Przy wyrobie tkanin jest rzecza zna¬ na dzielenie osnowy, a przy przybiciu wat¬ ku — doprowadzanie jej do napiecia nie¬ równomiernego, aby w ten sposób osiagnac przesuw osnowy po ostatnio wprowadzo¬ nych watkach, a tym samym równomier¬ ny podzial osnowy w tkaninie. Stosuje sie przy tym przewaly, które moga byc prze¬ stawiane zawsze tylko w zaleznosci jeden od drugiego. Dzialaja one tak, ze na prze¬ mian przy kazdym przybiciu plochy jed¬ na polowa osnowy zostaje naprezona, dru¬ ga zas w zaleznosci od tej pierwszej zo¬ staje w odpowiedniej mierze zluzniona^ Tak uzyskane nierówne naprezenie oby¬ dwóch polówek osnowy umozliwia co prawda przy przybiciu plochy ustapienie ostatnio wprowadzonych watków w kie¬ runku ku górnej lub dolnej stronie tkani¬ ny, lecz zmiana naprezenia, nastepujaca potem przymusowo podczas przebiegu czólenka i zachodzaca podczas calego wy¬ twarzania przesmyku i pelnego ruchu plo¬ chy, powoduje niezwloczny powrót wat¬ ków niezabezpieczonych do plaszczyzny osnowy. Warunki wstepne do uzyskania zwiekszonej gestosci watku zostaja stra¬ cone, gdyz obluznione czesci osnowy pod¬ czas przebiegu czólenka przymusowo sta¬ le sa naprezane ponownie i przedwczesnie sa odsuwane od tkaniny.Celem wynalazku niniejszego jest opóz¬ nianie, przez trwanie kilku przebic, po¬ wrotu do plaszczyzny osnowy watków od¬ sunietych w kierunku górnej lub dolnej strony tkaniny podczas przybicia plochyi wytworzenie za pomoca tego opóznione¬ go powrotu watków do plaszczyzny osno¬ wy tkaniny o znacznej gestosci watku.Wedlug wynalazku osiaga sie to dzieki zmianie, mniej wiecej w chwili przybicia plochy, na przeciag krótkiego czasu na¬ prezenia poszczególnych nitek osnowy, po¬ dzielonych na grupy odpowiadajace liczbie nicielnic. W urzadzeniu do wykonywania tego sposobu, stanowiacym równiez przed¬ miot wynalazku, zastosowane sa odpo¬ wiednio do liczby róznych nicielnic wia¬ zacych wychylne niezaleznie wzgledem siebie przewaly, rozrzadzane przymusowo tak, ze na krótki okres czasu nastepuje przelaczenie w celu zmiany warunków na¬ prezenia poszczególnych grup nitek osnowy.Przy przybiciu plochy nitke watku prze¬ suwa sie nad poprzednia nitke watku wzglednie pod nia i w tym polozeniu za¬ bezpiecza sie ja podczas stopniowej zmia¬ ny naprezenia grupy nitek osnowy. Za po¬ moca specjalnej postaci wykonania urza¬ dzenia mozna to osiagnac dzieki temu, ze przy kilkórazowym obluznianiu tych sa¬ mych grup nitek osnowy przynalezny prze¬ wal wychyla sie stopniowo za pomoca tar¬ czy kciukowej.Dzieki temu, ze zmiana naprezenia po¬ szczególnych giup nitek osnowy nastepuje wówczas, gdy na ostatku wprowadzona nitka watku zostaje powstrzymana od po¬ wracania, nitka ta zostaje zabezpieczona w tym polozeniu, podczas gdy krótkookre¬ sowa zmiana naprezenia powoduje to, ze nitki watku, wprowadzone na ostatku, utrzymuja sie na przeciag kilku przebic w polozeniu zajetym podczas przybicia plochy, a wiec sa umieszczone luzno przy tkaninie poza plaszczyzna osnowy i do¬ piero