Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonczania obuwia odwróconego i od¬ nosna maszyna, a zwlaszcza papuci, przy czym celem jest nadanie formy szytemu obuwiu, wyciagniecie brzegów wierzchów, wyklepanie napietków i wybicie znaku firmowego na podeszwie obuwia.Dotychczas przy produkcji papuci po¬ stepowalo sie w sposób nastepujacy.Uszyty papuc recznie naciagalo sie na ko¬ pyto, po czym badz to recznie, badz tez na specjalnej maszynie do klepania wy- klepywalo sie napietki, nastepnie zas zno¬ wu recznie wyciagalo sie brzegi wierz¬ chów, a w koncu równiez recznie wybija¬ lo sie na podeszwie znak firmowy. Pra¬ cujac w ten sposób, musialo sie przy tych trzech operacjach dwukrotnie kopyto z nalozonym papuciem nalozyc na stojak roboczy, mianowicie: pierwszy raz przy naciaganiu papucia na kopyto, po czym nastepowalo zdjecie kopyta z nalozo¬ nym papuciem ze stojaka, robotnik wy- klepywal napietki na maszynie do klepa¬ nia, ewentualnie recznie, przy czym trzy¬ mal kopyto z papuciem w reku, nastepnie znowu nasadzal kopyto na stojak (po¬ wtórnie) i recznym stemplem wybijal na podeszwie znak, po czym wyciagal brzegi wierzchu i wyginal je.Maszyna, stanowiaca przedmiot niniej¬ szego wynalazku, upraszcza i przyspiesza te operacje dzieki temu, ze wykonuje je na raz maszynowo w nieprzerwanej kolej-nosci, nie wymagajac przy tym dolozenia pracy rak.Istota wynalazku jest to, ze w okresie jednej nieprzerwanej operacji (z naloze¬ niem papucia wlacznie) dokonuje sie wy¬ ciagniecia wierzchów, wyklepania naplet¬ ków, oraz wybicia znaku firmowego na podeszwie. To tez dzieki temu zaoszcze¬ dza sie czas, który by sie tracilo przy recznej pracy przez przenoszenie obrabia¬ nego obuwia ze stojaka do maszyny wy- klepujacej i z powrotem na stojak i przez fakt wykonywania pracy recznie.W koncu robotnik oszczedza na wysil¬ ku fizycznym, polaczonym z dotychczaso¬ wa reczna praca, i na koniec otrzymuje sie dokladnie równomierne wyroby. Na zalaczonych rysunkach uwidoczniono, jak taka maszyna, wedlug niniejszego wyna¬ lazku, wyglada. Rysunki te przedstawia¬ ja fig. 1 — rzut boczny maszyny, fig. 2 — jej schematyczny rzut pionowy, fig. 3 — widok w perspektywie na glówne czesci maszyny wedlug fig. 1 i 2, fig. 4 — detal urzadzenia wysuwajacego lyzki wdziewa¬ jacej, fig. 5 — widok w perspektywie urzadzenia wedlug fig. 3 w chwili zacze¬ cia wdziewania papucia z wlozona don lyzka wdziewajaca.W kadlubie maszyny jest umieszczony zarówno silnik napedowy, jako tez i wsze¬ lakie narzady do uruchamiania i kierowa¬ nia wszystkimi mechanizmami maszyny.Elementem, przenoszacym ruch z silnika na pracujace mechanizmy, sa tarcze, umieszczone na wspólnym wale w ten sposób, ze w czasie ruchu tego walu ko¬ lejno wchodza w kontakt z wspólpracuja¬ cymi lacznikami, przy czym kolejnosc ta odpowiada kolejnosci czynnosci, potrzeb¬ nych do obróbki obuwia. Ruch zas tego wspólnego walu tarcz zawisly jest od sprzegla jednoobrotowego, co daje rekoj¬ mie, ze kazdorazowo obrabiany towar otrzyma od kazdego obrabiajacego go mechanizmu tylko jeden