PL31705B3 - Kohle- und Eisenforschung G. m. b, H., Dusseldorf Stal stopowa, przeznaczona do wyrobu przedmiotów majacych wykazywac duza odpornosc na dzialanie ciepla i duza wytrzymalosc na dlugotrwale obciazenie stale, oraz sposób jej obróbki cieplnej - Google Patents

Description

Najdluzszy czas trwania patentu do 14 listopada 1956 W patencie nr 30 199 opisano stal sto¬ powa, przeznaczona do wyrobu przedmio¬ tów majacych wykazywac duza wytrzyma¬ losc na dlugotrwale obciazenie stale (ma¬ le pelzanie) w wysokich temperaturach, zwlaszcza powyzej 500° C, w której sklad wchodza równiez i skladniki zwezajace za¬ kres y ukladu podwójnego tego skladnika z zelazem, np. molibden, krzem, aluminium i inne, przy czyni zawartosc tych skladni¬ ków w stali jest dobrana odpowiednio do zawartosci wegla tak, aby osiagnac mozli¬ wie wysoka temperature przeksztalcania sie (Acz), najlepiej okolo 1 000° C lub wyz¬ sza. Poza tym poszczególne skladniki stali, zwezajace zakres y, dobiera sie odpowie¬ dnio do zamierzonego zastosowania stali i do wielkosci zadanej wytrzymalosci trwa¬ lej, odpornosci na tworzenie sie zendry, odpornosci na kruchosc przy podgrzewa¬ niu itd., tak ze ich stezenie nasycenia w .stopie stalowym odpowiada równaniu po^ danemu w patencie nr 30 199.W patencie tym podano równiez, ze do¬ datek chromu w ilosci powyzej 1% wzgle¬ dnie ponizej 8°/o dziala na stala wytrzy¬ malosc stali szkodliwie.Poza tym zaznaczono, ze skladniki sto¬ powe, zwezajace zakres y% a tworzace we¬ gliki, nadaja sie lepiej od pierwiastkównietworzacych weglików. Okazalo sie przy tym, ze obie te grupy skladników stali mo¬ ga byc w stosunku do siebie dobrane tak, aby mozna bylo uzyskac przez to dla da¬ nego celu zastosowania stali zadane naj¬ lepsze wlasciwosci w sposób bardzo eko¬ nomiczny. Mozna np. dzieki temu cze¬ sciowo zastapic drogie skladniki stopowe stali, jak molibden i wanad, tanszym krze¬ mem.Najwieksza wytrzymalosc stala osiaga sie przez obróbke cieplna polegajaca na hartowaniu i odpuszczaniu.Obecnie stwierdzono, ze stale stopowe, których skladniki sa dobrane wedlug rów¬ nania podanego w patencie nr 30 199 i któ¬ re zawieraja wolfram, powinny zawierac najwyzej do okolo 0,6% krzemu, jezeli maja wykazywac szczególnie duza wytrzy¬ malosc stala w wysokich temperaturach, zwlaszcza powyzej 500° C.W wielu przypadkach jednak pozadana jest wieksza zawartosc krzemu, wplywaja¬ ca na zwiekszenie odpornosci na tworzenie sie zendry.W mysl wynalazku mozna wytwarzac stale stopowe o duzej wytrzymalosci sta¬ lej, odpowiadajace podanemu równaniu i zawierajace krzem w ilosci powyzej 0,6%, jezeli wolfram zostanie zastapiony czescio¬ wo (najlepiej calkowicie) innymi pier¬ wiastkami dajacymi sie zastosowac w mysl wzmiankowanego powyzej równania, zwla¬ szcza zas molibdenem.Wazna jest rzecza dalej, by do stali sto¬ powych dodawac wanadu w ilosci, wystar¬ czajacej do zapobiezenia w kazdym po- Z tabeli tej widac, ze czesciowe lub cal¬ kowite zastapienie wolframu molibdenem w wyrównanych stalach o duzej zawartosci szczególnym przypadku zastosowania osia¬ gnieciu przez stal temperatury jej rekry¬ stalizacji, to znaczy przy wzroscie tej tem¬ peratury nalezy zwiekszyc odpowiednio zawartosc wanadu, przy czym moze byc tez uzyty dodatek 0,2 — 1,5% niklu w ce¬ lu uszlachetnienia stali, Zasada ta powin¬ na byc zachowana przede wszystkim wte¬ dy, gdy stal stopowa poddaje sie obróbce cieplnej w celu osiagniecia jej wiekszej wytrzymalosci stalej. Obróbka cieplna po¬ lega na zahartowaniu stali w temperatu¬ rze 1 050° G w oleju i odpuszczeniu w gra¬ nicach temperatur okolo 660 — 720° C, naj¬ lepiej w temperaturze 700° C.Szczególne znaczenie mai wynalazek przy wytwarzaniu stali o duzej zawartosci chromu, która stosuje sie np. do wyrobu grzybków zaworów wylotowych silników spalinowych. Do tego celu stosowano do¬ tychczas stal o nastepujacym skladzie: wegla — 0,4 — 0,6%, chromu — 8 — 12% krzemu — 1,8 — 2,8%, wolframu — do 2,2% i wanadu —do 0,5%.O ile wolfram w takiej stali zastapi sie odpowiednia iloscia molibdenu, a poza tym zawartosc pozostalych skladników stopo¬ wych wyrówna w stosunku do zawartosci wegla w mysl wzmiankowanego równania, to otrzymuje sie np. stale o skladzie che¬ micznym podanym w ponizszym zestawie¬ niu wraz z przynaleznymi wartosciami wy¬ trzymalosci stalej. krzemu powoduje znaczne zwiekszenie wy¬ trzymalosci stalej w temperaturze 550° C.C Si Mn Cr 0,35 1,02 0,10 12,5 0,35 1,0 0,10 12,5 0,35 0,90 0,25 12,0 Mo W V TD 550° C — 1,41 0,50 12,0 0,63 0,70 0,52 21,0 1,02 — 0,53 25,0 — 2 — PL

