Elektryczne rurowe lampy wyladowcze, w szczególnosci zasilane zwyklym napie¬ ciem sieciowym, np. wynoszacym 220 V wy¬ magaja czestokroc osobnych urzadzen do¬ datkowych do uskuteczniania zaplonu, za pomoca których mozna doprowadzac do nich wyzsze napiecie. Do tego celu okazaly si^ praktyczne, np, przy rurowych lampach wyladowczych zasilanych pradem zmien¬ nym, pomocnicze obwody pradu, posiadaja¬ ce dlawiki i kondensatory, nastrojone mniej wiecej na rezonans. Oprócz Ntego czestokroc trzeba doprowadzac do elektrod osobne na¬ piecie grzejne.Niniejszy wynalazek dotyczy zespolu zlo¬ zonego z trzonka i oprawki do wyzej wy¬ mienionych rurowych lamp wyladowczych, w którym do kazdego z obu trzonków do¬ prowadza sie napiecie potrzebne do zaplo¬ nu i do utrzymania wyladowania, a w da¬ nym razie takze do podgrzewania elektrod, przy czym równoczesnie tak oprawki jak i trzonki odpowiadaja urzedowym przepi¬ som co do bezpieczenstwa przy dotyku. Na¬ lezalo przy tym zwazac na to, aby zapo¬ biec nie tylko przypadkowemu dotykowi czesci bedacych pod napieciem podczas za¬ kladania lampy w oprawce, lecz aby poza tym pomocnicze napiecie potrzebne do za¬ poczatkowania wyladowan, a przekraczaja¬ ce granice niskiego napiecia 250 V bylo przerwane w czasie, gdy rurowa lampa jest wyjeta z oprawek. Oprawka jest w tym celu zaopatrzona w oddzielne kontakty dla przerwania obwodu pomocniczego dajace¬ go napiecie zaplonu, które lacza sie dopieroprzy wkladaniu trzonka lampy. Rozwiaza¬ nie zagadnien wyzej podanych osiaga sie wedlug wynalazku w ten sposób, ze trzonek wykonany z masy izolacyjnej posiada was¬ kie, glebokie wyciecie w kierunku piono¬ wym do osi rurowej lampy z jednym lub z kilku kontaktami glównymi, osadzonymi niedostepnie dla dotyku, a ponadto posia¬ da na swym obwodzie wyzlobienia po¬ przeczne z osadzonymi w nich kontaktami pomocniczymi, polaczonymi ze soba, pod¬ czas gdy wewnatrz kadluba oprawki umiesz¬ czony jest zab doprowadzajacy prad i wchodzacy do wyciecia w trzonku, a po obu stronach naprzeciw niego osadzone sa dwie sprezyny, wchodzace w wyzlobienia po¬ przeczne trzonka i sluzace jako kontakty pomocnicze oraz do zamocowania trzonka w oprawce. Taki zespól nie pozwala, aby napiecie na kontaktach oprawki wytworzo¬ ne przez obwód pomocniczy a przekracza¬ jace 250 V bylo dostepne, gdy rurowa lam¬ pa wyladowcza jest wyjeta z oprawek, po¬ niewaz dopiero przez wlozenie rurowej lampy wyladowczej lacza sie ze soba w o- prawce sprezynki kontaktów pomocniczych, przerywajace obwód pomocniczy. Tym róz¬ ni sie zespól trzonka i oprawki wedlug wy¬ nalazku od znanych takich zespolów do ru¬ rowych lamp zarowych, w których kazda oprawka jest zaopatrzona w odejmowalna nasadke, posiadajaca kontakty pomocnicze, która przy wlozeniu na dolna czesc opraw¬ ki laczy kontakty posrednie wlaczone do przewodu. W takich znanych oprawkach mozliwe jest zalozenie samej nasadki, to znaczy bez lampy, na dolna czesc oprawki, tak iz wszystkie przewody sa wlaczone, a kontakty oprawki prowadzace do trzonka lampy, dostepne dla dotyku, sa pod napie¬ ciem. Poza tym umozliwia urzadzenie we¬ dlug wynalazku doprowadzenie do elektrod rurowej lampy pomocniczego pradu grzej¬ nego, np. w ten sposób, ze zab w oprawce doprowadzajacy prad, jest wykonany z pas¬ ka Inaterialu izolacyjnego, na który po óbii stronach nalozone sa blaszki doprowadza¬ jace prad podczas gdy trzonek w waskim, glebokim wycieciu posiada dwie sprezyny kontaktowe, które sa polaczone z koncami elektrod.W celu niezawodnego mechanicznego o- sadzenia trzonka w oprawce mozna spre¬ zyny przytrzymujace docisnac przesuwnymi narzadami dociskowymi polaczonymi z gu¬ zikami, znajdujacymi sie na zewnatrz oslo¬ ny oprawki. Oprawki moga poza tym byc zaopatrzone dodatkowo w bezpiecznik to- pikowy, wlaczony przed glówny lub po¬ mocniczy obwód lamp.Fig. 1 przedstawia rurowa lampe wyla¬ dowcza z zespolem zlozonym z trzonka i oprawki wedlug wynalazku, przy czym trzonek i oprawka sa przedstawione na le¬ wym koncu w widoku zewnetrznym* a na prawym—w przekroju podluznym, fig. 2— przekrój podluzny trzonka, fig. 3 — widok trzonka w kierunku oznaczonym na fig. 2 strzalka, fig. 4 — przekrój wzdluz linii IV—IV na fig. 1, wreszcie fig. 5 — rurowa lampe wyladowcza z dwubiegunowymi e- lektrodami i trzonkami wedlug