Pierwszenstwo: 20 wrzesnia 1933 (Stany Zjednoczon.e Ameryki) Wynalazek niniejszy dotyczy ukladów wzmacniajacych, w których energia jest odprowadzana z obwodu wyjsciowego do obwodu wejsciowego z faza przeciwna, a w szczególnosci ukladów, w których wyrów¬ nanie tlumienia obwodu przesylowego jest uzyskane za pomoca sprzezenia zwrotnego.Znana jest rzecza wyrównywanie cha¬ rakterystyki tlumienia linii przez wlacze¬ nie do niej ukladu opornosci pozornych, którego charakterystyka czestotliwosci jest dopelnieniem odpowiedniej charakterysty¬ ki linii. Proponowano równiez uskutecz¬ niac takie wyrównywanie przy pomocy wzmacniaka o ujemnym sprzezeniu zwrot¬ nym, posiadajacego na drodze sprzezenia zwrotnego uklad o charakterystykach prze¬ sylania podobnych do charakterystyk linii.Wynalazek niniejszy usuwa trudnosc skonstruowania takiego ukladu opornosci pozornych, którego charakterystyka cze¬ stotliwosci bylaby podobna dokladnie do charakterystyki linii. Wedlug wynalazku zmiany amplitudy i fazy, powodowane pe¬ wnym odcinkiem obwodu przesylowego', sa kompensowane odpowiednimi zmianami, wywolanymi w innej czesci tego samego obwodu.Wedlug wynalazku we wzmacniaku, posredniczacym w przesylaniu fal z jedne¬ go miejsca do odleglego miejsca drugiego, napiecie O1 fazie przeciwnej jest odprowa¬ dzane z miejsca odleglego do obwodu wej¬ sciowego amiplifikatora po torze, utworzo¬ nym z tych samych drutów, które stano¬ wia tor przesylania bezposredniego. Dla-tego tez dzieki wynalazkowi tlumienie na bezposredniej drodze przesylania jest skompensowane i wyrównane, poniewaz dla sprzezenia zwrotnego jest uzyta sama linia.Napiecie V, istniejace na zaciskach ob¬ wodu wejsciowego amplifikatora, moze byc uwazane jako okladajace sie z dwóch cze¬ sci, a mianowicie z przylozonego napiecia Vi i z napiecia V2, przenoszonego zwrotnie z obwodu wyjsciowego do wejsciowego.Napiecie na zaciskach obwodu wyjsciowe¬ go wynosi [x. V, a napiecie zwrotne V2 = — |i. fi. V. Mozna stad wyznaczyc wielkosci \)< i /?, które sa wielkosciami ze¬ spolonymi, bedacymi funkcjami fazy i in¬ nych wielkosci elektrycznych.Przy powyzszych zalozeniach napie¬ cie na wyjsciowych zaciskach amplifikatora ze sprzezeniem zwrotnym bedzie posiada¬ lo wartosc: -^ Vi.Jezeli iloczyn [i (3 jest znacznie wiek¬ szy od jednosci, wówczas napiecie wyjscio¬ we jest równe w przyblizeniu : — • Vi, co ó oznacza, ze napiecie wyjsciowe jest nieza¬ lezne zasadniczo od [x, a zalezy natomiast od stopnia sprzezenia zwrotnego fi miedzy obwodem wyjsciowym a wejsciowym.Na rysunku fig. 1 przedstawia znany uklad, w którym wzmacniaki sa wlaczone w linie przesylowa, a sprzezenie zwrotne odbywa sie poprzez sasiednia linie przesy¬ lowa. Fig. 2 przedstawila obwód wedlug wy¬ nalazku, w którym sprzezenie zwrotne od¬ bywa sie poprzez czesc linii, sluzacej rów¬ niez do przesylania sygnalów w kierunku zasadniczym. Fig. 2a, 2b i 2'c przedstawiaja sposoby otrzymywania fal odbitych w linii, fig. 3 przedstawia przedluzenie obwodu we¬ dlug fig. 2, fig. 3a i 3b przedstawiaja czesci obwodu wedlug fig. 3, fig. 4 przedstawia obwód skojarzony wedlug fig. 3^ fig. 5 — uklad wyjasniajacy dzialanie obwodów