Claims (4)

1. zastrzezenia patentowe, 1. Stal stopowa wedlug patentu nr 30 199 do wyrobu przedmiotów majacych wykazywac duza odpornosc na dzialanie ciepla i duza wytrzymalosc na dlugotrwa¬ le obciazenie stale (male pelzanie) w wy¬ sokich temperaturach, zwlaszcza powyzej 550° C, jak czesci kotlów, zaworów, grzyb- w którym litery a, b, c itd oznaczaja rze¬ czywiste zawartosci procentowe zadanych pierwiastków X, Y, Z itd,, zwezajacych za¬ kres y gotowej stali, ap, bp, cp itd. — pro¬ centowa zawartosc odpowiedniego skladni¬ ka X, Y, Z itd. stali, przy której wedlug da¬ nych wykresu ukladu tego skladnika z ze¬ lazem krysztaly mieszane y przy p°/o za¬ wartosci wegla wykazuja wyzsza wartosc górnego punktu przeksztalcenia (Acz), za¬ wierajaca miedzy innymi wolfram, zna¬ mienna tym, ze zawartosc krzemu wynosi do okolo 0,6°/o.
2. 2. Odmiana stali stopowej wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zawartosc w niej krzemu jest wieksza od 0,6%, nato¬ miast wolfram jest zastapiony odpowiednia obliczona wedlug powyzszego równania iloscia pierwiastka zwezajacego zakres y ków zaworowych do silników spalinowych, srub, sworzni, narzedzi do pracy na gora¬ co itd., w której sklad wchodza równiez i skladniki zwezajace zakres y ukladu po¬ dwójnego tego skladnika z zelazem, np. molibden, wanad, krzem, aluminium i inne, zawartosc zas tych skladników czyni za¬ dosc nastepujacemu równaniu i wytwarzajacego wegliki, najlepiej molib¬ denem.
3. 3. Stal stopowa wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienna tym, ze zawiera wanad w ilo¬ sci wystarczajacej w kazdym przypadku zastosowania stali do zapobiezenia mozli¬ wosci osiagniecia przez stal temperatury rekrystalizacji.
4. 4. Sposób obróbki cieplnej stali stopo¬ wej wedlug zastrz. 1 — 3, znamienny tym, ze poddaje sie ja hartowaniu w temperatu¬ rze okolo 1 050° C i nastepnie odpuszcza¬ niu w temperaturze pomiedzy 660 — 720°Ct najlepiej zas w temperaturze 700° C. Kohle-und Eisenforschung G. m. b. H. Zastepca: inz. Cz. Raczynski rzecznik patentowy + b% Y 6p% Y + r0/ cp% 0,8—1,0 -Staatsdruckerel Warschau — Nr. 12815/43. PL