Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urzadzenie regulacyjne, dostosowane do specjalnych wlasciwosci silników spali¬ nowych o tlokach swobodnych.W zwyklym tlokowym silniku, którego tlok musi wykonywac okreslony suw przy danej przekladni korbowej, nie mozna bez uzycia skomplikowanych urzadzen dodat¬ kowych zmieniac znacznie cisnienia powie¬ trza przedmuichowego i powietrza ladunko¬ wego w cylindrze silnika, gdyz wskutek niezmiennosci polozenia odkorbowego punktu martwego tloka silnikowego nasta¬ pilaby znaczna zmiana cisnienia powietrzaprMdftuichowego i powietrza ladunkowego albo niedostateczne sprezanie w silniku, lub tez nadmierne sprezanie. Inaczej1 przedsta¬ wia sie sprawa vl maszynach o tlokach swobodnych, w których zastosowane jest urzadzenie wedlug niniejszego wynalazku.W tym przypadku wewnetrzne martwe po¬ lozenie tloków, które sa zupelnie swobod¬ ne, mozna ustalac w zaleznosci od wysoko- sci cisnienia powietrza ladatnkówegó, aby w cylindrze silnika uzyskiwac zawsze pozada¬ ny stopien sprezania. Jest to bardzo ko¬ rzystne witedy, gdy poroetrae sprezone o zmiennym cisnieniu, wytworzone przeiz aprezarke, jest przepuszczane na swej dro¬ dze do odbiornika gazu pednego przez cy¬ linder silnikowy, tak iz to powietrze spre¬ zone stanowi powietrze przedmuchowe i la¬ dunkowe cylindra silnikowego.Wedlug wynalazku mu$i byc spelniony warunek, aby pomimo zmiennosci we¬ wnetrznego martwego (polozenia tloka w za¬ leznosci od cisnienia powietrza przedmu- chowego i powietrza ladunkowego wtryski¬ wanie paliwa przez pompe paliwowa odby¬ walo sie zawsze we wlasciwej chwili We¬ dlug wynalazku osiaga sie spelnienie togo warunku dzieki temu, ze urzAdfcenie tiape^ dowe pompki paliwowej jest polaczone jz tlokiem rozrzadczym urzadzenia regula- cyjnego, które pozostaje pod cisnieniem ga¬ zu pednego lub pod cisnieniem innego czyn¬ nika, odpowiadajacym cisnieniu gazu ped¬ nego. Przy tym tlok rozrzadczy oddzialy¬ wa na urzadzenie napedowe pompki pali¬ wowej, tak iz wtryskiwanie paliwa impo- czyna sie przy takim polozeniu swobodnie poruszajacego sie w cylindrze tloka, które tym dalej lezy na zewnatrz, im wyzsze jest cisnienie gaza pednego.Urzadzenie regulacyjne wedlug wyna¬ lazku oddzialywa równiez w seezegótay sposób na Ilosc wtryskiwanego paliwa.Zmiana iicsci wtryskiwanego paliwa umo¬ zliwia tlokom swobodnym nie tylko prze¬ zwyciezanie wiekszego przeeiwcisnienia podczas suwu roboczego w kierunku na ze¬ wnatrz, lecz równiez umozliwia wykonanie dluzszego, lakierowanego na zewnatrz suwu, tak iz przez to zmienia sie zewnetrzne mar¬ twe polozenie tloka. W ten sposób uzysku¬ je sie zmiane ilosci powietrza sprezonego, tloczonego prgez spizarke, jak równiez zmiane ilosci gazu pednego.Zmiana ilosci gazu pednego przez zmia¬ ne dlugosci suwu tloka jest mozliwa w ka- zdytm razie tylko w okreslonych granicach.Górna granica jest ustalona dlugoscia cy¬ lindra, natomiast dolna granica jest usta¬ lona przez polozenie szczelni wlotowych i wylotowych cylindra silnikowego,które przy kazdym suwie roboczym wn^. byc w do¬ statecznym stopniu zasloniete przez tlok silnikowy. Wobec tego urzadzenie regula¬ cyjne wedlug wynalazku musd byc wyko¬ nane tak, aby ftyly zachowane granice, o- kreslone powyzszymi czynnikami. Ponie¬ waz przy tej samej dlugosci suwu, lecz wzrastajacym cisnieniu .gazu, wzrasta ilosc wtryskiwanego paliwa, przesta ^ urzadze¬ niu regulacyjnym wedlug wynalazku gra¬ nice, w jakich zmienia sie ilosc paliwa przy okr&slonym cisnieniu gazu pednego, sa równiez zmienne w zaleznosci od cisnienia, ^ mianowicie tak, ze przynajmnej w okre¬ slonym zakresie cisnien ilosc paliwa zwiek¬ sza sae ;przy wzroscie cisnienia, i odwrot¬ nie, maleje przy obnizeniu sie cisnienia.