z fig. 6 i 7, fig. 6 — obwód pochodny, fig. 7 — odmiane obwodu wedlug fig. 6, fig. 7b— szczegól zastosowany w obwodzie we¬ dlug fig. 7, fig. 8 — obwód bardzo dlugiej linii przesylowej, w której zastosowano uklad wedlug wynalazku, i wreszcie fig. 4a, 6a i 7a przedstawiaja uproszczone schema¬ ty, odpowiadajace obwodom na fig. 4, 6 i 7.Fig. ,1 przedstawila jlilniie przesylowa, mogaca stanowic czesc telefonicznego ukla¬ du kablowego', pracujacego z fala nosna, w którym kabel posiada wieksza liczbe par przewodów a i b. Uklad ten posiada trzy stacje wzmacniakowe A, B i C, zaopatrzone we wzmacniaki, przy czym wzmacniaki na stacjach A i C nalezy traktowac jako gló¬ wne, a wzmacniak 2 na stacji B jako do¬ datkowy, który ewentualnie moze byc usu¬ niety. Na razie bedzie rozpatrzony obwód bez wzmacniaka 2, a potem nalezy rozwa¬ zyc, jaki skutek spowoduje wlaczenie tego wzmacniaka.Energia wyjsciowa wzmacniaka 1 na stacji A jest kierowana para przewodów do stacji B. Na stacji tej przewody sa za- boicznikowane mostkiem zrównowazonym Wa9 z którego pobiera sie czesc energii i do¬ prowadza sie ja z powrotem do wejscio¬ wych zacisków wzmacniaka 1 przy pomocy drugiej pary przewodów.Ta druga para przewodów nie jest bez¬ posrednio przylaczona do wejsciowych za¬ cisków wzmacniaka 1, lecz za posrednic¬ twem mostku zrównowazonego Wi. Za¬ mknieta petla wzmacniaka 1 zawiera wiec w swej czesci przesylowej elementy wzma¬ cniajace wzmacniaka oraz pare przewodów, laczaca ze soba stacje A i B, natomiast w czesci sprzezenia zwrotnego zawiera druga pare przewodów, laczaca te stacje ze soba.Stacja B znajduje sie w polowie drogi miedzy stacjami A i C, tak iz ogólna dlu¬ gosc petli od A do Biz powrotem do A jest równa odleglosci miedzy stacjami A i C. Jezeli wziriacniak 1 jest wykonany — 2 —tek, iz iloczyn |*j3 jest znacznie wiekszy od jednosci, wówczas otrzymane wzmocnienie na odcinku A— B jest równe ujemnej od¬ wrotnosci wspólczynnika /?, wyrazajacego tlumienie w torze sprzezenia zwrotnego miedzy stacjami B i A. Tlumienie odcin¬ ka B — A jest równe tlumieniu odcinka B — C, a zatem tlumienie calej linii miedzy stacjami A i C zostaje w ten sposób skom¬ pensowane. Zmiany tlumienia i zmiany w fazie, powodowane wahaniem sie tempe¬ ratury i innych czynników, kompensuja sie przy tym samoczynnie.Dodanie wzmacniaka 2 na stacji B, jak przedstawiono na rysunku, moze byc uwa¬ zane jako podzial wzmacniaka 1 na dwie czesci, przy czym uklad bedzie talki sam, gdy obydwie czesci 1 i 2 tego wzmacniaka beda umieszczone badz na stacji A, badz na stacji B, albo tez oddzielnie, jak to przedstawiono na rysunku.Wedlug wynalazku niniejszego unika sie stosowania dodatkowej pary przewo¬ dów do utworzenia toru sprzezenia zwrot¬ nego, a stosuje sie tylko jedna pare, która spelnia jednoczesnie funkcje dwóch par a i b wedlug fig. 1. Dzialanie takie otrzy¬ muje sie w ukladzie wedlug fig. 2 dzieki temu, ze do tej jednej pary na kazdym jej koncu przylacza sie dodatkowe mostki Wheatstone'a W2 i Wz, które maja na celu kierowanie pradów do odpowiedniego ob¬ wodu. Jest rzecza oczywista, ze wlasnosci mostku Wheatstone'a sa wyzyskane w tym obwodzie w