Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzenia do hartowania powierzchniowego dlugich walów lub (podobnych [przedmiotów, które hartuje sie izwykle w ten sposób, ze naj¬ pierw ogrzewa sie je za pomoca palników do temperatury hartowania, a nastepnie chlodzi sie je nagle przez natryskiwanie woda. Do powierzchniowego hartowania dlugach walów uzywano miedzy innymi za¬ mknietych pierscieniowych palników i dysz najbryskowych, które podczas hartowania sa posuwane równomiernie po obrabianym pfeedmiocie ustawionym na ogól w poloze¬ niu pionowym. Taki sposób hartowania powierzchniowego umozliwia tylko ogranL coone zastosowanie zamknietych palników pierscieniowych i podobnie uksztaltowa¬ nych dysz -naitryskowych, poniewaz taki palnik wzglednie dysza moga byc uzywane zawsze tylko do hartowania przedmiotów, np. walów, o jednakowych wymiarach. W celu zapobiezenia przegrzaniu obrabianych przedmiotów oraz uzyskania skupienia cie¬ pla tuiz nad ich powierzchnjia przedmioty te musza byc przesuwane przez najgoretsza czesc stozka plomienia palnika. Jednakze warunek ten przy stosowaniu zamknietych palników pierscieniowych o okreslonej sre¬ dnicy nie moze byc spelniony w przypadku powierzchniowego hartowania walów o mniejszej srednicy. Poza tym przy harto¬ waniu walów, których srednica jest nawet dopasowana do srednicy zastosowanych palników pierscieniowych, waly te nie mo-ga byc ogrzane do temperatury hartowania równiez wtedy, gdy posiadaja np. kolnierze lub czopy o wiekszej srednicy. Gdy bowiem powierzchnie kolnierza leza w najgoretszej czesci stozka plomieniowego, wytworzone¬ go w palniku pierscieniowym, to czesci wa¬ lu o mniejszej srednicy, przylegajace do kolnierza, znajduja sie podczas hartowania poza stozkiem plomieniowym palnika, wskutek czego nie jest mozliwe równomier¬ ne ogrzanie calego przedmiotu hartowane¬ go. Wobec tego do hartowania powierzch¬ niowego walów o róznej srednicy lub posia¬ dajacych wystepy dotychczas stosowano za¬ miast palników pierscieniowych, palniki, dzialajace na przedmiot jednostronnie, re¬ zygnujac przy tym z zalet zastosowania za. mknietej powloki plomieniowej. W tym przypadku oprócz znacznie wiekszego zu¬ zycia paliwa trzeba bylo jeszcze sie liczyc z wystepowaniem zjawiska tak zwanego „poslizgu hartu", polegajacego na tworze¬ niu sie na zahartowanej powierzchni pas¬ mowych smug o róznej twardosci powodu¬ jacych zmniejszenie wytrzymalosci obra¬ bianego przedmiotu.Urzadzenie wedlug wynalazku umozlL wia hartowanie powierzchniowe dlugich walów lub podobnych przedmiotów o róz¬ nych srednicach i walów o ksztalcie nierów¬ nomiernym przy uzyciu pierscieniowych palników i dysz natryskowych, równomier¬ nie przesuwanych wydluz obrabianego wa¬ lu. Kazdy z palników i dysz natryskowych wedlug wynalazku niniejszego sklada sie z kilku poszczególnych wycinków pierscienio¬ wych, które sa wspólnie nastawne wzgle¬ dem siebie i obrabianego przedmiotu, wsku¬ tek czego moga byc zblizane lub odsuwane iod siebie. Najlepiej jest, gdy te wycinki palnika i dyszy sa prowadzone na dwóch osobnych, stojakach, ustawionych jeden za drugim prostopadle do osi obrabianego przedmiotu, poszczególne zas wycinki pal¬ ników i dysz sa polaczone za pomoca pre¬ tów z koncami dzwigni dwuramiennej, o- sadzonej obrotowo na stojaku, za pomoca której wycinki te moga byc przysuwane lub odsuwane od siebie. Stojaki) prowadza¬ ce wycinki palników i dysz natryskowych sa zamocowane w obsadzie dajacej sie przesuwac z regulowana szybkoscia w kie¬ runku osiowym przedmiotu hartowanego.