PL30454B1

PL30454B1 -

Info

Publication number: PL30454B1
Application number: PL30454A
Authority: PL
Filing date: 1938-12-30
Publication date: 1942-03-31

Description

Pilniki, wykonane ze stali, zawierajacej zwykle wegiel w ilosci okolo 0,5 — 1,5%, hartuje sie powszechnie w ten sposób, ze ogrzewa sie je w kapielach z roztopione¬ go olowiu do stosunkowo wysokich tempe¬ ratur, np. do okolo 800ftC, i nastepnie chlo¬ dzi sie je, np* przez zanurzanie w slonej wodzie. Przy takim hartowaniu pokrywa sie pilniki przed obróbka ich cieplna war¬ stwa ochronna, zapobiegajaca odweglaniu i tworzeniu sie niepozadanych nalotów olowiu.Powstalo wiec do rozwiazania zagad¬ nienie, aby do takiej obróbki cieplnej pil¬ ników mozna bylo stosowac zamiast ka¬ pieli olowiowych, wydzielajacych w stoso¬ wanych wysokich temperaturach szkodliwe dla zdrowia pary i wykazujacych inne jeszcze wady, kapiele ze stopionych cie¬ klych soli.Prace przeprowadzane w tym kierunku przy stosowaniu kapieli ze stopionych cie¬ klych soli, zawierajacych cyjanki potasow- cowe, jako srodki zabezpieczajace przed odwegleniem pilników, wykazaly, ze nie jest rzecza korzystna zastosowanie zna¬ nych kapieli ze stopionych soli, zawieraja¬ cych cyjanki i stosowanych przy obróbce cieplnej metali, do obróbki cieplnej pilni¬ ków. Jest to zrozumiale przy uwzglednie¬ niu tej okolicznosci, ze w tym przypadku chodzi o hartowanie przedmiotów o chro¬ powatych, nacietych powierzchniach^ które musza posiadac jednoczesnie takie wlasci-wosci, jak twardosc, zaczepnosc, wytrzy¬ malosc na zlamanie, znaczna odpornosc na scieranie itdi.Stosowanie kapieli ze stopionych cie¬ klych soli, zawierajacych wieksze ilosci cy¬ janków potasowcowych, np. w ilosci 25% —75%, nie doprowadzilo do pozada¬ nych wyników. Pilniki /obrabiane w takich kapielach nie posiadaly dostatecznej za- czepnosci. Próby z kapielami zawieraja¬ cymi mniejsza ilosc cyjanków potasowco¬ wych w mieszaninie ze zwykle stosowany¬ mi solami obojetnymi, np. chlorkami pota- sowoowymi lub inieszaninami chlorków po¬ tasowcowych z weglanami potasowcowymi, równiez nie dioprowadzily do technicznie zadowalajacych wyników, gdyz miedzy in¬ nymi nastepowalo wówczas niepozadane odweglenie obrabianych pilników.Dalsze próby doprowadzily nieoczeki¬ wanie do stwierdzenia, ze mozna hartowac pilniki nadajac "im zadane wlasciwosci, je¬ zeli zastosuje sie do ich obróbki cieplnej kapiele ze stopionych cieklych soli, zawie¬ rajace jako srodek zapobiegajacy odwegla- niu cyjanki w ilosci nie przekraczajacej 25% w stosunku do calej masy kapieli, a oprócz tego i haloidki wapniowcowe i po- tasowcowe, najlepiej w postaci chlorków.Jako haloidek wapniowcowy stosuje sie zwlaszcza chlorek baru, który mioze byc stosowany w wiekszych ilosciach bez wy¬ wolywania jakichkolwiek niepozadanych zaklócen. Natomiast chlorek strontu oraz chlorek wapnia, wziete w wiekszej ilosci, mioga spowodowac niepozadany rozklad cyjanku przy osadzaniu sie wegla..Wskutek tego zaleca sie stosowanie ha- loidków strontu, a zwlaszcza haloidków wapnia, w stosunkowo malych ilosciach, nie powodujacych w temperaturach ogrzewa¬ nia, wynoszacych np. okolo 750 — 850°C, niepozadanego rozkladu cyjanku z osadza¬ niem sie wegla.Zawartosc cyjanku w cieklej kapieli moze wynosic np. okolo 2—15%, najko¬ rzystniej zas 4— 10%. Zawartosc haloid¬ ku baru moze wynosic okolo 10 — 60%, najkorzystniej 30 — 60%. Chlorek baru moze byc stosowany osobno lub lacznie z chlorkiem strontu albo z chlorkiem wapnia lub tez lacznie z obydwoma tymi chlorka¬ mi. Jako sole potasowcfowe stosuje sie chlorek sodu lub chlorek potasu wzglednie obydwa te chlorki lacznie. Do cieklej ka¬ pieli ewentualnie mozna wprowadzic takze chlorek litu, jako dodatek powodujacy ob¬ nizenie sie temperatury topnienia kapieli.Przy odpowiednim doborze haloidków i ich zasad mozna uzyskac kapiel z cie¬ klych stopionych soli o zadanej malej lep¬ kosci i przez to w znacznym stopniu zapo¬ biec stratom soli przez ich osadzanie sie na poddawanych obróbce pilnikach.Haloidek wapniowcowy, np. chlorek ba¬ ru, dziala prawdopodobnie w tym kierun¬ ku, ze zapobiega odweglaniu obrabianych pilników, przeciwdziala niepozadanemu azotowaniu ich i zapewnia osiagniecie rów¬ nomiernych wyników.Kapiel z cieklych stopionych soli we¬ dlug wynalazku niniejszego moze np. po¬ siadac nastepujacy sklad chemiczny: 50 czesci chlorku baru, 20 czesci chlorku sodu, 30 czesci chlorku potasu i 4 — 8 czesci cyjanku sodu.Zawartosc w kapieli cyjanku, zmniej¬ szajaca sie podczas obróbki pilników, utrzymuje sie w odpowiednich granicach, np. przez okresowe dodawanie do kapieli swiezego cyjanku. Przez samo dodawanie swiezego cyjanku na miejsce zuzytego nie mozna jednakze stale utrzymywac zdolno¬ sci uzytkowej kapieli przez czas dluzszy.Jezeli mianowicie zawartosc haloidku wap- niowcowego zmniejszy sie do pewnej gra¬ nicy, wówczas nastepuje pogorszenie sie dzialania kapieli. Wskutek tego nalezy takze dbac o zastapienie haloidku wap- — 2 —niowcowego swiezym, zwlaszcza przy ob¬ nizaniu sie skutecznosci dzialania kapieli.Przy dluzszym uzywaniu kapieli zmienia sie jej sklad chemiczny jeszcze i w tym znaczeniu, ze tworza sie weglany, np. we¬ glan sodu, który w razie zwiekszenia sie jego ilosci poza pewne granice moze zmniejszyc zdolnosc dzialania kapieli, zwlaszcza jezeli zmniejszyla sie jednocze¬ snie zawartosc w niej haloidku wapniow- oowego. W ogóle poleca sie wskutek tego odswiezanie kapieli od czasu do czasu przez wprowadzanie do niej swiezych skladników na miejsce zuzytych.Szczególowe badania wykazaly, ze ka¬ piele ze stopionych soli, zawierajace wraz z haloidkami wapniowcowym i potasowco- wym ograniczone ilosci cyjanku, calkowi¬ cie zastepuja stosowane dotychczas kapie¬ le olowiowe. Otrzymuje sie przy tym pil¬ niki zahartowane bez zarzutu. Szczególna zaleta sposobu wedlug wynalazku niniej¬ szego polega na tym, ze nadaje sie on do hartowania pilników seriami.Zaopatrywanie pilników w warstwy ochronne, jak to czyni sie przy dotychczas stosowanej obróbce cieplnej pilników w kapielach olowiowych, odpada, przy zasto¬ sowaniu sposobu wedlug wynalazku niniej¬ szego. PL