celu elektrycznego rozdziele¬ nia toru przesylania w przód, czyli od wyj¬ scia wzmacniacza w punkcie A do wejscia wzmacniacza w punkcie B, a toru przesyla¬ nia wstecz — od mostku W4 do mostku Wi.Wprowadzenie dwóch dodatkowych mostków, z których jeden znajduje sie za wzmacniaczem /, a drugi przed wzmacnia¬ czem 2, powoduje dodatkowa strate w ob¬ wodzie sprzezenia zwrotnego, tak iz wzra¬ sta (samoczynnie wzmocnienie amplifikatora.Z tego powodu powinny byc wprowadzone straty do innych odcinków, aby utrzymac nadal równowage miedzy wzmocnieniem a Strata w linii. W tym celu zastosowano dodatkowe mostki 14 i 15, które sluza je¬ dynie do wprowadzenia dodatkowego tlu¬ mienia. Zamiast mostków moga byc zasto¬ sowane równiez inne tlumiki, np. uwidocz¬ niony na fig. 2a, jednak jest rzecza poza¬ dana, aby tlumik mozliwie dokladnie od¬ twarzal charakterystyki obwodów, z któ¬ rymi jest zespolony, a to wlasnie moze byc najlatwiej osiagniete dzieki uzyciu ukla¬ dów mostkowych.W powyzszych warunkach obwód od A do C jest zasadniczo wyrównany, gdyz w razie pojawienia sie jakiejkolwiek zmia¬ ny w torze przesylowym a i c zmiana ta bedzie oddzialywala odpowiednio na ob¬ wód sprzezenia zwrotnego w taki sposób, ze poziom przenoszenia linii pozostanie za¬ sadniczo bez zmiany pomimo zmian tlu¬ mienia.W obwodzie wedlug fig. 2, jak i wedlug fig. 1, mostki Wheatstone'a Wi i Wa spel¬ niaja podwójne zadanie, a mianowicie unie¬ zalezniaja ilosc energii zwrotnej od ze¬ wnetrznych polaczen z drogami komimikar cyjnymi oraz uniezalezniaja opornosci po^ zorne tych polaczen zewnetrznych od sprzezenia zwrotnego. To znaczy, ze od¬ cinek olbwodu miedzy A i B moze byc uwa¬ zany praktycznie jako wzmacniak jedno¬ torowy, którego wzmocnienie i opornosc pozorna sa niezalezne od linii, do któfych jest on przylaczony. Ten warunek nieza¬ leznosci, aczkolwiek pozadany w pewnych przypadkach, nie jest warunkiem koniecz¬ nym, gdyz obwód móglby pracowac z po¬ wodzeniem bez wspóludzialu mostków Wheatstone^a Wi i W*. Gdyby mostki te byly usuniete, wówczas jeden punkt, np. punkt B, bylby w pewnych warunkach punktem, w którym prady przychodzace z A bylaby odbijane czesciowo z powro¬ tem do A. Prady przychodzace z C byly¬ by odbijane czesciowo w tym punkcie B — 3 —z powrotem do C i czesciowo przesylane do A. Takie zjawisko czesciowego odbicia mogloby byc stale zapewnione, aparatura zas na stacji B (fig* 2) moglaby byc wów¬ czas znacznie uproszczona przez zastapie¬ nie calegoi urzadzenia stacji B odpowied¬ nim urzadzeniem, dajacym nieciaglosc linii, a wiec i odbicie. Postacie takich urzadzen, powodujacych nieciaglosc linii i odbicia, sa przedstawione na fig. 2b i 2c, przy czym rozumie sie samo przez sie, ze urzadzenia te zastepuja calkowicie aparaty na stacji B wedlug fig. 2. Fala, odbita od urzadze¬ nia odbijajacego, daje sprzezenie zwrotne, które dziala na stacji A w taki sam sposób, jak w ukladzie wedlug fig. 2. iW celu utrzymania prawidlowych wartosci wzmoc¬ nienia i strat, urzadzenie odbijajace powin¬ no dac strate przy odbiciu, równa stracie przesylania, to znaczy powiania byc odbita polowa energii, co odpowiada stracie prze¬ sylania