przebieg robo¬ czy. Mechanizmy te zas sa: urzadzenie do wdziewania, a tym samym do nabija¬ nia kopyta do obrabianego papucia, urza¬ dzenie do prasowania napietka (dawniej urzadzenie do wyklepywania) i urzadze¬ nie do wyciagania wierzchu.Urzadzenie do wybicia znaku firmowe¬ go na podeszwie moze nie miec wlasnego napedu. Urzadzenie do wdziewania obu¬ wia na kopyto skonstruowane jest w na¬ stepujacy sposób: do ramy maszyny jest przymocowane urzadzenie nastawcze 2 (fig. 1, 2). W nim ustawia sie pionowo wodzik 3, a to przez obrót kólka recznie obracanego 4. Z wodzikiem 3 polaczone jest ramie 5, posiadajace poduszke hamu¬ jaca 6, która moze byc np. z gumy. Przed zmiana wielkosci obrabianego obuwia na¬ stawia sie kólkiem 4 polozenie poduszki hamujacej 6 z jej ramieniem 5 zarówno co do wysokosci, jako tez i co do polozenia.Zgola obojetne jest, czy sie wdziewa obu¬ wie z napietkiem, czy tez bez napietka.Na wodziku 3 osadzona jest tez podpór¬ ka 7 na nosek trzewika, która sie daje równiez regulowac. Do regulowania tejze i dokladnego ustawienia sluzy kólko 8, którym sie obraca stosownie do potrzeby, wskazanej przez wielkosc obrabianego obuwia. Kólko to ma na swym obwodzie cyfry, oznaczajace wielkosc obrabianego obuwia. Podpórke 7 mozna kólkiem 8 ustawic zarówno na zadanej wysokosci, jako tez i w potrzebnym nachyleniu.Obok urzadzenia nastawczego 2 osa¬ dzone jest bokiem ruchome ramie 16 (fig. 3), idace w kierunku formy 15 do prasowania napietków. Ramie to sluzy do osadzenia na nim urzadzenia wyciaga¬ jacego, skladajacego sie z dwu wymien¬ nych ruchomych szczek wyciagajacych 9, osadzonych przegubami na czopach 10 tak, aby sie mogly poruszac ku sobie i od siebie. Miedzy tymi ruchomymi szczeka¬ mi wyciagajacymi 9 osadzony jest trzon 11, na którym osadza sie kopyto jego otwo- — 2 —rem w czesci piety. Trzon 11 posiada jeszcze z obu stron szczeki nieruchome (strzemiona 13), ustawione zebami na¬ przeciw zebów szczek ruchomych wycia¬ gajacych 9. Miedzy tymi ruchomymi i nie¬ ruchomymi szczekami zostaje zacisnieta czesc napietkowa wierzchu w okresie wy¬ ciagania wierzchu. Cale urzadzenie wy¬ ciagajace jest ruchome w kierunku od ka¬ dluba maszyny w celu ulatwienia nasadze¬ nia kopyta na trzon 11. "Rekojesc 17 na tym urzadzeniu wyciagajacym sluzy do nachylania trzonu 11 wraz z kopytem, niosacym obrabiany towar, wzglednie sluzy do przechylania calego wyciagajace¬ go ramienia do kadluba 1 do polozenia ro¬ boczego, w którym moze sie zetknac z urzadzeniem do prasowania napietków, które zastepuje swa funkcja dotychczas uzywane urzadzenie do wyklepywania wzglednie zastepuje wyklepywanie reczne.Forma prasujaca 15 jest osadzona spre- zynujaco i jest zrobiona z materialu nieco elastycznego, a to w tym celu, aby sie mo¬ gla dopasowac do ksztaltu i wielkosci na¬ pletka towaru obrabianego. Forme te mozna wymieniac na forme innej wielko¬ sci, otwierajac przytrzymujacy ja mecha¬ nizm za posrednictwem kólka 14.Zadaniem formy 15 jest równomierne rozprasowanie kleju w napietku oraz wy¬ równanie nierównosci, powstalych przez