Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze- liia rozrzadczego do hamulców, dzialajacyck pod wplywem czynnika sprezonego,-zwlasz¬ cza w zastosowaniu do pociagów, zlozonych z wozów ciezarowych, w którym dwa za¬ wory uruchomiane wspólna dzwignia ,wah- liwa i zaopatrzone w tloki rozrzadzajace, sluza do rozrzadzania oddzielnej grupy ha¬ mulców i w których celem wczesniejszego uruchomienia jednej z tych grup hamulców punkt dzwigni wahliweij sprzegniety z draz¬ kiem zaworu drugiej grupy hamulców znaj¬ duje sie pod dzialaniem napietej sprezyny.Celem umozliwienia zmiany stopnia wy¬ przedzania jednej grupy hamulców w sto¬ sunku do drugiej grupy, nalezy miec moz¬ nosc zmieniania -napiecia wyzej wymienio¬ nej sprezyny. W tym celu wedlug niniejsze¬ go wynalazku sprezyna jest umieszczona pomiedzy dwiema czesciami dajacymi prze¬ suwac sie wylacznie tylko w kierunku po¬ dluznym w otworze, znajdujacym sie w ka¬ dlubie zaworu, z których jedna czesc sta¬ nowi gwintowany pierscien, dajacy prze¬ suwac sie przez przekrecenie drazka pro¬ wadzacego przed polaczeniem jego z dzwi¬ gnia wahliwa, podczas gdy druga czesc sta¬ nowi tuleja, dajaca przesuwac sie z ze¬ wnatrz przez przekrecenie czlonu nastaw¬ nego. Wedlug wynalazku nastawianie po¬ czatkowego napiecia sprezyny jest podzie¬ lone na nastawianie przyblizone, nie da¬ jace sie juz zmieniac po zmontowaniu urza¬ dzenia rozrzadczego, i na nastawianie do¬ kladne, które mozna uskuteczniac równiez po zmontowaniu. Zatem przyblizone nasta-Wienic wyprzedzania zaWóru moze byc do¬ konane juz w wytwórni, po czym kierowca moze zmieniac dodatkowo stopien wyprze¬ dzania w pewnych okreslonych z góry gra¬ nicach, w zaleznosci od danych warunków, nie bedac jednakze w stanie wylaczyc tego wyprzedzenia calkowicie.Przyklad wykonania przedmiotu wyna¬ lazku przedstawiono na rysunku, a miano¬ wicie w zastosowaniu do tzw. zaworu dla pociagu ciezarowego, skladajacego sie z za¬ woru dla hamulca samochodu i z zaworu dla hamulca przyczepki.Fig. 1 i 2 przedstawiaja taki zawór w jego dwóch polozeniach pracy, jednakze bez zastosowania urzadzenia bedacego przedmiotem niniejszego wynalazku; fi,g. 3 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku w skali powiekszonej; fig. 4 przedstawia widok czesci przed¬ miotu wynalazku.Skrzynka 1 posiada cylindryczny otwór 2, w którym jest umieszczony tlok rozrza¬ dzajacy 3 dla zaworu hamulcowego samo¬ chodu oraz cylindryczny otwór 4, w którym umieszczony jest tlok rozrzadzajacy 5 dla zaworu hamulcowego przyczepki.Tlok 3 posiada srodkowa nasade 6 w ksztalcie rury, która swym prawym koncem moze uderzac o talerzyk 7 zaworu, pozo-* stajacego pod dzialaniem sprezyny, i od¬ sunac go od jego gniazda 8. Sprezyna 9 wy¬ wiera nacisk na tlok rozrzadzajacy 3 w kie¬ runku na lewo ku prowadzonemu w pokry¬ wie 10 otworu 2 drazkowi 11, który jest po¬ laczony przegubowo z dolnym koncem dzwigni wahliwej 12. Pomiedzy pokrywe 10 i obraczke 13, znajdujaca sie na drazku 11, jest wsunieta napieta sprezyna 14. Króciec 15 laczy przestrzen, znajdujaca sie na le¬ wo od tloka rozrzadzajacego 3, z powie¬ trzem zewnetrznym, do krócca 16 zas znaj¬ dujacego sie na prawo od tego tloka, jest przylaczony przewód, prowadzacy" do cy¬ lindra hamulcowego 17 samochodu. Komo¬ re 18, polozona na prawo od talerzyka 7 zaworu, laczy króciec i£ ze zródlem spre¬ zonego