Wynalazek niniejszy dotyczy uszczel¬ nienia mankietowego pierscieniowego cze^ sci przesuwanych lub obracanych w wydra¬ zeniu, zwlaszcza tloka w cylindrze.Zwykle mankiety uszczelniajace otrzy¬ muja przy wyrobie z gumy, skóry lub po¬ dobnego materialu ksztalt ostateczny i sa wówczas zakladane na przedmiot uszczel¬ niany, np. na tlok.Wyrób takich mankietów o wymiarach dokladnych jest trudny, gdy chodzi o ma¬ le wydrazenia, np. o srednicy 20 lub 30 mm.Poza tym mankiety sa tym sztywniejsze im mniejsza jest ich srednica, wobec czego przy malych srednicach nastepuje niepoza¬ dany wzrost tarcia i szybkie zuzywanie sie mankietów. Wreszcie takie mankiety sa tak malo podatne, ze np. w zastosowaniu do tloka, srednica nasady tlokowej do za¬ lozenia mankietu nie powinna byc wieksza od srednicy otworu w mankiecie, wobec czego ta nasada po zalozeniu mankietu mu¬ si byc jeszcze zaopatrzona w dodatkowa tarcze przytrzymujaca. Ten szczegól wy¬ maga przy wykonaniu dodatkowej czynno¬ sci i przy masowym wyrobie obniza wydaj¬ nosc produkcji.Wynalazek niniejszy polega na tym, ze nie stosuje sie gotowego uksztaltowanego mankietu, lecz plaski pierscien uszczelnia¬ jacy z materialu elastycznego, najlepiej gu¬ my miekkiej, którego wewnetrzna srednicajest mniejsza od srednicy uszczelnianej czesci, zas srednica zewnetrzna jest wiek¬ sza od wydrazenia, przy czym ten pierscien po naciagnieciu na uszczelniany przedmiot tworzy przez powiekszenie swego otworu i kolnierzowe przyleganie- do przedmiotu- uszczelnianego przy wprowadzeniu go do wydrazenia wygiety mankiet. Dzieki temu osiaga sie znaczne uproszczenie wyrobu, dajacego dobre uszczelnienie. Bowiem na¬ wet przy bardzo malych srednicach posiada powstajacy dopiero przy zakladaniu man¬ kiet dostateczna podatnosc, jaka potrzebna jest do< zapewnienia jak najmniejszego tar¬ cia, dobrego uszczelnienia i jego dlugotrwa¬ losci.Przy uzyciu takiego mankietu tlok i je¬ go nasada z rowkiem pierscieniowym moga byc wykonane z jednej czesci, wobec czego dodatkowa tarcza do przytrzymywania lub zabezpieczania jest zbedna. Mimo bowiem malej srednicy otworu pierscien moze byc bez trudnosci naciagniety wskutek rozsze¬ rzenia sie poza kolnierz zabezpieczajacy, tworzacy calosc z nasada tloka. Dzieki temu osiaga sie uproszczenie w wyrobie uszczel¬ nianego przedmiotu.Wazne znaczenie posiada równiez moz¬ nosc zastosowania uszczelnienia wedlug ni¬ niejszego wynalazku do bardzo waskich wydrazen. Doswiadczenia wykazaly sku¬ teczne dzialanie uszczelnienia w wydraze¬ niach o srednicy 4 mm.Przy okreslaniu wewnetrznej srednicy pierscienia uszczelniajacego wzgledem we-. wnetrznej srednicy kolnierza nasady nale¬ zy 'zwazac na to, aby pierscien po nacia¬ gnieciu na przedmiot uszczelniany po roz¬ szerzeniu otworu przylegal do tego przed¬ miotu w postaci mankietu na takiej dlu¬ gosci, aby bylo zapewnione dobre osa¬ dzenie i przyleganie do tloka na dlugosci mniej wiecej takiej samej, jak do we¬ wnetrznej scianki wydrazenia. Z tego wzgledu nalezy wewnetrzna srednice pierscienia wykonac znacznie mniejsza