Wynalazek dotyczy hermetycznego za¬ mykania w prózni butelek, sloików, pude¬ lek i innych naczyn zapomoca pokrywek lub kapsli metalowych lub z innego mate- rjalu i stosuje sie przedewszystkiem przy sterylizacji w podniesionej temperaturze plynów i konserw, jak mleko, buljon, owo¬ ce, jarzyny i tym podobne produkty.Pomysl niniejszy odrózniac nalezy od sposobu zamykania w prózni, stosowanego wówczas, gdy chodzi o utrwalanie plynów i konserw, i w tym celu w zbiorniku wy- tworzonal zostaje próznia, ai kapsla lub po¬ krywka zamykajaca utrzymuje sie na swo- jem miejscu pod wplywem prózni i pod dzialaniem cisnienia atmosferycznego.Nowy sposób stanowi udoskonalenie metody powyzszej, wedlug której kapsla lub pokrywka wtloczona bywa do gardzieli lub szyjki naczynia pod wplywem cisnie¬ nia atmosferycznego, co dawalo szereg nie¬ pozadanych nastepstw.Dotychczasowy sposób powodowal ob¬ suwanie sie kapsli lub pokrywek z wlasci¬ wego miejsca podczas przekladania lub przenoszenia! naczyn po ich zamknieciu, lub uderzeniu o kapsle lub pokrywke, a przy sterylizacji, pod wplywem wewnetrz¬ nego cisnienia destylatów, zawartych w na¬ czyniu substancyj. Odsunieta lub podnie¬ siona pokrywka pozwala na przenikanie do naczynia wiekszej lub mniejszej ilosci po¬ wietrza, które rozklada substancje albo po¬ woduje otworzenie sie naczynia, poniewazpanujaca w niemo próznia nie wystarcza do utrzymania kaipsli na miejscu.Aby uniknac takich wypadków1, zamy- kafne prózniowe naczynia przed poddaniem ich sterylizacji podldaWac nalezala pewnym klopotliwym i kosztownym zabiegom, w ce¬ lu umocowania brzegów kapsli na szyjce naczynia, pomimlo dzfculainia róznicy cisnien w taki sposób, zeby kapsle te lub pokrywki nie posiadaly krawedzi, powodujacej od¬ dzielanie sie kaipsli od naczynia. Zabieg ten, który ze swej strony moze powodowac otwieranie kaipsli, jest dosc kosztowny i nie moze byc pb^szechnie stosowany.* Nowy sposób nie posiada powyzszych wad i wyróznia sie przedewszystkiem tern, ze daje moznosc nakladania w prózni na szyjki naczyn kapsli lub pokrywek i zamy¬ kania ich w ten sposób. Do zaftiykania nai- czynia! wystarcza wiec sarna1 kapsla bez zadbych dalszych ziabiegów, a cisnienie atmosferyczne, dzialajace na! kapsle, za¬ pewnia próznie, wytworzona w zbiorniku przy pomocy rozmaitych uszczelnien, jak okladki na dnie kapsli, kaiuczuk lub pier¬ scienie, tarcze z kauczuku i tym podobne urzadzenia. Stosowac mozna kapsle do¬ wolnej formy, byleby skladaly sie z dna i zi kryzy.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad wykonania wynalazku.Fig, 1 przedstawia przekrój podluzny przyrzadu w chwili zakladania naczynia np. butelki, fig. 2 — przyrzad! w chwili kor¬ kowania! butelki, fig. 3 — widok calej ma¬ szyny, zawierajacej przyrzad powyzszy.Przyrzad sklada sie z komory próznio¬ wej, zbudowanej z dwóch czesci 1 i 2, któ¬ re moga przesuwac sie wzgledem siebie.Hermetycznosc teleskopowego polaczenia tych czesci zaipewnia' odpowiednia1 dlawica 3. Pokrywa 4 górnej czesci 1, która nie zmienia swej