równej 6 db.Jezeli z obwodu wedlug fig. 2 zostana usuniete mofctki Wi i Wi, wówczas rze¬ czywiste wzmocnienie w odcinku od A do B stanie sie zalezne od warunków w sasiednich odcinkach. Jezeli ta zaleznosc od warunków w sasiednich odcinkach jest niedopuszczalna, wówczas obwód moze byc wykonany tak, aby mozna bylo uzy¬ skac nie tylko uproszczenie urzadzenia, lecz i umozliwic przy odpowiednich zmia¬ nach ukladu przesylanie sygnalów w oby- dwach kierunkach po jednej parze prze¬ wodów.Obwód dla pracy obustronnej wedlug wynalazku, stosujacy jedna pare przewo¬ dów i jeden ampllfikator na kazdej stacji wzmacniakowej, jeist przedstawiony na fig. 4. Jednakze w celu latwiejszego zro¬ zumienia, w jaki sposób przechodzi sie z obwodu wedlug fig. 2 do obwodu we¬ dlug fig. 4, uwidoczniono na fig. 3 w spo¬ sób przejrzysty uklad przejsciowy. Sygna¬ ly, przychodzace z zachodu po górnej pa¬ rze przewodów, biegna po torze, oznaczo¬ nym strzalkami skierowanymi ku wscho- dowi; natomiast strzalki, wskazujace na zachód, oznaczaja drogi sprzezenia zwrot¬ nego tych sygnalów. Z drugiej strony sy¬ gnaly, przychodzace ze wschodu, daza po drodze, oznaczonej strzalkami wskazuja¬ cymi na zachód; natomiast strzalki wska¬ zujace na wschód przedstawiaja drogi sprzezenia zwrotnego tych sygnalów.Latwiej .jest zrozumiec dzialanie ob¬ wodu wedlug fig. 3 rozpatrujac fig. 3a, która przedstawia ostatni odcinek linio¬ wy od C do D, którego dlugosc jest rów¬ na—. Sygnaly przychodzace do punktu 1 sa wzmocnione w amplifikatorze i wycho¬ dza na linie w kierunku od C do D. Tor sprzezenia zwrotnego amplifikatora (na stacji C) biegnie od stacji D do punktu /, natomiast tor sprzezenia zwrotnego sa¬ siedniego amplifikatora (na stacji B) po¬ wraca od punktu // do stacji B. Na razie zaklada sie, ze jakikolwiek aparat, przy¬ laczony w punkcie ///, posiada duza opor¬ nosc polzorna, tak iz nie wprowadza za¬ dnej nieregularnosci do petli C — D — C.Z zalozenia, ze iloczyn [x (3 jest duzy wo¬ bec jednosci, wynika, iz wzmocnieniie mie¬ dzy punktami / i // (które moze wynosic N db) jest równe zasadniczo stratom w petli C — D — C. Fig. 3b przedstawia petle B — C —5, przy czym aparat, znaj¬ dujacy sie w punkcie C, a zawierajacy pe¬ tle C — D — C, zostal przedstawiony pro¬ stokatem, wykreslonym linia kreskowa¬ na. Tor sprzezenia zwrotnego wzmacnia¬ cza wedlug fig, 3b przebiega teraz od punktu V do /, // i IV. Odcinek liniowy miedzy B i C wykazuje strate N db, a od¬ cinek miedzy C i D równiez Wykazuje te sama strate, podczas gdy wzmacniacz po¬ miedzy / i // wprowadza wzmocnienie N db. Wobec tego strata w petlicy B —¦ C — B wynosi dokladnie N db, wzmocnienie zas miedzy IV i V jest rów¬ ne zasadniczo równiez N db, wobec czego, — 4 —wzmocnienie pomiedzy IV i V jest równe zeru, co oznacza, ze poziom energii w punkcie wejsciowym IV jest taki sam, jak poiziom energii w punkcie wejsciowym /.Takie samo rozumowanie mozna przepro¬ wadzic dla dowolnej liczby odcinków, le¬ zacych na lewo od stacji B. Ogólne wzmocnienie w obwodzie bedzie równe wówczas zasadniczo zeru, poniewaz kaz¬ dy amiplifikator wprowadza wzmocnienie, wystarczajace do skompensowania w