¬ nionego na rysunku, lub napedu lancucho¬ wego. Zebatka 20 umocowana jest na wóz¬ ku 21, który przy wsuwaniu asygnaty w szczeline 7, jak przedstawiono na fig. 4, znaJjduje sie po lewej stronie calego urza¬ dzenia w swym polozeniu poczatkowym.Jak widac na fig. 5, wózek 21, sluzacy ja¬ ko narzad przenoszacy dla asygnat, zaopa¬ trzony jest na obu stronach podluznych w szyny 22 w ksztalcie litery U, które incga sie slizgac po listwach wodzacyc/z 23. W pewnej odleglosci, odpowiadajacej dlugosci asygnaty, przewidziana jest na wózku 21 sprezyna dociskowa 24. Asygnata 25, skla¬ dajaca sie z dwóch odcinków a i b, zostaje tak wsunieta w szczeline 7, ze zajmuje po¬ lozenie uwidocznione na fig. 4 liniami krop- kowo-kreskowanymi. W tym polozeniu asy¬ gnata 25 przytrzymywana jest nastepnie za pomoca sprezyny dociskowej 24 na wózku 21. Skoro urzadzenie zostaje wprawione w ruch przez nacisniecie przycisku 10 (fig. 1), wówczas zebatka 20 porusza wózdc 21 w - 3 -prawa, az asygnata 25 zajWie polozenie uwidocznione na fig. 2. Wózek 21 z asygna- ta 25 zostaje przy tym odsuniety nad prze¬ strzen 26, w której jest umieszczony nie przedstawiony i znany mechanizm piszacy, np. tloczarka lub drukarka. Skoro asygna- ta 25 osiaga polozenie uwidocznione na fig. 2, wówczas asygnata jest juz zaopa¬ trzona przez mechanizm zapisujacy w nu¬ mer biezacy, w nadruk „zaplacono" i oprócz tego np. w znak firmowy.Gdy wózek 21 z zebatka 20 i znajduja¬ ca sie na wózku asygnata porusza sie w prawo, wówczas koniec 27 zebatki 20 przy pomocy przestawnego zderzaka 28 poru¬ sza równiez w prawo szyne wyrzutowa 29, zaopatrzona w szczeline wodizaca 49, przy czym zostaje napieta sprezyna 30. Gdy wiec wskutek tego szyna wyrzutowa 29 osiaga swe polozenie koncowe, wówczas ko¬ lek oporowy 31 wchodzi w odpowiednia szczeline 32 szyny wyrzutowej 29.Przy opisanym ruchu wózka 21 odcinek a asygnaty 25 zostaje doprowadzony do urzadzenia zaciskowego, które szczególo¬ wo uwidoczniono na fig. 6. Odcinek a wcho¬ dzi miedzy podstawe 33 i narzad docisko¬ wy 34, naciskany sprezyna 35 w dól. Na¬ rzad tein motze byc za poimoca dzwigni 36, osadzoneij przegubowo na sworzniu 37, przechylany w góre, co sie uskutecznia pirzy wciskaniu odcinka a asygnaty 25 w urza¬ dzenie zaciskowe. Skoro jednak asygnata jest wcisnieta w to urzadzenie, wówczas mimosrodowa tarcza dociskowa 38, osadzo¬ na na walku 18, wywiera dzialanie zacisko¬ we. Wózek 21 przesuwa sie jeszcze nieco poza polozenie urzadzenia zaciskowego, azeby dostatecznie naciagnac sprezyne wy¬ rzutowa 30. Asygnata 25 przestaje sie przy tym trzymac na wózku 21, to znaczy wy¬ slizguje sie spod sprezyny dociskowej 24.Przy ruchu wózka z polozenia poczatkowe¬ go w prawo przewidziany mechanizm nape¬ dowy napina specjalna, nie przedlstawiona na rysunku, sprezyne wsteczna. Odpowied¬ ni wystep wylacza naped wózka z opisane¬ go kierunku biegu, a przy pomocy sprezy¬ ny wstecznej wózek 21 zostaje z powrotem doprowadzony do swego polozenia poczat¬ kowego.Asygnata 25 znajduje sie teraz w urza¬ dzeniu zaciskowym w polozeniu, które jest polozeniem naswietlania. W