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia podluzny praekrój sil¬ nika spalinowego o tlokach przeciwbiez¬ nych, polaczonych z tlokami sprezarek, fig. 2 <— urzadzenie regulacyjne pompki pali¬ wowej czesciowo w przekroju, a czesciowo w widoku, fig. 3 — wykresy krzywych wydatku pompki paliwowej, a fig. 4 — schemat polozen wahacza drazka nastaw- czego podczas dzialania urzadzenia wedlug wynalazku.W zespole wedlug fig. 1 liczba 60 ozna¬ cza cylinder silnikowy, w którym znajduja — 2 —sie dwa przeciwbiezne tloki 7%, 75. Kazdy z tloków 92, 75 jesft polaczony parzynalezr nym. tloczyskiem 70 wzglednie 7i a tlokiem appezaricowym 68 wzglednie zarkowe podczas suwa na zewnatrz spreza- ja powietrze i wtlaczaja je do przewodu zbiorcarego 7^/ prsyllczonego do szczelin wlotowych f.4 cylindra silnikowego 60. Ga* zy pedne, skladajace sie z mkasaaniny spre* zonego powietrza, wprowadzonego przea szczeliny 74 do cylindra tfd, i z goracych spalin, powstalych w cylindrze #? na sku- tek spalenia paliwa, przeplywaja przy kon- cu suwu roboczego i na poctatku suwu sprezania ttóków silnikowych 72, 75 por praea sacaeliny wylotowe 73 i rozrzadzany zawór 77 do przewodu wylotowego 78.Do napedu pompki paliwowej 88 sluzy np. wahajacy sie w obie strony kciuk 106, napedzany za pomoca odpowiedniej prze¬ kladni przez tloki 69, 75, Kciuk 106 moze byc przesuwany w kierunku osiowym w ce¬ lu ustalania chwili wtrysku paliwa do cy¬ lindra silnikowego* Do regulacji ilosci paliwa, doprowadza¬ nego xpompki fi*, jak równiez do regulacji chwili wtrysku paliwa sluzy urzadzenie re¬ gulacyjne,przedstawione na fig. 2. Urzadze¬ nie regulacyjne obejmuje dwa tloki 80 i 90, znajdujace sie w dwóch cylindrach 81, 91, przy czym jedna ich atrona znajduje sie pod cisnieniem gazu pednego, druga zas pod dzialaniem sprezyny 82 wzglednie 9J: Tloczyska 83 i 96 obu tloków sa zamoco¬ wane przegubowo na koncach wahacza po* sredniego 85. Cisnienie gazu pednego jest doprowadzane do cylindrów 81, 91 przez przewód 92, przylaczony do wylotowego przewodu 78 gazu pednego.Tlok 9Q sluzy do regulacji ilosci paliwa wtryskiwanego przez pompke, tak iz cis¬ nienie gazu -pednego otrzymuje wartosc równowazna sile napiecia spreiyjnyi 102, ufitakjiej za pomoca dzwigni, nastawianej przy uzyciu raczki 101, albo regulatora, na- pedzanego przez odbiornik gazu pednego.