Przeznaczeniem i istota tarczy kolory¬ stycznej jest ulatwienie uczniom szkól wszystkich typów, a w szczególnosci prze¬ myslowo-artystycznych, botanikom, zoolo¬ gom, pracownikom handlu, przemyslu, ad¬ ministracji panstwowej i samorzadowej, oraz szerokim warstwom spoleczenstwa, poslugiwanie sie kolorami i liczbowe utrwalenie zasad kolorystyki.Tarcza kolorystyczna w ksztalcie kola sklada sie z czterech czesci.Pierwsza czesc (fig. 1), stanowiaca za¬ razem podstawe calosci, jest sporzadzona z grubego bialego kartonu, podklejonego plótnem, posiada na powierzchni, podzielo¬ nej na trzy równe wycinki, wydrukowane pasem kolistym o szerokosci 1/s srednicy trzy podstawowe kolory teczy, tj. zólty a, niebieski b i czerwony c, kazdy w dziesie¬ ciu tonach nasilenia barwnego. Nad kazdym tonem, tuz przy obwodzie kola, umieszczo¬ na jest liczba, okreslajaca od jednego do dziesieciu sile nasilenia barwnego, tj. od najjasniejszego (1) do najciemniejsze- go (10).Druga czesc (fig. 2), sporzadzona z rho- doidu lub z najprzezroczystszego celofanu wycietego w ksztalcie kola, cokolwiek mniejszego od kola pierwszej czesci, posia¬ da na obwodzie uchwyt d, a na powierzchni, podzielonej na trzy równe wycinki, wydru¬ kowane kolistym pasem tej szerokosci jakw kole poprzednim trzy podstawowe kolo¬ ry teczy, tj. zólty e, czerwony /, niebieski g, kazdy w dziesieciu tonach nasilenia barw¬ nego, z tym jednak, aby wzdluz obwodu kola powstala niezadrukowana przestrzen h szerokosci Vn srednicy kola. Pod kaz¬ dym tonem na srodkowej niezadrukowanej powierzchni kola umieszczona jest liczba okreslajaca od jednego do dziesieciu sile nasilenia barwnego tonu, tj. od najjasniej¬ szego do najciemniejszego.Trzecia czesc (fig. 3) jest sporzadzona z rhodoidu lub z najprzezroczystszego ce¬ lofanu w ksztalcie kola, o srednicy równej 2/s srednicy kola czesci drugiej. Posiada ona wzdluz obwodu kola na luku równym 4/7 jego dlugosci pasek szerokosci 1li sred¬ nicy, na którym wydrukowane sa trzy kolo¬ ry; zólty /, niebieski k, czerwony /, a na le¬ wo od nich tuz przy zóltym, pasem nieco szerszym od Vs srednicy kola, czwarty ko¬ lor szary z, kazdy w czterech tonach nasile¬ nia barwnego. Wzdluz wewnetrznej kra¬ wedzi zadrukowanego pasa pod kazdym z czterech kolorów znajduja sie trzy wiek¬ sze okienka 1, 2, 3 i jedno mniejsze okien¬ ko 4 pod kolorem szarym. Na symetralnej tych czterech okienek na przeciwnym pól¬ kolu znajduje sie uchwyt m z wydrukowa¬ na na nim strzalka, skierowana ku srodko¬ wi kola.Czesc czwarta (fig. 4), sporzadzona z grubego bialego kartonu lub masy synte¬ tycznej (bakelit, kauczuk), stanowiaca za¬ razem nakrywe calosci, jest równiez w ksztalcie kola o wielkosci identycznej jak kolo czesci drugiej i posiada wzdluz do¬ wolnego promienia wyciete cztery okienka jedno pod drugim. Pierwsze od góry okien¬ ko n posiada z prawej strony wydrukowa¬ ny napis „Podstawowyczysty", drugie z ko¬ lei okienko o posiada z lewej strony wydru¬ kowany napis ,,Pochodny czysty", trzecie okienko p posiada z prawej strony wy¬ drukowany napis „Pochodny zlamany", a czwarte okienko r posiada wydrukowany napis „Podstawowy czysty — zlamany".Dookola srodka kola, w odleglosci od srod¬ ka równej odleglosci podstawy uchwytu m od srodka kola na trzeciej czesci, znajduje sie wyciety luk kolisty 5 o koncach równo oddalonych od lewego i prawego boku okienek. Na zewnetrznej krawedzi tego wy¬ ciecia lukowego znajduje sie podzialka o 16 kreskach, tj. po 4 dla kazdego z czte¬ rech kolorów, a pod lukiem wydrukowany jest napis „Skala zlaman". Na przeciwle¬ glej okienkom n, o, p, r stronie kola wzdluz obwodu kola na wysokosci okienka o znaj¬ duje sie równych jemu wielkoscia i ulozo¬ nych symetrycznie wzgledem niego dzie¬ siec okienek z napisem „szeregi".Opisane powyzej cztery czesci sa osa¬ dzone obrotowo, w kolejnosci ich opisania, na wspólnej osi przechodzacej przez ich srodki, tak jednak, aby uchwyt m czesci trzeciej wychodzil na zewnatrz czesci czwartej przez lukowe wyciecie s (fig-5).Dzialanie tarczy polega na kolejnym pokrywaniu tonów poszczególnych kól przez obracanie ich dookola osi. W okien¬ ku n widzimy wtedy czyste kolory podsta¬ wowe a nad nimi liczbe ich tonu nasilenia, w okienku r równiez czyste kolory podsta¬ wowe a pod nimi liczbe tonu ich nasilenia, równoczesnie w okienku o widzimy pochod¬ na obu poprzednich kolorów, w okienku p widzimy te sama pochodna co w okienku o ale zlamana, a z jakim kolorem i w jakim tonie jego nasilenia okresla polozenie strzalki lapki uchwytowej m na skali zla¬ man. Liczba kolorów, która mozemy w ten sposób otrzymac, przekracza liczbe 15 ty¬ siecy, a co najwazniejsze, kazdy z tych ko¬ lorów jest zawsze scisle okreslony stosun¬ kami liczbowymi, w ten sposób kazdy kolor moze byc odtworzony na drugiej, dziesia¬ tej i setnej itd. identycznej tarczy przez podanie zwyklych danych liczbowych. Ta droga stwarza sie moznosc jak najdoklad¬ niej szego okreslania kolorów na odleglosc. — 2 —Przy odpowiednich obrotach czesci pierwszej, drugiej i czwartej mozemy otrzymac w dziesieciu okienkach uszerego¬ wanych pólkolisto na dolnym pólkolu sze¬ regi barwne: kolorów podstawowych, jed¬ norodnych, pochodnych jednorodnych, oraz szeregi róznorodne (zestawienia). PL