Wynalazek dotyczy urzadzen, w któ¬ rych dwa przewody kablowe polaczone sa ze soba za pomoca sprzegla z pierscieniami slizgowymi, przy czym jeden przewód jest przymocowany do nieruchomego (niepo- kretnego) cokolu, drugi zas przewód — do osadzonego obrotowo na tym cokole przy¬ rzadu nastawianego na cel, np. do loza dzialowego lub reflektora. Wynalazek do¬ tyczy takiego polaczenia dolnej czesci sprzegla z cokolem, aby przy obracaniu górnej czesci sprzegla, wykonywanym nie¬ raz kilkakrotnie o 360°, zapobiec przekre¬ ceniu przewodu kablowego, przymocowa¬ nego do nieruchomego cokolu, gdy tarcie pierscieni slizgowych na czesciach sprzegla osiaga, jak to sie czesto zdarza, tak wielka wartosc, ze wskutek tarcia górna czesc sprzegla zabiera ze soba dolna jego czesc, polaczona z cokolem. Osiaga sie to przez zabezpieczenie przed obrotem dolnej cze¬ sci sprzegla, osadzonej na cokole.Na zalaczonym rysunku przedstawiono przyklad wykonania urzadzenia, zabezpie¬ czajacego dolna czesc sprzegla z pierscie¬ niami slizgowymi przed obracaniem sie, w zastosowaniu do dziala przeciwlotniczego, którego czop obrotowy daje sie nastawiac pionowo, gdy cokól z osadzonym na nim obrotowo lozem jest oparty na podstawie pochylej, a nie scisle poziomej, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy urza¬ dzenia, a fig- 2 — przekrój poziomy wzdluz linii II—II na fig. 1.Sprzeglo z pierscieniami slizgowymi sklada sie z czesci 2, osadzonej na górnej czesci loza i obracajacej sie razem z nia, oraz z drugiej czesci 3 sprzegla, która wchodzi do wnetrza pustego czopa obroto¬ wego 4 i nie daje sie obracac razem z gór¬ na czescia loza. Przez czesc 2, 3 sprzegla przechodza kable 5, 6, które doprowadza¬ ja prad do miejsca obslugi dziala. Czesc 2 sprzegla, do której przymocowany jest ka¬ bel 5, daje sie obracac na czesci 3, zaopa¬ trzonej w pierscienie slizgowe i osadzonej luzno na rurze 8, ulozyskowanej wewnatrz czopa obrotowego 4 na lozyskach kulko¬ wych 7. Górny koniec rury 8 jest za po¬ moca lapek £, wchodzacych w odpowied¬ nie wykroje czesci 3 sprzegla, polaczony z ta czescia w sposób umozliwiajacy latwe rozlaczenie obu czesci. Kabel 6, przymo¬ cowany do czesci 3 sprzegla, przechodzi przez rure 8, która wystaje poza dolny ko¬ niec czopa 4 i jest zabezpieczona przed obrotem za pomoca osadzonego na jej dol¬ nym koncu ramienia 12, które wspóldziala z oporkiem 13, polaczonym z cokolem 11.Rura 8 nie m!oze wiec przy obrocie górnej czesci / loza ^przekrecac sie w stosunku do cokolu 11 dziala. Czop obrotowy 4 jest ulozyskowany w znany sposób na misce ku*- listej, tak iz dzieki takiemu ulozyskowaniu os czopa 4 mozna nieco nachylac, tak iz nie pokrywa sie ona z osia cokolu, lecz zajmu¬ je polozenie ukosne w stosunku do jego osi.Aby móc os przedluzna czopa obrotowe¬ go 4 tak ustawic, izby, jak to jest koniecz¬ ne przy strzelaniu, zajmowala ona w prze¬ strzeni polozenie pionowe, cokól posiada recznie uruchomiane urzadzenie nastaw- cze, zawierajace dwa przesuwne wrzecio¬ na 14, 15 których konce sa uksztaltowane w rodzaju pierscieni 16, 17. Pierscienie te, z których jeden umieszczony jest przesuw¬ nie w drugim, otaczaja pusty czop 18 w ksztalcie cylindra, który posiada kolnierz 20t umieszczony przesuwnie miedzy pier¬ scieniami prowadnlczymi 21 i 22, tak iz czop 18 na skutek równoczesnego przesta¬ wianie wrzecion 14 i 15 mozna dowolnie przesuwac w plaszczyznie poprzecznej do dzwigara. Polozenie I, które zajmuje czop 18 np. przy przestawianiu tylko wrzeciona 14, jest na fig. 2 oznaczone liniami przery¬ wanymi. Gdy nastepnie przestawia sie tyl¬ ko wrzeciono 15, mozna dalej zmieniac polozenie czopa 18, tak iz zajmuje on np. polozenie oznaczone cyfra II. Jezeli przy równoczesnym przestawianiu wrzecion 14 i 15 dobiera sie rózne szybkosci nastawia¬ nia kazdego z wrzecion, mozna osiagnac przechylenia czopa 18 w dowolnych kie¬ runkach Przesuniecia czopa 18, przedsta¬ wione na fig. 2, sa w celu lepszej wyrazi¬ stosci wieksze od rzeczywistych, które osia¬ gnac mozna, ze wzgledu na pronuejiiowy luz kolnierzy 20, w przestrzeni miedzy pier¬ scieniami 21, 22. Wewnatrz czopa 18 jest umieszczony pierscien 19, posiadajacy ku¬ liste wydrazenie i dajacy sie przesuwac osiowo, przy czym pierscien ten otacza od¬ powiedniego ksztaltu pierscien, umocowa¬ ny na wolnym koncu czopa obrotowego 4.Oporek 13 jest przymocowany do pierscie¬ nia 16 wrzeciona 14 i jest tak uksztalto¬ wany, ze koniec ramienia 12 miesci sie jeszcze wewnatrz pustej przestrzeni cylin¬ dra 18, tak iz mozna czop 4 swobodnie uniesc i wyciagnac z cokolu 11, tj., ze ra¬ mie 12 nie przeszkadza zdjeciu górnej cze¬ sci loza z cokolu.Zamiast pojedynczych kabli 5 i 6 moze byc doprowadzona wieksza ich liczba do poszczególnych czesci sprzegla.Jezeli przy celowaniu dziala obraca sie górna czesc loza, to równoczesnie obraca sie polaczony z nia czop 4, ustawiony przed tym pionowo, oraz czesc 2 sprzegla z pier¬ scieniami slizgowymi. Czesc sprzegla 3, po¬ laczona z kablem 6, pozostaje jednakowoz nieruchoma, poniewaz jest zabezpieczona przed obrotem za pomoca ramienia 12 i oporka 13. Miedzy czescia 3 sprzegla a - 2 -kablem 6 umieszczona jest wtyczka, wycia¬ gana wzdluz osi.Glówna zaleta urzadzenia wedlug wy¬ nalazku jest *to, ze nie moga sie juz wyda¬ rzyc przekrecenia kabla, doprowadzajace¬ go prad, które by powodowaly jego prze¬ lanie, a to nawet w tych wypadkach, gdy¬ by górna czesc loza wraz z przymocowa¬ nym do niej kablem 5 wykonala w stosun¬ ku do nieruchomego cokolu wraz z umoco¬ wanym do niego kablem 6 az kilka obro¬ tów o 360° w tym samym kierunku. Zna¬ ne bowiem urzadzenia tego rodzaju maja te wade, ze czesc 2 sprzegla, obracajac sie razem z górna czescia loza, zdbiera na sku¬ tek tarcia ze soba niczym nie przytrzyma¬ na czesc 3 sprzegla, tak iz kabel 6 przymo¬ cowany do czesci 3 sprzegla zostaje w kon¬ cu ukrecony. Wady tej nie posiada urza¬ dzenie wedlug wynalazku, co jest rzecza wielkiej wagi u dzial przeciwlotniczych, poniewaz przy sciganiu samolotów wyda¬ rzaja sie czesto kilkakrotne obroty górnej czesci loza o 360°. Dalsza zaleta urzadzen wedlug wynalazku jest jeszcze moznosc dogodnej kontroli i wymiany pierscieni sliz¬ gowych i szczotek dzieki ulatwionemu de¬ montowaniu czesci skladowych urzadzenia. PL