wynalazku oraz uklad polaczen tej lampy z glównym i pomocniczym obwodem.Rurowa lampa wyladowcza 1, np. rtecio¬ wa niskoprezna lampa wyladowcza napel¬ niona gazem szlachetnym, która moze byc zaopatrzona w warstwe substancji wykazu¬ jacej luminescencje, umieszczona na wew¬ netrznej scianie lub wewnatrz szklanej scianki banki, jest na obu koncach wyposa¬ zona w trzonek 2. z materialu izolacyjnego w ksztalcie kapturka. Trzonek moze byc albo umocowany na bance, rurowej kitem, albo, jak w niniejszym przykladzie, posia¬ dac dziurki 3, przez które przechodza je¬ zyczki blaszane 4 obraczki metalowej wto¬ pionej w szklo banki albo zamocowanej na bance. Te jezyczki 4, zagiete na zewnetrz- - 2 —riej stronic nasunietego trzonka 2, zairiocó- wuja go na bance.Ten kapturkowy trzonek 2 posiada bocz¬ ny wystep 6 z waskim, glebokim wycieciem 7 w kierunku prostopadlym do osi rury, w którym wystaja dwie glówne sprezyny kon¬ taktowe 8 i 9, które jednakze z powodu ma¬ lej szerokosci i duzej glebokosci wyciecia 7 nie sa dostepne dla dotyku. Sprezyny 8 i 9 sa polaczone z przewodami 10 i 11 dopro¬ wadzajacymi prad, wtopionymi w slupek 12 banki lampy 1 i przylaczonymi do obu konców elektrody 13. Na obwodzie wystepu 6 znajduja sie wyzlobienia 14 i 15 (fig. 3), w których ulozone sa kontakty pomocnicze 16 i 17 w ksztalcie litery U, polaczone ze soba paskiem metalowym 18.Oprawka sklada sie z podstawy 19 i z o- slony 20; obie czesci sa wykonane z masy izolacyjnej, np. ze sztucznej zywicy lub z. materialu ceramicznego. Na podstawie 19 umieszczony jest zab 21 z masy izolacyj¬ nej, wystajacy do góry, który po obu stro¬ nach jest oblozony blaszkami 22 i 23 do¬ prowadzajacymi prad. Blaszki 22 i 23 pro¬ wadza do srubek kontaktowych 24 i 25 w podstawie 19. Przy wkladaniu trzonka do oprawki wchodzi zab 21 w wyciecie 7 trzonka, tak ze glówne sprezynki kontakto¬ we 8 i 9 trzonka dotykaja blaszek 22 i 23 doprowadzajacych prad i umieszczonych na zebie 21. W ten sposób srubki kontakto¬ we 24 i 25 oprawki lacza sie z elektroda 13 rurowej lampy wyladowczej 1. Dla mecha¬ nicznego umocowania trzonka wzglednie wystepu 6 w oprawce umieszczone sa wew¬ natrz oslony 20 oprawki sprezyny przy¬ trzymujace 26 i 21, które przy wsadzaniu trzonka do oprawki wchodza w wyzlobienie 14 i 15 wystepu 6 trzonka. Srpezyny 26 i 27 moga byc docisniete narzadami dociskowy¬ mi 28 i 29, umocowanymi przesuwnie w o- slonie 20 oprawki przez przesuniecie w gó¬ re guzików 30 i 31, polaczonych z narzada¬ mi dociskowymi i wystajacych na zewnatrz oslony oprawki. Narzad dociskowy 2S, przedstawiony na fig. 4, jest w polozeniu dociskajacym, a narzad dociskowy 29 vt po¬ lozeniu zwalniajacym, w którym sprezyna 27 moze sie poddawac i pozwala na wyje* cie i wsadzenie wystepu 6 tfzonka Z* Sprezyny 26 i 27 sluza równoczesnie do przerywania obwodu pomocniczego lampy rurowej, który wytwarza wyzsze napiecie, potrzebne do zaplonu lampy. Obwód po¬ mocniczy moze np. stanowic obwód rezo¬ nansowy, utworzony przez dlawik 32 i przez kondensator 33. Obwód ten na obu koncach jest przerwany przez sprezyny przytrzymu¬ jace 26 i 27 w obu oprawkach. Przy wsa¬ dzaniu trzonków 2 do oprawek lacza sie sprezyny 26 i 27 w oprawce ze soba poprzez kontakty pomocnicze 16 i 17 umiesczone w wyzlobieniach 14 i 15 wystepu 6 i wówczas dopiero wlaczony zostaje obwód rezonanso¬ wy, wytwarzajacy wyzsze napiecie dla za¬ plonu lampy. Równoczesnie z tym polacze¬ niem powstaje przy wsadzaniu trzonków do oprawek polaczenie pomiedzy blaszkami doprowadzajacymi prad 22 i 23 a sprezyna¬ mi 8 i 9 wewnatrz wystepu 6. W ten sposób laczy sie rurowa lampa z kontaktami 34 i 35, przylaczonymi do sieci, przy równo¬ czesnym wlaczeniu dlawika 36, sluzacego do ograniczenia natezenia pradu.Jezeli elektrody 13 rurowej lampy wyla¬ dowczej nie sa ogrzewane z osobnego zró¬ dla pradu, wystarczy dla kazdej elektrody tylko jedno doprowadzenie pradu, tak iz kazdy trzonek musi miec tylko jedna z glównych sprezyn kontaktowych 8 lub 9.Stosownie do tego w donej czesci 19 opraw¬ ki jedna z blaszek doprowadzajacych prad 22 lub 23 bedzie zbyteczna.Dla zabezpieczenia calego obwodu pradu lub tez tylko obwodu rezonansowego moze byc jeszcze wbudowany w oprawke bez¬ piecznik topikowy 37, który mozna latwo wymienic bez zdejmowania oslony oprawki, — 3 — PL