powietrza, np. ze zbiornikiem za¬ pasowym 20.Tlok rozrzadzajacy 5, podobnie jak tlok 3, posiada przewiercona nasade srodkowa 21, której prawy koniec w pewnym okre-* slonym polozeniu moze zetknac sie z tale¬ rzykiem 22 zaworu i odsunac go od jego gniazda 23. Sprezyna 24 dziala na tlok roz¬ rzadzajacy w kierunku na lewo ku czlono¬ wi nastawnemu 25 w ksztalcie tulei, na któ¬ ry cisnie w kierunku na prawo sprezyna 27', opierajaca sie na pokrywie 26 otworu 4.Czlon nastawny 25 przesuwa za posrednic¬ twem drazka 28 i sprezyny 29 czesc srod¬ kowa dzwigni wahliwej 12. Do krócca 30, znajdujacego sie na prawo od tloka roz¬ rzadzajacego 5, jest przylaczony przewód, prowadzaay do cylindra hamulcowego 31 przyczepki. Górny koniec dzwigni wahli¬ wej 12 jest polaczony drazkiem 32 z dzwig¬ nia 33 pedalu hamulcowego samochodu.Komory, znajdujace sie na lewo od tloków rozrzadzajacych 3 i 5, sa polaczone ze so¬ ba otworem 34, znajdujacym sie w scian¬ ce skrzynki pomiedzy obydwoma otworami 2 i 4. Przez króciec 15 do obu tych komór dostaje sie cisnienie atmosferyczne.Hamulec samochodu dziala pod wply¬ wem wpuszczonego wen powietrza sprezo¬ nego, podczas gdy hamulec przyczepki pod wplywem wypuszczenia zen powietrza sprezonego.Na fig. 1 urzadzenie rozrzadcze jest przedstawione w polozeniu podczas jazdy.Po lewej i prawej stronie tloka rozrzadza¬ jacego 3 oraz w cylindrze hamulcowym 17 samochodu panuje cisnienie atmosferyczne, a sprezyna 9 przyciska tlok 3 do drazka 11, odsuwajac go do jego krancowego le¬ wego polozenia. Talerzyk 7 zaworu przy¬ lega do swego gniazda 8. W zaworze przy¬ czepki po lewej stronie tloka rozrzadza¬ jacego 5 panuje cisnienie atmosferyczne, po prawej z&s stronie tloka 5 oraz w cy¬ lindrze hamulcowym 31 przyczepki znajdu- — 2 —je sie powietrze sprezone, a mianowicie pod cisnieniem, okreslonym moca sprezyny 27, a które ze wzgledów bezpieczenstwa jest nizsze anizeli cisnienie, panujace w komo¬ rze 18 wzglednie zbiorniku 20. Sprezyna 29 dziala na otaczajacy ja czlon nastawny 25.Górny koniec dzwigni wahliwej 12 jest do¬ ciskany sprezyna dzwigni pedalowej do oporka, znajdujacego sie na pokrywie 26 skrzynki.Celem dociagniecia hamulców kierowca naciska na pedalowa dzwignie hamulcowa 33, co powoduje przechylenie dzwigni wa¬ hliwej 12 w lewo. Przegubowe polaczenie dzwigni 12 z drazlkiein 11 stanowi poczat¬ kowo pod wplywem naprezonej sprezyny 14 staly punkt obrotu dla dzwigni wahli¬ wej 12. Poczatkowo wiec tylko drazek 28 posuwa sie w lewo, a wraz z nim pod wply¬ wem sprezyny 29 równiez i czlon nastawny 25. Równoczesnie cisnienie powietrza i sprezyna 24 przesuwaja tlok rozrzadza* jacy 5 w lewo, tak ze prawy koniec nasa¬ dy 21, posiadajacej ksztalt rury, odlacza sie od talerzyka 22 zaworu, skutkiem cze¬ go sprezone powietrze z komory, polozo¬ nej na prawo od tloka rozrzadzajacego 5, a wiec i z cylindra hamulcowego przyczep- ki moze uchodzic przez otwór w nasadzie 21. Hamowanie odbywa sie wiec poczatko¬ wo tylko w przyczepce. Dopiero gdy dzwi¬ gnia pedalu hamulcowego zostaje tak da¬ lece pochylona, ze sila hamowania w przy- czepce (czyli odplyw powietrza z cylin¬ dra hamulcowego w przyczepce) przekro¬ czy pewna okreslona wartosc, na dolnym koncu dzwigni1 wahliwej 12 powstaje sila wystarczajaca, aby scisnac naprezona spre¬ zyne 14 i przesunac drazek 11 w prawo.Skutkiem tego równiez i tlok