Znane sa drazki sprzegowe, wyko¬ nane jako sprzegi krótkie lub utworzone z kilku par sprzegów sztywnych, które przy wychyleniu z polozenia srodkowego wsku¬ tek kolysania sie pojazdów przeciwdziala¬ ja temu wychyleniu tlumiaco, natezajac sprezyny w zesipole pociagowo-zderzako- wym. Jako narzady sprezynowe stosuje sie najlepiej sprezyny pierscieniowe lub inne uklady sprezynowe zuzywajace energie, aby wprowadzac pojazdy z zmniejszona sila zwrotna w polozenie normalne, celem unik¬ niecia rozkolysywania sie pojazdów.Trwale natezanie sprezyn urzadzenia pociagowo-zderzakowego wskutek zmien¬ nych ruchów pojazdu jest szkodliwe. Wy¬ nalazek usuwa te natezenia w ten sposób, ze drazek sprzegowy posiada urzadzenie, powoduj)ace to, ze przy jego wychyleniu z polozenia srodkowego nie dziala na spre¬ zyny urzadzenia pociagowo-zderzakowegp, lecz na oddzielny uklad sprezynowy, ma¬ jacy tlumic ruchy pojazdów. Najlepiej za¬ stosowac do tego celu sprezyny pierscienio¬ we lub inne o duzej zdolnosci zuzywania energii. Celem dostosowania pracy tego sprezynowego tlumienia do kazdorazowych warunków odpowiednio do ciezaru, rozsta¬ wu kól pojazdów, stanu jezdni i innych, mu¬ si ten oddzielny zespól sprezynowy byc zmiennie nastawialny. Oddzialywanie urza¬ dzenia tlumiacego na pojazd moze byc re¬ gulowane równiez przez zmiane ramienia dzwigniowego!, którym dziala na ten pojazd.Sily, dzialajace w urzadzeniu pociagowo-zderzakowym, nie maja w ogóle wplywu na to urzadzenie tlumiace.Aby to oddzielne urzadzenie tlumiace natezane bylo jako sprezyna ruchoma z sci¬ skaniem i rozprezaniem tylko przez szcze¬ gólnie silnie wystepujace wahnienia pojaz¬ dów, które tworza zwykle poziome w bok skierowane wychylenia, tlumi sie pionowe skladowe wahan pojazdów za pomoca przy¬ rzadu cierneigjo, znajdujacego sie pod dzia¬ laniem nacisku wstepnego napiecia sprezy¬ ny tlumiacej.Do zmiany odstepu miedzy pojazdami zastosowany jest przyrzad nastawczy, w którym tylko slabsze sily ciagnace dziala¬ ja na gwint srubowy, sluzacy do wyregulo- wywania, podczas gdy sily uderzen sa przenoszone za pomoca duzych powierzch¬ ni przylegania.Rysunek przedstawia przyklady wyko¬ nania przedmiotu wynalazku, a mianowicie w zastosowaniu do sprzegu krótkiego. Fig. 1 przedstawia sprzeg z leweij strony w widoku z boku, z prawej zas w przekroju pddlulz- nym w plaszczyznie pionowej; fig. 2 — sprzeg z lewej strony w widoku z góry, z prawej zas w przekroju podluznym w pla¬ szczyznie poziomej, a fig. 3 — przyrzad do zmiany ramienia dzwigni, za pomoca któ¬ rego sprezyna tlumiaca dziala na pojazd, w przekroju podluznym w plaszczyznie po¬ ziomej.Pochwy 1, w których znajduja sie ze¬ spoly sprezynowe pociagowo-zderzakowe, w które wchodza konce drazków pociagor wyoh, sa za pomoca nakladki pierscienio¬ wej 3 ze soba polaczone tworzac sztywny drazek sprzegowy. Sa one zaopatrzone w zwezone przedluzenia la, w których w kaiz- dym