Przeprowadzajac procesy destylacji i rektyfikacji ciecz odplywajaca z nad dna kolumny podgrzewa sie ponownie, aby pare z niej wytworzona skierowac z powrotem do kolumny. Ciecz destylacyjna, wydzielo¬ na przez skraplacz umieszczony w glowicy kolumny, odbiera sie tylko czesciowo, i to w bardzo malej ilosci, jako ,,produkt glo¬ wicowy", podczas gdy glówna czesc cieczy splywa jako ,,strumien zwrotny" po pól¬ kach kolumny, aby ponownie z produkta¬ mi lotnymi destylacji oddzialywac wza¬ jemnie na siebie, wzglednie aby w koncu czesciowo opuscic kolumne, tuz ponad jej dnem, jako ,,produkt naddenkowy". Wy¬ chodzac z zalozenia, ze w niezmiennych warunkach cisnienia i temperatury mozna stosunkowo latwo osiagnac regulacje do¬ plywu surowego produktu, jako tez odply¬ wu ,,produktu glowicowego" oraz ,,produktu naddenkowego", jednak zaznaczyc nalezy, ze nienaganne dzialanie kolumny jest za¬ lezne równiez od mniejszej lub wiekszej ilosci cieczy doprowadzanej z powrotem na pólki kolumny, to jest od stosunku doplywu zwrotnego.Jezeli doprowadza sie do kolumny w jednostce czasu ciecz w ilosci v = (a + b)Jitrów, z których ilosc oznaczona litera a odbiera sie jako „produkt glowicowy", ilosc zas b — jako „produkt naddenkowy", pod¬ czas gdy u góry kolumny doplywa z po¬ wrotem na jej pólki n. a litrów, tó kolum¬ na musi otrzymac do podgrzewania stru¬ mienia zwrotnego scisle okreslona ilosc ciepla, wystarczajaca do zamiany tej ilo¬ sci cieczy na pare.Dokladne regulowanie tej ilosci ciepla sprawia powazne trudnosci, zwlaszcza wtedy, gdy kolumny sa bardzo wysokie, a róznica temperatury wzglednie cisnienia miedzy poszczególnymi pólkami jest nie¬ znaczna.Doswiadczenia wykazaly, ze ilosc cie¬ pla, która trzeba doprowadzic do cieczy, mozna latwo dostosowac do kazdorazowych wymagan pracy kolumny podgrzewajac „produkt naddenkowy" w podgrzewaczu zasilanym para, z którego sciankami, wy¬ mieniajacymi cieplo posrednio, styka sie czesciowo para, zwlaszcza para wodna o duzej preznosci, czesciowo zas skropliny otrzymane z tej pary. Przestrzen zajeta para przenosi w stosunku do jednostki po¬ wierzchni, jako tez czasu, znacznie wiek¬ sze ilosci ciepla na srodowisko ogrzewane niz przestrzen zajeta skroplinami. Przez odpowiednie przestawianie poziomu po¬ wierzchni oddzielajacej pare od skroplin mozna regulowac jak najdokladniej ilosc ciepla doprowadzanego do kolumny w jed¬ nostce czasu.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie przyklad urzadzenia do wykonywania sposobu wedlug wynalazku, przy czym dla uprzystepnienia wynalazku podgrzewacz „strumienia zwrotnego" i jego przyrzad re¬ gulacyjny jest przedstawiony w skali prze¬ sadnie zwiekszonelj w stosunku do rozmia¬ rów kolumny.Kolumna 1 jest zaopatrzona w wieksza liczbe pólek destylacyjnych 2 dowolnej bu¬ dowy. Produkt surowy v = [a + 6), pod¬ dawany rozdzielaniu, doplywa znanym sposobem i w zwyklym skladzie do ko¬ lumny mniej wiecej w jej srodku. W glo¬ wicy kolumny umieszczony jest skraplacz 3, chlodzony w jakikolwiek badz sposób, np. woda. Produkty destylacji, wydzielone w nim jako ciecz, plyna do przyrzadu roz¬ dzielczego 4, np. rozdzielacza odsrodkowe¬ go. Rozdziela on ciecz te wedlug stalej proporcji, tak ze a litrów opuszcza obieg okrezny kolumny jako „produkt glowico¬ wy", podczas gdy n . a litrów doprowadza sie jako strumien zwrotny na pólki kolum¬ ny. Produkt, gromadzacy sie na dnie ko¬ lumny, odciaga sie przewodem 7 za po¬ srednictwem odpowiedniego przyrzadu re¬ gulacyjnego 6, np. jazu przelewowego ze sterowaniem impulsowym odplywu lub