przyblizeniu strat w przyleglym odcinku.Nalezy zaznaczyc, ze uklad z mostkiem Wheatstone'a zeispala droge sprzezenia zwrotnego z bezposrednia droga przesy¬ lania (tak iz wielkosc sprzezenia zwrot¬ nego jest niezalezna od zewnetrznych po¬ laczen z drogami komunikacyjnymi), jak równiez uniezaleznia opornosci pozorne zewnetrznych polaczen od sprzezenia zwrotnego, a Wiec zapewnia wieksza sta¬ bilnosc ukladu.To samo rozumowanie, które prowa¬ dzilo od obwodu wedlug fig. 1 dto obwodu wedlug fig. 2, mozna zastosowac równiez do obwodu wedlug fig. 3/ w wyniku czego otrzymuje sie obwód wedlug fig. 4. Obwód ten powstaje przez zlaczenie ze soba dwódh mostków na kazdej stacji i uzycie kazdego odcinka liniowego zarówno do przesylania, jak i do sprzezenia zwrotnego.Mostki mozna zlaczyc ze soba w ten spo¬ sób, ze zaciski wyjsciowe amplifikatora w punkcie A polaczy sie z mostkiem wej¬ sciowym w dwóch punktach, które sa ze¬ spolone w stosunku do zacisków wejscio¬ wych. Przy takim polaczeniu niektóre opor¬ nosci stana sie zbyteczne. Obwód wedlug fig. 4 dziala w ten sam sposób, jak obwód wedlug fig. 3, jezeli wezmie sie pod uwage wzmocnienia i straty w róznych czesciach ukladu, przy czym obwód ten nadaje sie do przesylania- w obydwóch kierunkach.Obwód jednej stacji wedlug figi 4 moze byc przedstawiony w uproszczonej postaci na schemacie wedlug fig. 4a, skad latwo jest zrozumiec wzajemne stosunki, zachodzace miedzy poszczególnymi czesciami mostku Wiheatstone'a.Do obwodów, opisanych wyzej, mozna wprowadzic rózne zmiany, które nadadza tym obwodom rózne zalety. Np. poprzed¬ nio przyjeto zalozenie, ze elementy opor¬ nosci pozornych mostków oraz wejsciowe i wyjsciowe opornosci pozorne wzmacnia- ków sa równe opornosci charakterystycznej linii, przynajmniej w uzytkowanej czesci zakresu czestotliwosci. W praktyce moze byc rzecza pozadana, aby jak najwiecej tych opornosci pozornych bylo opornoscia¬ mi rzeczywistymi, równymi pewnej odpo¬ wiedniej wartosci, np. asymptotycznej war¬ tosci pozornej opornosci kabla. Jednak jest rzecza oczywista z fig. 4a, ze galezie most¬ ku w tym obwodzie lub w obwodzie wedlug fig. 4 nie mqga miec samych opornosci rze¬ czywistych, a posiadaja jeszcze wyrównaw¬ cze opornosci pozorne. Jezeli okolicznosci, w jakich pracuje linia, sa tego rodzaju, ze nie jest rzecza wazna dokladne wyrówna¬ nie miedzy róznymi czesciami mostku, to jest, jezeli mostki moga byc pozbawione tych funkcyj, jakie spelniaja mostki Wi i Wi wedlug fig. 1 i 2, wówczas tylko1 jeden element opornosci pozornej w kazdym mostku musi róznic sie od opornosci rze¬ czywistej. Na tej podstawie obwód wedlug fig. 3 moze byc zamieniony na uklad wedlug fig. 5, a obwód wedlug fig. 4 — na uklad wedlug fig. 6. Na fig. 5 przedstawiono mostki tylko w tym celu, aby objasnic uklad wedlug fig. 6, który otrzymuje sie równiez przez zlaczenie ze soba dwóch mostków w pewnym punkcie, np. w punk¬ cie A, w jeden mostek, przy czym wyjscio¬ we zaciski wzmacniacza sa przylaczone do tych dwóch punktów mostku wejsciowego, które sa zespolone z koncówkami wejscio¬ wymi. Wedlug fig. 6 na stacji D nie ma po¬ trzeby stosowania mostku. Zamiast teigo wystarcza