potem, na skutek przenoszenia sie na nie zmiany naprezenia poszczególnych grup nitek osnowy, splataja sie kolejno scisle w tkanine. Obluznienie poszczegól¬ nych grup nitek osnowy moze przy tym nastepowac w kazdej grupie kolejno po kilka razy, o ile w grupie tej nitki osnowy sa dostatecznie dlugie. Dopiero po wyczer¬ paniu sie tej dlugosci nitek osnowy musi nastapic zmiana warunków naprezenia grup nitek osnowy.Przyklad wykonania urzadzenia we¬ dlug wynalazku jest uwidoczniony sche¬ matycznie na rysunku, na którym fig. 1 i 2 przedstawiaja rozmieszczenie podzielonej osnowy na dwóch przewalach ruchomych niezaleznie jeden od drugiego i ich polo¬ zenie wzgledem siebie podczas przybic plochy przy wytwarzaniu tkaniny o dwóch splotach oiaz wyjasniaja sposób ich dzia¬ lania na nitki watku, fig. 3 — 5 — takie samo urzadzenie do tkaniny o trzech splo¬ tach, fig. 6 — urzadzenie przestawne do przewalów w zastosowaniu do tkaniny o czterech splotach, a fig. 7 — nieokragla tarcze prowadnicza do przestawiania czte¬ rech przewalów przy wyrobie tkaniny o czterech splotach.Wedlug fig. 1 — 2 osnowa przy usu¬ waniu sie z nawoju nadawczego jest po¬ dzielona na dwie grupy nici 6, c, prowa¬ dzone kazda po jednym przewale 111, 222 i przejmowane za pomoca przynaleznych nicielnic 1, 2. Sposób dzialania est na¬ stepujacy. Gdy wedlug fig. 1 nitka watku zostaje przybita w lewo, wówczas prze¬ wal 222 znajduje sie w polozeniu pochy¬ lonym pod pewnym katem i obluznia gru^ pe c nitek osnowy, a w tym samym czasie przewal 111 znajduje sie w polozeniu pod katem zblizonym do prostego utrzymujac w naprezeniu grupe b nitek osnowy. Na skutek naprezenia w grupie b odmienne¬ go od istniejacego: w grupie c nitek osnowy nitka watku naklada sie na tkanine. Pod¬ czas gdy bidlo znajduje sie w polozeniu uderzenia, a wiec gdy nitka watku, znaj¬ dujaca sie przy tkaninie, jest zabezpieczo¬ na w swym polpzeniu, nastepuje zmiana warunków naprezenia obydwóch grup ni¬ tek osnowy. Przewaly przestawiaja sie w polozenie wedlug fig. 2. Przewal 111 — 2 —ustawia sie w polozeniu pochylonym w le¬ wo pod pewnym katem i obluznia grupe b nitek osnowy, podczas gdy w tym sa¬ mym czasie przewal 222 wychyla sie pod katem zblizonym do prostego i napreza silnie grupe c nitek osnowy. Obydwa prze- waly pozostaja w tych polozeniach, az do przybicia nastepnej nitki watku, która uklada sie pod tkanina, i dopiero potem zmieniaja one znów swoje polozenia w po¬ lozenia wedlug fig. 1.Polozenia przewalów do pierwszego, trzeciego, piatego itd. przybicia nitki wat¬ ku wyjasnia fig. 1, a fig. 2 — ich polo¬ zenie do drugiego, czwartego, szóstego itd. przybicia nitki watku. W ten sposób przy kazdym przybiciu plochy uskutecznia sie wiec zmiana warunków naprezenia po¬ szczególnych grup nitek osnowy, przewi¬ dziana do nastepnego przybicia nitki watku.Ruch wychylny przewalów, wyjasniony za pomoca fig. 1 i 2, mozna równiez re¬ gulowac tak, ze przewaly przybieraja po¬ lozenie wedlug fig. 1 do pierwszego i dru¬ giego przybicia nitki watku i dopiero po¬ tem do trzeciego i czwartego przybicia nitki watku przybieraja polozenie wedlug fig. 2.Ruchy wychylne moga byc tez podzielone, a mianowicie tak, ze np. przewal 222 do przybicia pierwszej nitki watku przybiera polozenie do polowy tylko pochylone w le¬ wo pod pewnym katem i dopiero do przy¬ bicia drugiej nitki watku przybiera polo¬ zenie wedlug fig. 1 (przewal 111 jest przy tym nieruchomy lub jest do pewnej gra¬ nicy przyciagniety), podczas gdy nastepnie we wlasciwej kolejnosci przewal 111 przy¬ biera polozenie do polowy tylko przechy¬ lone w lewo pod pewnym katem do przy¬ bicia trzeciej nitki watku i dopiero w celu czwartego przybicia nitki watku przybie¬ ra polozenie wedlug fig. 2 (przewal 222 jest przy tym nieruchomy lub jest do pew¬ nej granicy przyciagniety).Obluznianie poszczególnych grup nitek osnowy moze wiec nastepowac w kazdej grupie kilkakrotnie po kolei, dopóki wy¬ starcza dlugosc nitek osnowy. Zmiana wa¬ runków naprezenia musi jednak nastapic, gdy ta dlugosc nitek osnowy zostaje wy¬ czerpana. Moze ona nastapic krótkookreso- wo tylko wówczas, gdy wprowadzona na ostatku nitka watku jest powstrzymywana od cofania sie za pomoca bidla znajdujace¬ go sie w polozeniu uderzenia, aby zmiana naprezenia przenosila sie na nitki watku luzno polozone przy krawedzi tkaniny i splatala je kolejno scisle w tkaninie, jak wyjasniaja schematycznie fig. 1—2. Podzial nitek osnowy i liczba przewalów zaleza od liczby nicielnic potrzebnych do wyro¬ bu tkaniny podlegajacej wykonaniu.W przypadku trzech grup nitek osno¬ wy wedlug fig. 3 — 5 nitki poszczególnych grup sa przeprowadzane po przewalach 111, 222, 333 ruchomych niezaleznie jeden od drugiego, kazda grupa po jednym prze¬ wale, i doprowadzane do odnosnych ni¬ cielnic 1, 2, 3. Polozenia przewalów oraz ich dzialanie na poszczególne grupy nitek osnowy .do pierwszego przybicia nitki wat¬ ku wyjasnia fig. 3, a fig. 4 i § wyjasniaja polozenie zmienione w celu drugiego i trze¬ ciego przybicia nitek watku.Wobec róznego polozenia przewalów wzgledem siebie warunki naprezenia grup nitek osnowy sa takie, ze istnieje zawsze jedna naprezona, jedna obluzniona i jedna nieco obluzniona grupa nitek osnowy. Te trzy stadia przechodzi na przemian kazda grupa nitek osnowy, a mianowicie np, w przesmyku górnym sa one obluznione, przechodza dla nastepnego przybicia nitki watku nieco obluznione do przesmyku dol¬ nego i w celu nastepnego przybicia nitki watku podlegaja tu naprezeniu. Podczas gdy wiec np. w przesmyku górnym znaj¬ duje sie obluzniona grupa nitek osnowy, to w przesmyku dolnym znajduje sie jed¬ na nieco obluzniona i jedna naprezona grupa nitek osnowy. — 3 -Jesli chodzi o tkanine z watkiem o czte¬ rech nitkach w raporcie wedlug fig. 6, nitki osnowy dzieli sie na cztery grupy /, 2, 3, 4 tak, ze przy wytwarzaniu sie przesmyku poszczególne grupy nitek osnowy daja sie poruszac w rózny sposób. Wspomniane cztery grupy nitek osnowy pochodza od nawoju nadawczego 