polozeniu tym nastepnije naswietlenie w aparacie filmor wym 14 przy pomocy obiektywu 38, przy czym w tym celu zapala sie zarówka 39.Tarcza kciukowa 40 na walku 18 porusza sie w dól, wskutek czego nóz 41 obniza sie pod napieciem sprezyny 42 i odcinek b asygnaty 25 zostaje odciety za pomoca te¬ go noza na krawedzi 43, a odcinek a ze¬ slizguje sie korytkiem 44 do komory 45, w której zostaje przechowany. Korytko to sklada sie z plyty szklanej, azeby nic nie stalo na przeszkodzie zdejmowaniu od do¬ lu asygnaty przez aparat filmowy 14. Na¬ swietlenie tasmy filmowej moze nastapic przed oddzieleniem odcinka a asygfraty 25 lub tez podczas procesu oddzielania.Jak widac na fig. 7, miedzy odcinkami a i b asygnaty 25 znajduje sie szereg mniej¬ szych i wiekszych znaków 46 w postaci np. kólek, kwadratów, trójkatów lub innych.Ma to oznaczac, ze krawedz przeciecia 43 i odpowiednia krawedz noza 41 moze byc zaopatrzona w odpowiednie wyciecia, aze¬ by przy oddzielaniu odcinków a i b asyg¬ naty 25 otrzymac miedzy nimi nieregularna linie przeciecia, by umozliwic wyrazne i ja¬ sne poznanie, ze poszczególny odcinek asy¬ gnaty faktycznie przeszedl przez kase i nie bylo ewentualnosci, ze klient, nie wrecza¬ jac w ogóle asygnaty kasjerce, oddzielil od siebie obydwa odcinki.Po oddzieleniu odcinka a asygnaty, któ¬ ry znajduje sie wówczas jako asygnata kon¬ trolna w zamknietym pomieszczeniu prze¬ chowujacym 45, jak równiez po dokonaniu naswietlenia tasmy filmowej w opisany spo¬ sób zaczyna dlzialac szyna wyrzutowa 29.Odbywa sie to w ten sposób, ze przez obrót — 4 —niimosrodowej tarczy dociskowej 38 naste¬ puje zwolnienie narzadu dociskowego 34 a kolek oporowy 31 zostaje pociagniety przez odpowiednie dzwignie w lewo, wskutek cze¬ go przy pomocy sprezyny 30 szyna wyrzu¬ towa 29 zostaje równiez przesunieta w le¬ wo z przedstawionego na fig. 2 polozenia.Dzieki temu znajdujacy sie pod narzadem dociskowym 34 odcinek a aisygnaty 25 do¬ staje sie najpierw do znajdujacej sie pod dzialaniem siprezyny klapy 47, która w ta¬ kim kierunku odchyla wyrzucona asygnate, ze moze ona wysumac sie z otworu wyrzu¬ towego 8 korytkiem wyrzutowym 48.Wedlug niniejszego przykladu wykona¬ nia sfotografowany zostaje jedynie odcinek a, który jednakze zawiera te same poszcze¬ gólne dane, co odcinek b asygnaty 25. Moz¬ na jednak urzadzenie zbudowac tak, aby obydwa odcinki a i b zostaly sfotografowa¬ ne. W tym jednakze przypadku urzadzenie zaciskowe asygnaty w miejscu naswietla¬ nia musi byc inaczej zbudowane. Zwlaszcza w tym ostatnim przypadku poszczególne odcinki asygnaty moga byc równiez -zaopa¬ trzone w rózne uwagi. Jako asygnata na¬ daje isie dla opisywanego przykladu wyko¬ nania etykieta, znajdujaca sie na sprzeda¬ nym towarze. Etykieta ta, przed sprowa¬ dzeniem towaru do sklepu, zostala zaopa¬ trzona, np. przez specjalne maszyny do ksiegowania, w rozmaite uwagi.Wylaczanie urzadzenia opisanej kasy nie musi sie odbywac przy pomocy przyci¬ sku 10. Urzadzenie moze równiez byc tak wykonane, ze jiuz przy wprowadzaniu asy¬ gnaty w szczeline zostaje wlaczony kon¬ takt napedu urzadzenia. PL