pozycji, zawiera od strony Wewnetrznej cylindryczne wglebienie 5, które moze byc odkute. Dno 6 wneki moze byc zaopatrzone w gwint, a ponadto w o- twór 7. W srodku pokrywy 4 znajduje sie równiez otwór z tuleja 8, w której przesu¬ wa' sie trzon 9 ó okraglym lub prostokatnym prziekroju. Trzioo konczy sie w cylindrze poprzeczka 10, która porusza sie w prowad¬ nicy //, wykonanej w masywnym bloku 12, przymocowanym na srodku wewnetrznej powierzchni pokrywy 4. Prowadnica! sta¬ nowi przedluzenie tulei 8.Pomiedzy blokiem 12 i prowadnica 11 i wewnetrznemi sciankami cylindra 5, sta¬ nowiacego czesci pokrywy 4 nieruchomej czesci1 / komory prózniowej, ustawiona jest metalowa obraczka! 13, na której opieraja sie koncówki poprzecznego lba 10 trzona 9.Obraczka 13 osadzona) jest na; kauczuko¬ wym krazku 14, opartym o obrzeze, jakie stanowi dnoi 6. Otwór 7 dina sluzy do prze¬ prowadzenia szyjki naczynia, np. butelki 15, pokrytej kapsla albo pokrywka 16. Naczy¬ nie 15 umieszcza sie wiec czesciowo w ko¬ morze prózniowej i wsuwa] sie do niej przez otwór w dlnie 17 ruchomej czesci 2 komory, zaopatrzonej w elalstyczny lacznik 18, na którym Wspiera sie naczynie. Czesc 2 mo¬ ze podnosic sie do góry, przez co zapewnia szczelnosc polaczenia i powoduje wsuwa¬ nie sie czesci! 2 do czesci 1 komory próznio^ wej, az do chwili,, w której szyjka oprze sie o blok 12, zaciskajac dno kapsli lub po¬ krywki 16.Do pokrywy 4 prowadzi przewód 19, idacy od kpmory z klapami 20, wytwarza- jacemi próznie w komorze prózniowej iw przestrzeni1, pozostajacej w szyjce naczynia 15 ponad powierzchnia plynu, albo innej substancji. Kapsla 16, pokrywajaca szyj¬ ke, nie przerywa tego polaczenia. Klapy 21 i 22) sluza do wytwarzania prózni i do wprowadzania! powietrza db komory próz¬ niowej po zakorkowaniu naczynia.Urzadzenie funkcjonuje w nastepujacy sposóT: i — 2 -Pokryte kapsla 16 naczynie 15 wprowa- dzone zostaje do komlory prózniowej przez otwór 11 w dnie ruchomej czesci 2 komory.Uszczelnienie lacznika z naczyniem zapew¬ nia elalstyczma plytka 18. Szyjka naczynia przechodzi przytem przez otwór 7 w dnie 6 cylindra 5 stalej czesci; 1 komory (fajg. 1).Naczynie posiada mniej lub wiecej szyb¬ ki ruch unoszacy, który pociaga' czesc ru¬ choma2. Podczas tego ruchu zostaje wy¬ tworzona próznia w calej przestrzeni komo¬ ry i w naczyniu 15 wl chwili, gdy szyjka na¬ czynia styka sie z blokiem 12. Dno kapsli 16 bedzie Wówczas zacisniete pomiedzy blo¬ kiem a szyjka (fig. 2).W owej chwili przy panujacej w dal¬ szym ciagu w komorze prózni dlrazek 9 za¬ czyna opadac, pociagajac za soba glowice 10, przesuwajaca sie w prowadnicy 11 bla¬ ka .12. Blok, opilerajac sie o pierscien 13, zmusza go do opadania i sciskania plytki kauczukowej, która odksztalca sie pod tern cisnieniem i wywiera nacisk na obrzeze kapsli! 