Przedmiotem wynalazku jest kopaczka do ziemniaków z odrzutnikiem napedza¬ nym od walu lacznikowego ciagnika. Znane kopaczki ziemniaków z podwoziem, nape¬ dzane od walu lacznikowego ciagnika, sa przesuwane w bok pod dzialaniem sily po¬ ciagowej, posiadaja dluga budowe utrud¬ niajaca* obracanie i wykazuja niedokladne prowadzenie lemiesza, zwlaszcza po tere¬ nie pochylym. Znane sa równiez przyrzady do uprawy roli o napedzie silnikowym, któ¬ rych ramy sa przylaczone bezposrednio do tylnej osi ciagnika. Przy wychylaniu wzglednie nastawianiu w polozenie robocze podnosi sie rame wzglednie opuszcza ja za pomoca osobnego urzadzenia wychylnego, obracajacego ja w miejscu sprzezenia z ciagnikiem w plaszczyznie prostopadlej do kierunku jazdy. Za wade tego rodzaju przyrzadów sprzegnietych z ciagnikiem na¬ lezy liznac koniecznosc dzwigania przez ciagnik calkowitego ciezaru maszyny w po¬ lozeniu wychylonym, co wywoluje wstrzasy ciagnika i naraza urzadzenie do wychyla¬ nia na silne zuzycie.Wynalazek niniejszy usuwa powyzsze braki dzieki temu, ze rama kopaczki do ziemniaków sklada sie z dwóch polaczo¬ nych ze soba przegubowo w plaszczyznie poziomej czesci, z których jedna czesc jestrówniez polaczona przegubowo w takiejze plaszczyznie z ciagnikiem, wskutek czego te czesci ramy moga byc swobodnie wychy¬ lane tylko w plaszczyznie prostopadlej do kierunku jazdy, a po wychyleniu i zaryglo¬ waniu zajmuja zgiete pod katem polozenie.Na jednej czesci ramy umieszczona jest za¬ padka, uruchamiana za pomoca dzwigni recznej. Zapadka ta, zahaczajac o odpo¬ wiadajacy jej kciuk na drugiej czesci, ry¬ gluje rame w polozeniu zgietym.Na rysunku uwidoczniono schematycz¬ nie tytulem przykladu jednorzedowa ko¬ paczke ziemniaków wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia widok z bo¬ ku kopaczki w polozeniu roboczym, fig. 2 — widok z boku kopaczki w polozeniu pod¬ niesionym, fig. 3 — widok z góry kopaczki w polozeniu roboczym wedlug fig. 1.Rama kopaczki jest utworzona z od¬ pornych na skrecanie dzwigarów 1 i 2, po¬ laczonych przegubowo w plaszczyznie pro¬ stopadlej za pomoca trzpienia 3. Przednia czesc ramy 1 jest zaopatrzona w belke przesuwna 4 polaczona przegubowo rów¬ niez w plaszczyznie prostopadlej ze wspor¬ nikami 5 i 6 za pomoca trzpienia 7. Belka 4 laczy kopaczke z belka pociagowa 8 ciagni- ka 9, przy czym obie te belki sa sztywno sprzezone w plaszczyznie poziomej. Belke 4 kopaczki mozna przestawiac wzdluz bel¬ ki 8 ciagnika. Tylny dzwigar 2, w którym umieszczone sa narzady wyorywujace, jest zaopatrzony w kólko jezdne wspornikowe podpierajace 10, na przednim zas koncu za¬ wiera wycinek kolisty 12, o który zahacza osadzona w przedniej czesci ramy dwura- mienna zapadka 13, pozostajaca pod dzia¬ laniem sprezyny i uruchamiana dzwignia reczna 14. W wycinku kolistym umieszczo¬ na jest gwintowana nasadka 22, w która wkrecony jest nastawny trzpien 11, opie¬ rajacy sie na ramie. Kopaczka otrzymuje naped od walu lacznikowego 15 ciagnika, z którego ruch obrotowy jest przenoszony poprzez wal posredni 16 na wal 17 di z nie¬ go za pomoca przekladni zebatej 18 ze zmniejszona predkoscia na wal 19 wyrzut- nika 2L W polozeniu roboczym kopaczki (fig. 1 i 3) trzpien 11 opiera sie o przednia czesc ramy 1 i reguluje glebokosc skiby lemiesza, która mozna zmieniac przez nastawianie trzpienia 11, co umozliwia przegubowe po¬ laczenie w miejscu 3 dzwigarów tworza¬ cych rame.Wychylenie kopaczki w polozenie prze¬ wozne (fig. 2] dokonuje kierowca ciagnika, pociagajac dzwignie reczna 14 do siebie.Dzwignia 14, opierajac sie o wystep 23, obraca do góry dzwigar 1 okolo trzpienia 7 we wspornikach 5 i 6 belki przesuwnej 4, wskutek czego czesci ramy 1 i 2 zostaja zgiete pod katem w przegubie 3, przy czym czesc 2 wykona obrót okolo osi 24 kólka 10 i przyblizy sie do ciagnika. Zapadka 13, opierajac sie ramieniem 26 o dzwignie reczna 14, zahacza pod dzialaniem sprezy¬ ny o kciuk 25 wycinka 12 i rygluje rame w wychylonym polozeniu.Przy nastawianiu kopaczki w polozenie robocze przestawia kierowca ciagnika dzwignie reczna od siebie. Wówczas dzwig¬ nia naciska na ramie 26 zapadki i zesuwa ja z kciuka 25. Zgiete pod katem w przegu¬ bie 3 dzwigary 1 i 2 prostuja sie pod dzia¬ laniem wlasnego ciezaru az do zetkniecia trzpienia 11 z rama 1. Gdy lemiesz 27 przy opuszczaniu ramy opadnie na kartoflisko, zanim trzpien 11 oprze sie na ramie 1, za¬ glebia sie on do gruntu podczas ruchu ko¬ paczki naprzód samoczynnie na odpo¬ wiednia glebokosc skiby.Kopaczke mozna okolo trzpienia 7 wy¬ chylac swobodnie w góre i w dól zarówno w polozeniu roboczym jak i przewoznym, przez co osiaga sie równomierne prowa¬ dzenie lemiesza niezaleznie od bocznego odchylenia ciagnika. Z tego tez wzgladu ruch lemiesza ku górze jest równiez unie¬ mozliwiony.Trzpien 11 moze byc umieszczony na — 2 —przedniej czesci ramy tak, aby kopaczka przy opuszczaniu w polozenie robocze oparla sie o niego za pomoca przedluzenia poprowadzonego poza przegub 3 w tylnej czesci ramy. Kciuk 23 mozna umiescic na dzwigni recznej 14, której punktem zacze¬ pienia moze byc zarówno trzpien 3 wzgled¬ nie 7, jak i kazde dowolne miejsce w przedniej czesci ramy. Wazne jest przy tym, aby dzwignia reczna po pierwsze ob¬ racala przednia czesc ramy wzglednie wy¬ chylala kopaczke, a po drugie zesuwala za¬ padke. PL