niz srednice nasady. Przy srednicy wy¬ drazenia, wynoszacej okolo 25 mm, srednica wewnetrzna pierscienia -wynosi najlepiej mniej wiecej polowe srednicy uszczelnianej czesci, zas przy srednicy -¦ wydrazenia np,- tylko- 5 mm wewnetrzna srednica pierscienia winna wynosic mniej wiecej jedna trzecia srednicy uszczelnia¬ nej czesci.Ogólnie mówiac, stosunek srednicy wewnetrznej pierscienia do srednicy uszczelnianej czesci winien byc zalezny od wielkosci srednicy wydrazenia, a mia¬ nowicie ten stosunek ma byc tym mniej¬ szy, im mniejsze jest wydrazenie.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania przedmiotu niniejszego wynalazku.Dla przykladu uwidoczniono mankiet tlo¬ kowy przy srednicy wydrazenia D (fig. 3), wynoszacej okolo 25 mm. Pierscien uszczelniajacy z gumy miekkiej lub po¬ dobnego materialu ma w tym przypadku srednice zewnetrzna a, wynoszaca okolo 27 mm, srednice wewnetrzna i, wynosza¬ ca okolo 8 mm, i grubosc wynosza¬ ca 1 mm. Gdy taki pierscien zostanie nasuniety na przedmiot cylindryczny o znacznie wiekszej srednicy d niz otwór, czesc wewnetrzna pierscienia obejmuje, jak uwidoczniono na fig. 2, przy rozsze¬ rzeniu sie otworu ten przedtaiot, ze¬ wnetrzna zas czesc odstaje stozkowo.Przy tym zewnetrzna srednica a zmniej¬ sza sie doi okolo 26 mm, lecz nadal jest wieksza od srednicy D wydrazenia.Wskutek tego zagina sie ta stozkowa czesc przy wciaganiu dó wydrazenia w kierunku strzalki x (fig. 2) i zewnetrzny brzeg pierscienia przylega takze naokolo do wewnetrznej sciany wydrazenia, wsku¬ tek czego powstaje przekrój poprzeczny w ksztalcie litery U (fig. 3 i 4), wlasciwy mankietowi.Do zakladania mankietu tlok k jest zaopatrzony w cylindryczna nasade n o srednicy d wedlug fig. 2. Ta srednica — 2 -winna byc w stosunku do srednicy D tlo¬ ka tak samo dobrana, jak przy uzyciu zwyklych mankietów, natomiast srednica otworu i winna byc z powodów wyzej wspomnianych okreslona wedlug sredni¬ cy d. Nasada rt ttokrar posiada kolnierz- pierscieniowy, który zabezpiecza, pierscien przeciw przesuwowi na tloku w kierunku osiowym.Przy tym oszczednosc stanowi moznosc wykonania jednoczesnie nasady n tloka i pierscienia, czyli zbedna jest tarcza za¬ bezpieczajaca, zakladana dopiero po na¬ sunieciu pierscienia, które uskutecznia sie bez trudnosci wskutek rozszerzenia jego otworu, przy czym nie nastepuje zmiana ksztaltu pierscienia, uwidocznio¬ nego na fig. 2.Gdy np. celem polepszenia uszczelnie¬ nia lub z innych powodów wewnetrzny i zewnetrzny brzeg uszczelniajacy pier¬ scienia maja byc ukosne, to wystarczy sciac jego brzegi wedlug fig. 5.Uszczelnienie wedlug niniejszego wy¬ nalazku nadaje sie do wszelkich scianek wewnetrznych w tych wszystkich przy¬ padkach, w których dotychczas stosowa¬ no zwykly mankiet pierscieniowy, moze wiec byc uzyte nie tylko do tloków, lecz takze do walków oraz dlawików. W tych ostatnich zmienia sie tylko zalozenie pierscienia o tyle, ze nie zostaje on osa¬ dzony na uszczelnianym drazku, np, tlo¬ kowym, lecz w tulei prowadniczej, mia¬ nowicie takze w rowku pierscieniowym. PL