ppstarac sie o pelne odbicie fali przez zastosowanie odbiornika na stacji Z) — 5 —o bardzo duzej lub bardzo malej wejscio¬ wej1 ofKttTiosci pozornej. Obwód otwarty nie daje przesuniecia fazy przy odbiciu, jezeli bierze sie pod uwage fale napiecia, natomiast obwód zwarty daje przesuniecie fazy o 180°- Czy takie przesuniecie fazy jest pozadane, czy tez nie, zalezy to od wewnetrznej konstrukcji wzmacniacza na stacji C i od jego polaczenia z mostkiem w tym punkcie. Nfa calej drodze sprzezenia zwrotnego przesuniecie fazy powinno wy¬ nosic w przyblizeniu 180°.W ukladzie wedlug fig. 6 dwa odcinki linii sa przylaczone równolegle do wzmac- niaka i tworza wspólnie czlon opornosci pozornej w mostku Wheatston^a; schemat ukladu jednego takiego odcinka wraz z ob¬ wodem wzmacniakowym jest przedstawio¬ ny na fig. 6a, która uwidocznia wyraznie stosunki, zachodzace miedzy elementami mostku. Poniewaz ólbydwa odcinki U i L" linii sa polaczone ze soba równolegle, prze¬ to opornosc rzeczywista lub pozorna in¬ nych elementów mostku powinna byc dwu¬ krotnie mniejsza niz odpowiednich elemen¬ tów wedlug fig. 4 lub 4a.Zamiast równoleglego przylaczenia dwóch odcinków linii do wzmacniaka mozna przylaczyc je szeregowo; uklad taki jest przedstawiony na fig. 7. Odpowiednio uproszczony schemat jest przedstawiony na fig. 7a( z którego wynika, ze elementy opo¬ rowe powinny miec podwójna wartosc w stosunku do wartosci wedlug fig. 4a.Chociaz uklad wedlug fig. 7 posiada nie¬ które zalety w pewnych przypadkach, to jednak nalezy zaznaczyc, ze linia jest nie¬ zrównowazona i wobec tego latwiej podle¬ ga zaklóceniom. Mozna temu zapobiec, stosujac transformatory miedzy wzmacnia¬ czem a linia, jak to przedstawia fig. 7b.Co sie tyczy odleglosci miedzy wzmac- niakami, to nie jest rzecza pozadana wpro¬ wadzac jakiekolwiek ograniczenia pod tym wzgledem. Na ogól odleglosc miedzy wzmacniakami jest ograniczona przesunie¬ ciem faiz, jakie towarzyszy tym obwodom; takie przesuniecie moze byc regulowane w znacznym stopniu za pomoca dodatkowych ukladów opornosci pozornej odpowiedniego typu, wlaczonych w odpowiednich miej¬ scach, np. za pomoca opornosci Z, wlaczo¬ nej w obwody sprzezenia zwrotnego we¬ dlug fig. 2. Moze byc równiez rzecza poza¬ dana uzycie niektórych dodatkowych obwo¬ dów sprzezenia zwrotnego, których stoso¬ wanie jest znane w tym przypadku.Korzystna cecha wszystkich zapropono¬ wanych ukladów jest to, ze dany odcinek kabla jest wyrównany podobnym sasiednim odcinkiem, zawartym w obwodzie sprzeze¬ nia zwrotnego. Taki uklad wymaga, aby dlugosci odcinków byly jednakowe, a cha¬ rakterystyki liniowe byly zasadniczo takie same. W przeciwnym razie, w przypadku wedlug fig. 1 i 2, regulowanie wzmocnienia i wyrównanie charakterystyki wzmacnia- ków nie odbywa sie calkowicie samoczyn¬ nie. W ukladach wedlug fig. 4, 6 i 7 regu^ lacja ogólnego wzmocnienia i stopnia wy¬ równania bedzie odbywala sie samoczynnie, poniewaz cala dlugosc toru sprzezenia zwrotnego jest taka sama, jak i dlugosc to^- ru bezposredniego. Jednak, jezeli sasiednie odcinki nie sa w równym stopniu narazo¬ ne na warunki atmosferyczne, to jest, jezeli w przypadku skrajnym