po¬ dobnego przyrzadu. Ciecz, gromadzaca sie na dnie kolumny, wyplywa przewodem 8 do podgrzewacza rurowego 9. Rurociagiem 10 doprowadza sie z powrotem do kolum¬ ny 1 pary destylacyjne, wytwarzane pod¬ grzewaniem. Jako srodek do ogrzewania podgrzewacza strumienia zwrotnego 9 sto¬ suje sie pare o duzej preznosci. Woda skroplona na skutek oddania ciepla wste¬ puje do przyrzadu 13, regulujacego jej od¬ plyw. Przyrzad ten jest utworzony glów¬ nie z zamknietego cylindra, w którego dnie 14 osadzona jest przesuwnie rura 15, uszczelniona dlawnica przeciw wyplywowi cieczy ta droga. Osadzajace sie skroplmy moga opuscic przyrzad regulacyjny jedy¬ nie rura 15 wyplywajac jej dolnym wylo¬ tem 16. Obrzeze górnego wylotu rury 15 wyznacza w podgrzewaczu 9 zarazem wy¬ sokosc powierzchni oddzielajacej pare od cieczy skroplonej.Jest rzecza znana, ze przeplywajaca goraca para moze oddac w przyblizeniu na jednostke czasu i plaszczyzny tej scian¬ ki znacznie wiecej ciepla sciance wymie¬ niajacej cieplo od goracej wody. Stosunek wysokosci przestrzeni zajetej para do — 2 —przestrzeni zajetej woda skroplona — hj : hw — podajje wiec wprost miare ilosci ciepla, doprowadzanego przez podgrzewacz do strumienia zwrotnego. Gdy przestrzen zajeta para, tj. Ad, jest wielka, wtedy wielkie ilosci produktu naddenkowego przechodza w podgrzewaczu 9 w pare, która powraca do kolumny rura 10. Gdy przestrzen zajeta para jest mala, tj. gdy wysokosc hw cieczy jest wielka, wtedy wy¬ dajnosc odparowania jest stosunkowo mniejsza, a przez rure 10 powracaja tylko nieznaczne ilosci destylatu do kolumny.Tym sposobem okresla sie stosunek stru¬ mienia zwrotnego, wedlug którego kolum¬ na pracuje, i to po pierwsze przez ilosc doprowadzonego ciepla, a po drugie przez polozenie w podgrzewaczu 9 po¬ wierzchni rozdzielajacej przestrzen wypel¬ niona para i przestrzen wypelniona skrop- linami.Nastawianie górnego wylotu rury 15, najj lepiej poszerzajacego sie ku zewnatrz w rodzaju leju, mozna uskuteczniac róz¬ nymi sposobami. Mozna do tego uzyc np. wrzeciona, napedzanego z zewnatrz za po¬ moca kólka recznie obracanego lub silnika, przez co stosunek przestrzeni wypelnionej para do przestrzeni wypelnionej skroplina- mi— Ad : hw —mozna regulowac recznie lub mechanicznie. Przy równomiernej tem¬ peraturze pary ogrzewczej i stalym przeply¬ wie przez kolumne (doplyw surowego pro¬ duktu, odplyw produktu glowicowego i nad¬ denkowego) wystarczy zwykle, jezeli wy¬ sokosc rury odplywowej 15 nastawia sie recznie. W razie trudniejszych warunków roboczych mozna za pomoca przyrzadów pomiarowych, wydajacych impulsy, wply¬ wac na polozenie powierzchni oddzielaja¬ cej w ogrzewaczu 9 przestrzen wypelniona para od przestrzeni wypelnionej skroplina- mi w zaleznosci od odpowiednich wartosci roboczych w kolumnie. Jako wartosci re¬ gulacyjne mozna stosowac w tym celu np. wartosci temperatury lub cisnienia w od¬ powiednich miejscach kolumny, ilosci do¬ plywajacej lub odplywajacej cieczy albo tez wlasciwosci fizyczne wzglednie che¬ miczne produktów doplywajacych do ko¬ lumny wzglednie odplywajacych z ko¬ lumny.Urzadzenie przedstawione na rysunku i prowadzenie sposobu moze ulegac zmia¬ nom nie wystepujac jednak poza zakres wynalazku, np. zamiast przeprowadzac ciecz przez rury srodkowe podgrzewacza 9 mozna przepuszczac pare rurami wewnetrz¬ nymi, a podgrzewana ciecz — poprzez przestrzen rury te otaczajaca, a w ogóle mozna uksztaltowac podgrzewacz dowolnie.Tak samo wykonanie regulatora wyplywu 13 moze byc inne niz regulatorów przed¬ stawionych na rysunku. PL