16, zmuszajac ja do wsuwatnia! sie w szyjke lub do dbwijania sie naokolo sznurka, zalozonego w tym celu na szyjce naczynia 15. W ten sposób kalpslal zostaje niezawodnie polaczona z szyjka naczynia), zamknietego w prózni.Po zakonczeniu tej operacji w prózni klapa/ 21 pompy prózniowej zostaje za¬ mknieta, natomiast otwiera sie klapa 22, i powietrze moze przedostawac sie do wne¬ trza komory. Jednoczesnie naczynie zal- korkowane obsuwa sie nadól i moze byc zdjete z dba 17, które w swfej czesci rucho¬ mej 2 powracal pod dzialaniem rozstawio¬ nych odpowiednio sprezyn do pozycji pier¬ wotnej.Przyrzad, sluzajcy do ; uirtocoWanJa kapsli na naczyniu w postaci sciskanej plytki kauczukowej, jest stosowalny w ma¬ szynach do korkowania na otwartem po¬ wietrzu. Mozna go zreszta zastapic ja- kiemkolwuiek kinem, odpowiadaljacem* za¬ daniu urzadzeniem.Dla zapewnienia kolejnosci dzialania poszczególnych czesci komory prózniowej oraz prawidlowosci poszczególnych opera- cyj, zachodzacych przy korkowaniu, moz¬ na stosowac maszyne, przedstawiona na fig. 3.Na podstaiwie 24 wznosi sie kolumna 23 z dwoma wspornikami'. Pierwszy z nich podtrzymuje wlasciwy przyrzad, sluzacy do korkowania w prózni oraz jego czesci rozrzadcze. Wspornik 26 podtrzymuje i prowadzi stól 27, na którym ustawione sa korkowanie naczynia.Ruchami; maszyny ikaeruje pedlal 28, który dziala jednoczesnie na drazki; 29 i 30.Pierwszy z tych drazków polaczony jest z osia obrotu pedalu 28 i posiada na kon¬ cu tryb 31, który podczas Wahadlowych ruchów dirazka podnosil 'lodlpowjfodnjib u- ksztaltowalny drazek 32, a za posrednic¬ twem drazków 33, 34 i 35 — suport 36 sto¬ lu 27, który podnosi sie i wprowadzaj szyj¬ ke korkowanego naczynia 15 do komory prózniowej. Otwór 17 w dnie komory jest hermetycznie zamkniety zapomoca obrzeza naczynia, przylegajacego do plyty 18 i pro¬ wadzacego za soba ruchome dno 2, prze¬ suwajace sie w nieruchomej czesci / ko¬ mory prózniowej.Jednoczesnie pod wplyweimi pedalu 28 nastepuje dzialanie drazka 30 na dzwignie 37, umocowana na przegubie wspornika 25, która prowadzi klalpe 21, laCzajca komore i pompe prózniowa. Pompa ta moze byc dowolnego typu. Pod dzialaniem pedalu 28, który dzieki odpowiedniemiu uksztal¬ towaniu przestaje podnosic drazek 32, drazek 30 dziala na drazek 9 poprzeczki 10, która przy posrednictwie metalowego pierscienia! 13 oraz plyty zamykajacej z kauczuku 14, obciskajacej obrzeze kapsli 16, umocowuje ja na szyjce korkowanego naczynia (por. fig. 2). — 3 —Po zwolnieniu pedalu 28 z nacisku, dzwignia 37 odchyla sie w odwrotnym kie¬ runku i powraca do pozycji pierwotnej, wskutek czego nastepuje wylaczenie draz¬ ka 9 od we dzika prózniowlej klapy 21. Dra¬ zek ten zaczynai prowadzic klape 22 i o- twiera ja, wprowadzajac powietrze do ko¬ mory prózniowej przez otwór 38, umoco¬ wany na koncu klapy. Butelka 15 lub inne naczynie korkowane moze wiec opuscic ko¬ more i obnizyc sie lacznie iz plyta 27, na której jest ustawione.Mozliwe sa liczne odmiany konstrukcyj¬ ne wH celu np. korkowania, killku naczyn jed¬ noczesnie. Naczynie moze byc wprowa¬ dzone calkowicie do komory prózniowej i w takim razie dno 17 ruchomej czesci 2 ko¬ mory stykac sie bedzie ze stolem 27. Dla uszczelniienia stosowac mozna odpowied¬ nie szczeliwo. PL