jeden odcinek jest podziemny, a drugi napowietrzny, to cho¬ ciaz zachodzilaby samoczynna regulacja wzmocnienia i stopnia wyrównania, to re¬ gulacja poziomu energii wyjsciowej bylaby hiewystarczajaca.W poprzednich rozwazaniach przyjeto zalozenie, ze ogólne wzmocnienie amplifi- katora o ujemnym sprzezeniu zwrotnym jest równe stratom w obwodzie sprzezenia zwrotnego. Przypadek ten ma miejsce wtedy, gdy iloczyn |x (3 jest bardzo duzy w porównaniu z jednoscia. W prze¬ ciwnym razie wzmocnienie wyrazi sie jako K = ———. W obwodach wedlug fig. 4, 1— t*P — 6 —6 i 7 takie odchylenie od prostej zaleznosci jest skompensowane zasadniczo w poszcze¬ gólnych odcinkach linii. W ukladzie we¬ dlug fig. 3a wzmocnienie miedzy punktami / i // bedzie nieco mniejsze od strat w petli C—D—C. Wobec tego w ukladzie we¬ dlug fig. 3b strata w petli B^-C—B bedzie odpowiednio wieksza od strat w pojedyn¬ czym odcinku B — C. Gdyby nie bylo tego zjawiska, wówczas wzmocnienie miedzy punktami IV i V byloby wieksze od strat w odcinku B—C. Zjawisko to powoduje jednak zmniejszenie sie wzmocnienia, któ¬ re zbliza sie co do wielkosci do strat. Taka kompensacja zachodzi we wszystkich in¬ nych odcinkach linii.W ukladach wedlug fig. 4, 6 i 7 jest rzecza oczywista, ze nieregularnosci w ob¬ wodzie kablowym lub gdzieindziej beda powodowaly odbicia fal, których drogi be¬ da znajdowaly sie na zewnatrz dróg* na¬ lezacych do ukladu, przy czym zjawisko odbicia fali moze byc znaczne wskutek te¬ go, ze obwód jako calosc jest nastawiony w przyblizeniu na zero wzmocnienia lub strat. Aby przerwac drogi odbic fal, caly obwód moze byc podzielony na odcinki o umiarkowanej dlugosci przy pomocy wzmacniaików czteroprzewodowych, jak to przedstawiono na fig. 8. Wedlug fig. 8 zwykle czteroprzewodowe zespoly ko-nco~ we bylyby zastosowane w punktach T, a kazdy z odcinków H drogi przesylania bylby zlozony z odcinków liniowych we¬ dlug fig. 4, 6 lub 7. Wzmacniaki cztero¬ przewodowe powinny pozwalac oczywiscie na przesylanie tylko w jednym kierunku poprzez dana pare przewodów, natomiast wewnatrz kazdego z tych odcinków H mo¬ ga byc prowadzone rozmowy dwukierunko¬ we miedzy punktami, znajdujacymi sie mie¬ dzy dwoma wzmacniakami czteroprzewo- dowymi.W zwiazku ze sprzezeniem zwrotnym nalezy zaznaczyc, ze przesuniecie fazy wzdluz petli utworzonej przez tor trans¬ misji i tor sprzezenia zwrotnego powinno byc tego rodzaju, aby spelnialo warunki stabilnosci ukladu, a wiec np. przesuniecie fazy fal sygnalowych przez te petle nie po¬ winno byc równe zeru przy takich czesto¬ tliwosciach, przy których iloczyn ^ P jest równy lub wiekszy od jednosci. Warunek ten moze byc uzyskany dzieki utrzymaniu dostatecznie malych odleglosci miedzy sa¬ siednimi wzmacniakami lub dzieki uzyciu róznych typów ukladów opornosci pozor¬ nych w tym obwodzie.W opisie wspomniano o stosowaniu mostków o równej przekladni. Jest to typ mostku, który najbardziej ulatwia objasnie¬ nie dzialania obwodów i który winien byc powszechnie uzywany w praktyce. Jednak jest rzecza oczywista, ze i mostki o innej przekladni beda dzialaly zadowalajaco, a w niektórych przypadkach beda ko¬ rzystniejsze. PL