^ Tlok 80 natoroiasi ma za nadanie wtr^yma- nie- okreslonego cisnienia i jodnocsesn* za¬ pewnienie danej ilasci gazu pednego odpo^ wiedzo do zapotrzebowania odbiornika.W tym celu sjrezyna IM oddzialywa zta posrednictwem dzwigni 99, osadzonej przegubowo w miejscu 100, na zawór 9^ znajdujacy sie w kamorze 9$ i pogasta^ cy pod dzialaniem sprezyny 98, która do ciska zawór do gniazda* Komora zaworowa 9S jest wlaczona do przewodu 9%, tak iz cisnienie gazu pednego moze oddzialywac na lewa strone, tloka 90, 4opóki zawór 97 jest utrzymywany w atawie otwartym przaz s#reayne 102, natomiast dziaiaaie cisnknia gazu. pednego na tlok 90 ustaja z chwila zamkniecia zaworu 97. Cisnienie gazu ped¬ nego, dzialajace na lewa strone tloka 90, przekazywane jest przewodem 89 na law* strone tloka 80, którego prawa strona znajduje $ief równiez pod cisnieniem gazu pednego.Na poczatku ruchu sprezyk 103 nada¬ je sie pewne okreslone napiecie, tak ii za* wór 97 zostaje otwarty. Cisnienie gazu ped¬ nego podczas przejscia z okrew nozrucbu do stanu normalnego rachu oddsaatywa na lewa strone tloka 90 i przekuwa go w pra¬ wo tym dalej, im wiecej wzrasta cisnienia.Ruch tloka 90 w prawo jest przekazywany za pomoca wahacza 85 i lacznika 86 na drazek nastawczy 87 pompka 88. Im wie- cej tlok 90 przesuwa sie w prawo, tym wie¬ cej wzrasta wydatek pompki 88, Ruch tlo¬ ka 90 powoduje poza tym przesuniecie po« osiowe kciuka 106 na wale 107, wakutek czego poczatek wtryskiwania paliwa, w od- niesieniu do tloczacego suwu tloczka pomp* ki 88, wypada tym wczesniej, im wyzaze jest cisnienie oddzialywujace na tlok 9Q, Dopóki zawór 97 jest otwarty, wazelfcte zmiany Olsnienia nie wywieraja zadnego wplywu na drugi tlok, gdyz zmiany cisnie¬ nia wyrównywaja sie z obu stron tloka dzieki przewodowi 89, laczacemu obydwa cylindry 81 i 91, - 3 -Gdy cisnienie gazu pednego osiagnie pewna wartosc, usitalona napieciem spre¬ zyny 102, to cisnienie na tloczek pomocni¬ czy 10k, umieszczony przesuwnie w cylin¬ drycznym króccu 107 cylindra 91, prze¬ zwycieza napiecie sprezyny 102, wskutek czego zawór 97 zostaje zamkniety nacis¬ kiem sprezyny 98. Zachodzace nastepnie zmiany cisnienia gazu pednego nie moga wywierac zadnego wplywu na wielkosc ci¬ snienia gazu, oddzialywujacego na lewe strony (tloków 80 i 90.Gdy otrzymywana wówczas z zespolu ilosc gazu pednego nie odpowiada zapotrze¬ bowaniu odbiornika przy nastawionym cis¬ nieniu, to wystepujace przy tym|stosunkowo nieznaczne zmiany cisnienia gazu pednego oddziialywuja na tlok 80 jako impulsy na- stawcze i przesuwaja ten tlok w lewo. Ru¬ chy przesuniecia tloka 80 zostaja przekaza¬ ne za posrednictwem tloczyska 88 i laczni¬ ka 8Jf na wahacz 85, który za posrednic¬ twem lacznika posredniego 86 uruchamia drazek rozrzadczy 87 pompki paliwowej.Ruchy przestawiania tloka 80 powoduja, ze wywolane zmiany wtryskiwania paliwia przeciwdzialaja zmianom cisnienia gazu pednego, tak iz naz nastawione cisnienie gazu pednego pozostaje nadal zacho¬ wane.Gdy cisnienie gazu pednego ma byc zwiekszone, to wystarczy tylko zwiekszyc napiecie sprezyny 102, wskutek czego za¬ wór 97 zostaje znowu otwarty. W turbinie jako odbiorniku zwiekszenie cisnienia gazu pednego powinno byc równiez zwiazane ze zwiekszeniem ilosci gazu pednego. Gdy wo¬ bec tego cisnienie gazu pednego osiagnie pewna wartosc, okreslona polozeniem tloka 90, to tlok 80 dla unikniecia spadku cisnie¬ nia gazu pednego zostaje przestawiony tak, ze wydatek paliwa, wtryskiwanego pompka paliwowa, wzrasta jeszcze wiecej, a wsku¬ tek tego (ilosc gazu pednego wzrasta do wartosci niezbednej do utrzymania pod¬ wyzszonego cisnienia gazów pednych.Gdy natomiast cisnienie gazu pednego ma byc obnizone, to napiecie sprezyny 102 zostaje zmniejszone, wskutek