jest wodzony tloczek zderzakowy 4.Tloczek 4 obejmuje przegub krzyzowy 5 i polaczony z nim drazek pociagowy 2 oraz zawiera sprezyne tlumiaca 6.Sprezyna tlumiaca 6 jest oparta jed¬ nym koncem na kolnierzu tuAei 7, której przedluzenie siega do nakretki 2a drazka pociagowego, drugim zas koncem dziala na tloczek zderzakowy 4, wskutek czego jego plyta 4a naciska .poprzez wlaczony nastaw¬ ny klin 8 na tarcze 9. Tarcza 9 przylega W cylindrycznym wycieciu 9a do lozyska 10 przegubu krzyzowego, przymocowanego do podwozia 11 pojazdu.Lozysko przegubowe 10 moze byc za¬ opatrzone, jesli chodzi o regulowanie od¬ stepu miedzy pojazdami, w przyrzad na¬ stawczy, skladajacy sie z podstawy 12 i klinów 13.Sprezyna 6 w tloczku zderzakowym 4 sluzy tylko do tlumienia. Nie jest ona na¬ tezana przez sily ciagnace i uderzenia, gdyz one nie zmieniaja odstepu miedzy plyta 7 z jednej strony oraz klinem 8 i plyta 9 z drugiej strony. Wstepne napiecie sprezy¬ ny tlumiacej 6 moze byc regulowane za pomoca klina 8.Dzialanie tlumiace powstaje w tym urzadzeniu w nastepujacy sposób. Przy po¬ ziomym, ruchem w bok pojazdu spowodo¬ wanym wychyleniu drazka sprzegowego, wystepujacym okolo sworznia 14 w prze¬ gubie krzyzowym 5, wsuwa sie tloczek zde¬ rzakowy 4, sciskajac sprezyne tlumiaca 6, w nasade la pochwy 1- Przy tym przez na¬ cisk plyty 4a na klin 8 i tarcze 9, a tym samym na pojazd powstaje moment obro¬ towy, przeciwdzialajacy odchyleniu sie po¬ jazdu w bok i, odwracajac sie w wierzchol¬ ku wychylenia, cofa pojazd w polozenie srodkowe pod dzialaniem sily rozprezaja¬ cej sprezyny 6. Moment obrotowy, wywie¬ rany przez sprezyne 6 za pomoca tloczka zderzakowego 4 na pojazd, moze byc takze regulowany za pomoca przyrzadu (fig. 3), polegaljaceigo na tym, ze miedzy plyta 4a i tarcza 9 znajduje sie pionowo na dwie czesci podzielona plyta 4b umocowana za pomoca srub 4c, przechodzacych przez po¬ ziome szczeliny podluzne. Przy rozsuwaniu czesci dwudzielnej plyty 4b wzrasta mo¬ ment obrotowy, maleje natomiast przy zsu¬ waniu kii sobie czesci tej plyty 4b. — 2 —Przy pionowym, np. przez kolysanie sie pojazdu powstajacym wychyleniu drazka sprzegowego, wystepuj acytm w przegubie okolo sworznia 15, tarcza 9 pod naciskiem sprezyny tlumiacej 6 powoduje w swym wglebieniu tarcie w lozysku przegubowym 10, wskutek czego w tym kierunku naste¬ puje tlumienie podrzutu pojazdu bez wy¬ wierania sily cofajacej. Sprezyna tlumiaca 6 nie musi przy tym wykonywac dodatko¬ wego przesuwu.Przy wychyleniach drazka sprzegowe¬ go, wypadkowych z wychylen w kierunku poziomym i pionowym, dzialaja sprezyna 6 i tarcie miedzy wycieciem 9a i lozyskiem w stosunku poziomej do pionowej sklado¬ wej wychylenia.Przedluzenie la pochwy / ogranicza jednoczesnie przesuw sprezyny Ib przy uderzeniach. Pb tym przesuwie przenosi sie sila uderzenia z pominieciem drazka 2 bez¬ posrednio przez plyte 4a, klin 8 i tarcze 9 na lozysko 10. PL