odwrócenie papucia, Forma prasujaca 15 jest osadzona na wodziku 18 za posrednictwem wsporni¬ ka 19, zespolonego z tym wodzikiem 18.Wodzik posuwac sie moze wewnatrz ra¬ mienia 5 poduszki hamujacej 6. Sama for¬ ma 15 jest przymocowana za pomoca uchwytu 20. Na uchwycie 20 sa osadzone ruchomo w przegubach dwie czesci docis- kaczy 21 w ksztalcie strzemienia, których zadaniem jest domykac (dociskac) ela¬ styczna forme prasujaca 15. To domknie¬ cie osiaga sie dzieki nastepujacemu urza¬ dzeniu. Kiedy forma 15 wejdzie na czesc napietkowa obrabianego papucia, wo¬ dzik 18 nadal sie obraca w kierunku do papucia, jednakowoz forma 15 juz dalej posuwac sie nie moze wraz z wodzikiem 18 i wspornikiem 19, poniewaz temu ru¬ chowi przeciwstawia sie obrabiany papuc.Wówczas uchwyt 20, mogacy sie slizgac na osi 22, zmuszony jest do posuwania sie wzdluz tej osi 22, a wiec w kierunku do papucia. W pewnej chwili uchwyt 20, slizgajac sie po osi 22, dojdzie do czesci dociskowych 21 i zacznie je rozwierac, wskutek czego one drugimi swymi konca¬ mi zaczna dociskac z zewnatrz elastyczna forme prasujaca 15, dzieki czemu naste¬ puje wyprasowanie napietka. Na wodzi¬ ku 18 jest tez osadzony przy pomocy uchwytu 24 w kierunku od poduszki ha¬ mujacej 6 do ramienia 19 stempel 23, któ¬ ry osadzony jest na uchwycie 24 ruchomo w kierunku wodzika 18, aby w chwili przesuwania sie podeszwy, ta nie byla przez ten stempel zadzierana. I dopiero kiedy ruch podeszwy zostaje zahamowa¬ ny, a kopyto dochodzi do noska obuwia, stempel wciska sie do materialu i wybija potrzebne znaki na podeszwie.Dla ulatwienia wdziewania obuwia na kopyto, osadzone na trzonie 11, uzywa sie specjalnie skonstruowanej lyzki wdziewa¬ jacej 25 (fig. 4, 5). Lyzka ta posiada spe¬ cjalny czop wyrzutnikowy. Wyrzucanie uskutecznia sie mechanizmem dzwignio¬ wym, skladajacym sie z lacznika 27 i dwu- ramiennej dzwigni 28, obracajacej sie na czopie 29 a otrzymujacej naped od walu glównego przez dzwignie 32. Lacznik 27 ma zderzak 34, który w polozeniu kranco¬ wym, przy wysuwaniu lyzki, oprze sie o drugi zderzak 33, umieszczony w kadlu¬ bie. Wolny koniec dwuramiennej dzwi¬ gni 28 posiada widelki 30, które w chwili ruchu dzwigni 32, a z nia i lacznika 27, w kierunku od formy prasujacej 15 przez po¬ wstaly w ten sposób obrót dwuramien¬ nej dzwigni 28 dookola czopa 29, wy- — 3 —suwaja nadziane obuwie lyzka 25 na zewnatrz.Jak juz poprzednio wzmiankowano, trzon 11 na kopyto wraz z calym urzadze¬ niem wyrzucajacym w okresie wdziewania jest dla wygody odchylony od kadluba 1.I to odchylone polozenie zajmie to urza¬ dzenie automatycznie kazdorazowo po ukonczeniu jednej calej fazy pracy, a to dzieki temu, ze miedzy ramieniem 12 a ru¬ chomym narzadem wysuwajacym zalozo¬ na jest sprezyna ciagnaca, która za kaz¬ dym razem powoduje to odchylenie.Do pracy na tej maszynie uzywa sie tak zwanych kopyt lamanych, tj. kopyt, których czesc pietowa i noskowa sa ze so¬ ba zlaczone przy pomocy przegubu.W pierwszej fazie wdziewania kopyto jest w przegubie zalamane, ale w dalszym okresie wdziewania