rozrzadzaja¬ cy 3 przesuwa sie w prawo, a talerzyk 7 zaworu zostaje odsuniety od gniazdka, co powoduje, ze polaczenie cylindra hamulco¬ wego 17 samochodu z powietrzem zewnetrz¬ nym zostaje przerwane, a do cylindra te¬ go naplywa powietrze sprezone, dzieki cze¬ mu hamowanie z&ezyria dzialac i w samo-1 chodzie (fig. 2).Przez zmienianie naprezenia wstepne¬ go sprezyny 14 mozna scisle okreslic wzgle¬ dnie nastawic wyprzedzanie pracy hamul¬ ca w przyczepce na poczatku hamowania.Do tego celu sluzy wedlug niniejszego wy¬ nalazku urzadzenie przedstawione na iig. 3 i 4, opisane ponizej.Piersdien 13 jest zaopatrzony w gwint i osadzony na odpowiedniej czesci gwinto¬ wanej IV drazka 11. Pierscien 13 posiada prócz tego zlobek podluzny 40, w który wchodzi koleczek 41, osadzony w przedlu¬ zeniu 10', posiadajacym ksztalt rury, po¬ krywy 10 skrzynki. Prawy koniec sprezy¬ ny 14 nie opiera sie juz bezposrednio o po¬ krywe skrzynki, lecz o wewnetrzny kol¬ nierz 42 tulei 43, która jest umocowana srubka 45 wpuszczona w zlóbek podluzny 44. Srubka 45 jest umocowana w pierscie¬ niu nastawnym 47, który xlaje sie przekre¬ cac na przedluzeniu 10' i jest oparty na plaszczyznie 46, a który moze byc zaopa¬ trzony w uchwyt 48 dla przekrecania tego pierscienia. Tuleja 43 prowadzona jest w kierunku podluznym przy pomocy zlobka podluznego 49 i koleczka 50. Pierscien 47 zakrywa koleczek 50. W kilku miejscach, a w szczególnosci na obu koncach i w srod¬ ku zlobek podluzny 44 jest zaopatrzony w skierowane w bok wglebienia lub wygiecia 51, 52, 53, które sluza jako oznaczenia dla róznych polozen tulei 43 wzglednie pier¬ scienia nastawnego 47: Przy nastawianiu zaworu pierscien na¬ stawny 47 zostaje doprowadzony do tego polozenia, w którym koleczek 45 znajduje sie w srodkowym wglebieniu 52. Przez: przekrecenie drazka 11, który nie jest jesz¬ cze polaczony z dzwignia wahliwa, pier¬ scien 13 przesuwa sie tak daleko w prawo,. az sprezyna 14 otrzyma zadane zasadnicze, napiecie wstepne. Nastepnie drazek 11 zo¬ staje polaczony z dzwignia wahliwa 12, a zawór zostaje doprowadzony do stanu urno- - 3 -zliwiajeego jego wmontowanie, w którym zawór hamulcowy przyczepki, odpowiednio do zasadniczego napiecia sprezyny 14, jest nastawiony na okreslone normalne wyprze¬ dzanie. Jezeli pózniej pozadane jest zmniejszenie wyprzedzenia, kierowca prze¬ kreca pierscien nastawny 47 w lewo, przez co za pomoca ukosnego zlóbka 44 tuleja 43, dajaca przesuwac sie w kierunku osiowym zostaje przesunieta w prawo, a wstepne na¬ piecie sprezyny 14 zostaje zmniejszone.Najmniejsze wyprzedzanie nastepuje, jeze¬ li srubka 45 zaskoczy we wglebienie 51. Je¬ zeli zas odwrotnie pozadane jest zwieksze¬ nie wyprzedzania hamulcowego zaworu w pnzyczepce, nalezy przekrecic pierscien na¬ stawny 47 w prawo, przez co tuleja 43 ce¬ lem zwiekszenia naprezenia sprezyny prze¬ suwa sie w lewo. Najwieksze napiecie wste¬ pne odpowiada wglebieniu 53.Przedmiot niniejszego wynalazku moz¬ na zastosowac równiez i do innych rodza¬ jów hamulców, dzialajacych pod wplywem czynnika sprezonego, a wiec np. do pocia¬ gów ciezarowych, zaopatrzonych w jedno- komorowy lub dwukomorowy hamulec w przycizepce lub tez do hamulców w pociagu ciezarowym, zaopatrzonym w kilka grup hamulców, dzialajacych pod wplywem czynnika sprezonego, gdzie kazda grupa hamulców otrzymuje po jednym zaworze rozrzadzajacym. PL