5. Zamiast jednego nawoju nadawczego mozna tez zastosowac kilka takich nawojów.Kazda grupa nitek osnowy jest prze¬ prowadzana po oddzielnym przewale 6, 7, 8, 9, które sa rozmieszczone kolejno jeden za drugim. Przewal 6 znajduje sie najwy¬ zej, a przewal 9 — najnizej. Przewaly sa na stale polaczone z krótkimi ramionami 10, 11, 12, 13, opartymi wahliwie na ka¬ dlubie krosna za pomoca czopów lozysko¬ wych 14, 15, 16, 17. Wspomniane ramiona 10, 11, 12, 13 moga sie tez znajdowac w pla¬ szczyznie pionowej. Przewaly moga byc umieszczone np. parami jedne nad drugimi.Poza tym na kazdym przewale 6, 7, 8,'9 zamocowana jest dzwignia 18, 19, 20, 21, zaopatrzona na wolnym koncu w kra¬ zek 22, 23, 24, 25. Do kazdego krazka za¬ stosowana jest na wale pomocniczym 26 nieokragla tarcza prowadnicza 27, 28, 29, 30. Wal 26 jest napedzany walem korbo¬ wym 33 za pomoca kola lancuchowego 31 i lancucha 32, przy czym na wale 33 w tym celu zamocowane jest kolo lancuchowe 34.Stosunek przekladniowy miedzy kolami lancuchowymi 31 i 34 zalezy, tak samo jak liczba i ksztalt nieokraglych tarcz prowadniczych, od rodzaju splotu podle¬ gajacego wykonaniu. Aby wytworzyc splot plócienny, stosunek przekladniowy wynosi 1:2, a w celu wytworzenia splotu czyno- watego — 1:3 lub 1:4.Wspomniane cztery tarcze prowadnicze 27, 28, 29, 30 posiadaja ksztalt jednako¬ wy. Obwiednia jednej takiej tarczy pro¬ wadniczej do tkaniny czynowatej z wat¬ kiem o czterech nitkach w raporcie jest uwi¬ doczniona na fig. 7. Zewnetrzna czesc ko¬ lowa 35 i wewnetrzna czesc kolowa 36 sa ze soba polaczone dwiema czesciami przej¬ sciowymi 37 i 38. Czesc 37 sluzy do na¬ prezania nitek osnowy. Odnosny przewal pod dzialaniem tej czesci 37 w chwili przy¬ bicia plochy zostaje poruszony bardzo szybko, tak ze nitki osnowy, przechodza¬ ce nad tym przewalem, zostaja naprezo¬ ne prawie jak gdyby na skutek uderzenia.W sposób podobny, choc nieco mniej wy¬ datnie, uksztaltowana jest czesc 38 posia¬ dajaca zalamanie 39. Pod dzialaniem tej czesci 38, która jest polozona miedzy lu¬ kiem zewnetrznym 35 a zalamaniem 39, nastepuje podczas przybicia plochy znacz¬ ne obluznienie nitek osnowy, które nie jest jednak tak silne, jakie byloby pozadane do przybicia nastepnej nitki watku. Z tej przyczyny po przejsciu czólenka zachodzi dodatkowe obluznienie nitek osnowy pod dzialaniem tej czesci krzywej, która sie znajduje miedzy zalamaniem 39 a ze¬ wnetrzna czescia kolowa 36. Tym stop¬ niowym obluznianiem nitek osnowy za¬ pewnia sie nalezyte wytwarzanie sie prze¬ smyku do przebiegu czólenka, z drugiej strony zostaja jednak takze wytworzone warunki najkorzystniejsze dla przybicia nitek watku. Poza tym przewidziano i to* aby w czasie pozostawania grzebienia w lacznosci z tkanina wytworzona nastepo¬ wala bardzo znaczna zmiana naprezenia przez obluznienie w dopiero co podany sposób tych nitek osnowy, które przed tym byly naprezone, i odwrotnie te nitki osnowy, które poprzednio byly obluznione, zostaja obecnie naprezone. PL