zupelnie sie wypro¬ stowuje. Wszystkie maszynowo wykona¬ ne operacje na tej maszynie wykonywane sa napedem od wspólnego glównego walu napedowego poprzez umieszczone na nim tarcze uruchamiajace, które sa tak jedne w stosunku do drugich rozstawione, ze na¬ pedzaja kolejno wszystkie poszczególne narzady maszyny, które znów wykonywu- ja potrzebne operacje na obrabianym obu¬ wiu. Wal wraz z tymi tarczami otrzymu¬ je swój naped od motoru za posrednic¬ twem dowolnego jednoobrotowego sprze¬ gla. Przebieg pracy na opisanej maszynie jest nastepujacy. Z poczatku urzadzenie wysuwajace z trzonem 11, sluzacym do nasadzenia nan kopyta, znajduje sie w po¬ zycji odchylonej w stosunku do kadluba 1.Robotnik bierze lamane kopyto, osadza je na trzonie 11 i wdziewa obrabiane obuwie przy pomocy lyzki wdziewajacej 25 na ko¬ pyto (fig. 5). Nastepnie przechyla kopy¬ to wraz z urzadzeniem wyzuwajacym w kierunku do kadluba 1 i naciska nozna dzwignie, za pomoca której za posrednic¬ twem sprzegla jednoobrotowego wprawia w ruch wal napedowy wraz z osadzonymi na nim tarczami. Na tym sie konczy jego reczna praca.Pod dzialaniem tarczy ramie 5 zacznie sie poruszac w kierunku ku podeszwie.Tym samym i forma prasujaca 15 zejdzie do pozycji nizszej, niz byla jej pozycja pierwotna. Równoczesnie z poduszka 6 porusza sie podpora noska obuwia 7 w kierunku przeciwnym kierunkowi ruchu tej poduszki tak, ze lamane kopyto wraz z nalozonym nan obuwiem przytrzymane zostaje pomiedzy hamujaca elastycznie poduszka 6 i podpora noska 7. W chwili tej zacznie sie obracac ramie 16 wraz z osadzonym nan kopytem, wskutek czego kopyto w obuwiu posunie sie tak daleko, az zupelnie wypelni je i napnie nosek obu¬ wia, kopyto zas bedzie w pozycji zupelnie wyprostowanej. Dzieki temu obuwie jest zupelnie napiete. Wskutek obrotu ramie¬ nia 16 za posrednictwem dzwigni 27, 28, 29, 30 lyzka 25 wysunie sie z obuwia. Po¬ suniecie sie kopyta w obuwie jest umozli¬ wione dzieki przytrzymaniu tego obuwia miedzy poduszka 6 i oparciem noska 7.Wskutek obrotu ramienia 16 forma prasu¬ jaca 15 zbliza sie do kopyta obuwia.W trakcie tej operacji szczeki wyciagaja¬ ce 9 wraz z przeciwleglymi im szczeka¬ mi 13 trzonu 11 zacisna czesc napietkowa wierzchu po obu stronach i dokonaja jego wyciagniecia. Nastepnie forma prasuja¬ ca 15 przycisnie piete i czesc napietkowa wdzianego obuwia i wyrówna je. W okre¬ sie wykonywania tych 'operacji, tj. wy¬ prasowania napietka i wyciagniecia czesci napietkowych wierzchu, stempel 23 (fig. 3) wybije zadany znak na podeszwie. To za¬ koncza caly cykl pracy. Szczeki wycia¬ gajace 9 zwalniaja obuwie, poduszka ha¬ mujaca 6, podpórka noska 7 oraz forma prasujaca 15 oddalaja sie od obrabianego obuwia, a trzon 11 z kopytem dzieki dzia¬ laniu sprezyny odchyla sie do pierwotne¬ go odchylonego polozenia i mozna znowu zaczac obrabiac dalsze obuwie. Wszyst- — 4 —kie ruchy wszelkich roboczych mechaniz¬ mów sa od siebie wzajemnie zalezne i ze soba zwiazane.Formy prasujace 15 moga byc ewen¬ tualnie osadzone w gwiazde i moga miec rózne wielkosci. PL