Claims

Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób hartowania pilników za po¬ moca kapieli z cieklych stopionych soli w wysokich temperaturach, np. w tempera¬ turze 750 — 850°C, znamienny tym, ze ob¬ róbke cieplna przeprowadza sie w kapie¬ lach ze stopionych soli, zawierajacych cy¬ janek w odpowiednich ograniczonych ilo¬ sciach oraz haloidki wapniowcowy i po- tasowcowy, najkorzystniej w postaci chlor¬ ków, przy czym ilosc haloidku wapniowco- wego dobiera sie tak, aby zapobiec niepo¬ zadanemu odweglaniu obrabianych pilni¬ ków.
2. Kapiel ze stopionych cieklych soli do przeprowadzenia sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zawiera cyja¬ nek w ilosci nie przekraczajacej 25% i wy¬ noszacej np. 2—15%, najkorzystniej 4—10%, a takze chlorek wapniowcowy, zwlaszcza chlorek baru, w ilosci, zapobie¬ gajacej niepozadanemu odweglaniu obra¬ bianych pilników (np. okolo 10 — 60%, najkorzystniej 30—50%) i oprócz tego chlorki sodu i potasu.
3. Kapiel wedlug zastrz. 2, znamienna tym, ze zawiera oklolo 2 — 15 czesci cyjan¬ ku, okolo 50 czesci chlorku baru i okolo 50 czesci mieszaniny chlorku potasu i chlor¬ ku sodu.
4. Kapiel wedlug zastrz. 2 — 3, zna¬ mienna tym, ze zawiera chlorek strontu, chlorek wapnia albo obydwa te chlorki w ilosciach nie powodujacych niepozadanego rozkladu cyjanku z wydzielaniem sie wegla. Deutsche Gold- und Silber- S c h e i d e a n s t a 11 v o r m a 1 s Rpessler Zastepca: inz. J. Wyganowski rzecznik patentowy Staatsdruckerei Warschau — Nr. 8479-42. PL