* Zastosowanie palnika pierscieniowego wzglednie natryskowej dyszy pierscienio¬ wej, skladajacych sie z dwóch lub kilku oddzielnyfeh wycinków pierscieniowych,' da¬ jacych sie zblizac ku sobie i oddalac od sie¬ bie, umozliwia hartowanie powierzchniowe przedmiotów w zamknietej powloce promie¬ niowej i przy stalym posuwie palnika i dy¬ szy równiez w zastosowaniu do walów lub przedmiotów i o znacznej dlugosci, o róz¬ nych srednicach lub uksztaltowanych nie¬ regularnie. Przy tym istnieje mozliwosc podczas hartowania obracania hartowanego przedmiotu dokola jego osi, aby w ten spo¬ sób zwiekszyc równomiernosc ogrzewania i ochladzania go.Dalsza cecha wynalazku polega na tym, ze do hartowania .powierzchniowego stosu^ je sie gaz swietlny w przeciwienstwie do dotychczas stosowanego acetylenu. W ten sposób unika sie niedogodnosci, jakie za¬ chodza przy hartowaniu acetylenem, jak np. niebezpieczenstwa wybuchu lub zlego przewodzenia ciepla przy obrabianiu du¬ zych przedmiotów, jak równiez jest mozli¬ we staranniejsze dogladanie przebiegu har¬ towania. Stosuje sie przy tym znacznie wie¬ ksza ilosc mieszanki gazowej i w ten spo¬ sób uzyskuje sie bardziej równomierne i intensywne przenoszenie ciepla, jak rów¬ niez lepszy niz dotychczas roriklad ciepla na hartowanej powierzchni prziedmiotu.. Zmia¬ ny mieszanki plomieniowej nie maja w tym przypadku takiego znaczenia pod wzgle¬ dem jakosci pracy hartowania, jak przy u- zyciu acetylenu. Ponadto caly proces harto¬ wania przy stosowaniu gazu swietlnego jest tanszy.Na rysunku przedstawiono urzadzenie ~ 2 -wedlug wynalazku niniejszego do hartowa¬ nia powierzchniowego dlugich walów lub podobnyich przedmiotów. Fig. 1 przedsta¬ wia przekrój pionowy urzadzenia, fig. 2 — 5 przedstawiaja przyklady hartowania wa¬ lów, posiadajacych kolnierze, za pomoca u- rzadzenia wedlug wynalazku, a fig. 6 przedstawia schematycznie inne ustawienie poszczególnych wycinków palnika i dyszy natryskowej.Dokola walu obrabianego 1, okadzone¬ go poziomo, umieszczony jest palnik piers¬ cieniowy, skladajacy isie z dwóch przeciw¬ legle umieszczonych wycinków 2 i 3, do których doprowadza sie paliwo przewoda¬ mi % i 5. Przewody k i 5 sa umieszczone w dwóch tulejach prowadniczych 6, 7, umie- szczpnych przesuwnie w kierunku piono- wyim na stojaku 8. W plaszczyznie osi har¬ towanych przedmiotów osadzona jest na stojaku 8 dzwignia dwuramienna 9, która jest polaczona za pomoca pretów 10 i 11 ik tuleja 6, 7. Przy przesunieciu dzwigni 9 w kierunku strzalki obydwa wycinki 2, 3 palnika pierscieniowego oddalaja sie od siebie.Stojak 8, podtrzymujacy tuleje prowa¬ dnicze 6, 7, jest osadzony w obsadzie 12, dajacej isie przesuwac z regulowana szyb¬ koscia w kierunku równoleglym do osi har¬ towanych walów oraz w kierunku prosto¬ padlym do tej osi w celu przesuniecia pal¬ ników na bok po ogrzaniu przedmiotu ob¬ rabianego. Na obsadzie 12 w nastawnej odleglosci od stojaka 8 znajduje sie drugi ruchomy stojak, sluzacy do takiego same¬ go przesuwania i nastawiania wycinków dysz natryskowych.Takie .urzadzenie pozwala na hartowa¬ nie powierzchniowe dlugich walów o do¬ wolnej srednicy, przy czym w razie harto¬ wania walów o róznych wymiarach nalezy tylko odpowiednio oddalic lub zblizyc wy¬ cinki palnika wzglednie dyszy natryskowej za pomoca dzwigni dwuramiennej 9. Har¬ towanie dlugich walów, zaopatrzonych w kolnierze, za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku wyjasniaja fig. 3 — 5. Bez dal¬ szego wyjasnienia widac od razu, ze urza¬ dzenie to pozwala na ustawianie i przepro¬ wadzanie z osobna wycinków palnika i dy¬ szy natryskowej nad hartowanymi kolnie¬ rzami bez przerywania równomiernego przesuwu ich.Poszczególne wycinki palnika moga byc osadzone wahliwie w plaszczyznie piono¬ wej dokola ich zlaczy. Na przyklad fig. 6 przedstawia ustawienie górnego wycinka 2 palnika w polozeniu skrzyzowanym wzgle¬ dem dolnego wycinka 3. Takie ustawienie wycinków 2 i 3 palnika umozliwia ogrzewa¬ nie walów w kierunku posuwu palnika na szerokich powierzchniach zwiekszajac w ten sposób jeszcze! bardziej równomieirnosc ogrzewania walów. W przypadku, stosowa¬ nia palników o tak usitawionych wycinkach 2 i 3 stosuje sie najlepiej dysze natrysko¬ wa o wycinkach 13 uksztaltowanych odpo¬ wiednio katowo wedlug fig. 6. PL