czego oddzia¬ lywujace na tlok 90 cisnienie gazów prze¬ suwa tloczek 10b w cylindrycznym króccu 107 w dól o tyle, ze zostaje odsloniety otwór 108. Wskutek tego z lewej strony tloka 90 nastepuje spadek cisnienia, tak iz sprezyna 9U moze przesunac tlok 90 w lewo, co po¬ woduje zmniejszenie ilosci wtryskiwanego paliwa i opóznienie poczatku wtryskiwania, W turbinie, stanowiacej odbiornik gazu pednego, po obnizeniiu cisnienia tego gazu zostaje równiez nastawiony tlok 80 tak, iz ilosc wtryskiwanego paliwa zmniejsza sie jeszcze wiecej, a zatem równiez i ilosc gazu pednego zmniejsza sie.Oczywiscie, opisane wyzej kolejne prze¬ biegi zachodza w rzeczywistosci mniej lub wiecej jednoczesnie, gdy dzialanie poszcze¬ gólnych czesci urzadzenia regulacyjnego na przemian jest istale utrzymywane.W urzadzeniu przedstawionym na fig. 2 jednoczesnie z nastawieniem okreslonego cisnienia gazu pednego jest polaczona zmia¬ na zakresu, w jakim ilosc paliwa moze byc zmieniana wraz z przesuwem tloka 80.Na fig. 3 przedstawiono wykres krzy¬ wych wydatku paliwa w granicach istnieja¬ cych przy kazdym danym cisnieniu p gazu pednego, przy czym najmniejsza ilosc wtry¬ skiwanego paliwa, przedstawiona za pomo¬ ca krzywej Q19 wystarcza jeszcze, aby tlo¬ czek pompki paliwowej wykonywal suw niezbedny do odsloniecia szczelin wloto¬ wych i wylotowych, natomiast najwieksza ilosc wtryskiwanego paliwa, przedstawio¬ na za pomoca krzywej Q2, stanowi ilosc, przy której tloczki pompki paliwowej nie przekraczaja jeszcze najwiekszego dopusz¬ czalnego suwu. Jak widac z wykresu na fig. 3, granice wzrastaja zarówno dla naj¬ mniejszych, jak i dla najwiekszych ilosci wtryskiwanego paliwa, gdy wzrasta cisnie¬ nie gazu pednego. Warunek iten moze byc spelniony urzadzeniem regulacyjnym we- — 4 —dlug f%. 2 przy przestawianiu wahacza 85 w polozenia, uwidocznione na fig. 4.Na fig. 4 przedstawione sa trzy zasa¬ dnicze polozenia I, II i III przegubu, za po^ moca którego wahacz 85 jest osadzony na tloczysku 96. Zakres ruchu tloka 80 pod dzialaniem róznicy cisnien, dzialajacych na jego strone przednia i tylna, odpowiada w przyblizeniu odcinkowi A — B niezaleznie od polozenia tloka 90. Zaklada sie, ze ko¬ niec tloczyska 96 iprzy srednim cisnieniu gazu pednego, wynoszacym np. 3,5 at, zaj¬ muje polozenie I. Wtedy zakres regulacji pompki paliwowej 88 jest przedstawiony za pomoca odcinka a, gdy tlok 80, uskutecz¬ niajacy regulacje ilosci paliwa, wzglednie koniec tloczyska 88, polaczony z drugim koncem wahacza 85, moze byc przesta¬ wiany w polozenia w granicach miedzy punktami A i B.Gdy koniec tloczyska 96 przy niskim ci¬ snieniu gazu pednego, wynoszacym np. 2 at, znajduje sie w polozeniu II, to zakres regulacji/pompki paliwowej 88 jest równy odcinkowi b, gdy jednoczesnie koniec tlo¬ czyska 88, polaczony z tlokiem 80, moze byc nastawiany w polozenia w granicach mie¬ dzy punktami A i B.W przypadku wysokiego cisnienia gazu, wynoszacego np. 5 at, koniec tloczyska 96 znajduje sie w miejscu III, tak iz zakres regulacji pompki paliwowej przedstawia odcinek c. Odcinki a, b i c na fig. 4 odpo¬ wiadaja calkowicie odcinkom a', b', & na fig. 3. Za pomoca urzadzenia wedlug fig. 2 otrzymuje sie zakres regulacji wydatku paliwa pompki wtryskowej zgodnie z wy¬ kresem wedlug fig. 3. PL