W wiekszosci przypadków roztwory siarczanu cynku, otrzymywane przez dzia¬ lanie kwasem siarkowym na rudy albo inne zwiazki zawierajace cynk, musza byc uwal¬ niane od zanieczyszczajacych je metali, jak np. od zelaza, manganu, niklu, miedzi, olo¬ wiu, kadmu itd. Oczyszczanie to ma szcze: gólne znaczenie, jezeli roztwory sa prze¬ znaczone do wytwarzania litoponu, ponie¬ waz zanieczyszczenia moglyby spowodo¬ wac nastepnie zabarwienie gotowego pro¬ duktu. To samo dotyczy równiez czysto¬ sci roztworów siarczanu cynkowego sluza¬ cych do wytwarzania cynku elektrolitycz¬ nego, poniewaz w tym przypadku zanie¬ czyszczenia moglyby utrudniac prawidlo¬ we nastawianie kapieli elektrolitycznych a takie obnizac stopien czystosci wytwa¬ rzanego cynku.Dotychczas stosowana metoda polega na wstepnym traktowaniu roztworu pod¬ chlorynem wapnia albo nadmanganianem potasu i weglanem wapnia w celu utlenie¬ nia i stracenia metali trzeciej grupy anali¬ tycznej, jak zelaza i manganu, oraz na dzialaniu sproszkowanymi cynkiem w celu stracenia metali drugiej i czwartej grupy, jak miedzi, olowiu, kadmu i niklu.Jednakze ten drugi zabieg wymaga dlu¬ giego przeciagu czasu, zwlaszcza jezeli sie chce osiagnac calkowite usuniecie niklu, poza tym jest on kosztowny, poniewaz trze¬ ba stosowac znaczne ilosci sproszkowane¬ go cynku, a wreszcie daje on nierówno-mierne wyniki, gdyz w dzialaniu sprosz¬ kowanego cynku zachodza znaczne rózni¬ ce, które nie ujawniaja sie podczas analizy.Obecnie wykryto, ze traktowanie roz¬ tworów siarczanu cynkowego sproszkowa¬ nym zelazem albo zeliwem powoduje szyb¬ kie i calkowite stracenie niklu nie pocia¬ gajac za soba wyzej wspomnianych nie¬ dogodnosci. Poniewaz sproszkowane zela¬ zo przechodzi podczas tej obróbki czescio¬ wo do roztworu, celowe wiec jest wyko¬ nywanie tego zabiegu jeszcze przed usu¬ waniem metali przeciej grupy; poniewaz dalej zelazo nie usuwa calkowicie metali drugiej grupy, wiec nalezy w tym celu za¬ stosowac nastepnie jeszcze dalszy zabieg, np. dzialanie drobnymi ilosciami sproszko¬ wanego cynku albo lepiej roztworem siarcz¬ ku sodowego. Stwierdzono, ze stracanie za pomoca siarczku cynku przeprowadza sie szybko i calkowicie przy zastosowaniu sro¬ dowiska slabo kwasnego, co przypuszczal¬ nie nalezy przypisac stracaniu sie drob¬ nych ilosci siarczku cynkowego w postaci nadzwyczaj lekkich platków, które przy¬ spieszaja wydzielanie sie siarczków metali drugiej grupy.Mozna wiec postepowac, jak nizej: po rozpuszczeniu materialu zawieraj acego cynik w kwasie siarkowym oczyszcza sie roz¬ twór od niklu przez traktowanie go w tem¬ peraturze wrzenia sproszkowanym zelazem lub zeliwem, po czym po odsaczeniu osadu traktuje sie roztwór podchlorynem wapnia albo nadmanganianem potasu i weglanem wapnia w celu utlenienia i stracenia soli zelaza i manganu; a po ponownym prze¬ saczeniu dodaje sie roztworu siarczku so¬ dowego w celu wydzielenia metali drugiej grupy, które odsacza sie, a pozostaly roz¬ twór traktuje sie malymi ilosciami pod¬ chlorynu wapnia w celu usuniecia ostat¬ nich sladów zelaza i manganu.Przyklad. 10 m3 roztworu siarczanu cynku o stezeniu wynoszacym 345 — 350 g w litrze oraz o zawartosci zanieczyszczen: Staatsdruokerei Wa niklu — 0,025 g/l, kadmu i miedzi — 0,03 g/l potraktowano podczas wrzenia 25 kg sproszkowanego zeliwa, a po przesaczeniu zadano 60 kg podchlorynu wapnia i 50 kg weglanu wapnia w postaci pylu; po po¬ nownym odsaczeniu potraktowano pozo¬ staly roztwór 200 litrami roztworu siarcz¬ ku sodowego, zawierajacego 40 g/l krysta¬ licznej soli, w obecnosci 1 g/l kwasu siar¬ kowego o stezeniu 50° Be. Czas zetkniecia ze soba skladników tej mieszaniny wynosil 2 — 3 godzin, po odsaczeniu osadu dodano do roztworu 2 kg podchlorynu wapnia w celu usuniecia ostatnich sladów zelaza i manganu. Analiza roztworu koncowego dala wynik nastepujacy: zawartosc niklu < — 0,00015 g/l, zawartosc Cd < — 0,005 g/l; miedzi brak. " PL