Znane sa sposoby oraz narzedzia do la¬ czenia koncóiw tasm metalowych przy uzy¬ ciu odksztalcalnych tulejek, otaczajacych nasuniete jeden na drugi konce tasmy w ce¬ lu otrzymania polaczenia, wytrzymalego na rozciaganie. Takie polaczenia stosowa¬ no pierwotnie w postaci wstepnie uksztal¬ towanych tulejek, które nasuwano na kon¬ ce tasm. Wymagalo to wstepnego wytwa¬ rzania takich tulejek w celu dostosowania ich w odpowiedni sposób do nasunietych jeden na drugi konców tasmy.Próbowano równiez wytwarzac tulejki z odpowiedniej tasmy metalowej, przy czym czesci tej tasmy, wystajace poza konce la¬ czonych tasm, doprowadzano za pomoca dwóch zblizajacych sie szczek do takiego polozenia, iz w odpowiednich wycieciach szczek nastepowalo odgiecie tych czesci o 180°, po czym zagiete czesci przy stopnio¬ wym wzajemnym zblizeniu sie tworzyly tulejke, równolegla do plaszczyzny laczo¬ nych tasm. Trzeba bylo wiec stosowac na tulejki odpoiwiednia tasme, która doprowa¬ dzano w kierunku, równoleglym do po¬ dluznego kierunku konców laczonej tasmy.Tasma tulejki musiala z tego powodu wy¬ stawac takimi odcinkami za konce tasmy, jakie przy odksztalcaniu tworza odstajace ramiona tulejki. Oprócz tego odpowiednie czesci tej tasmy, odpowiadajace pózniej wykonanym tulejkom, mogly stykac sietylko na stosunkowo malej przestrzeni sze¬ rokosci tasmy tulejki, aby nie utrudniac odcinania poszczególnych czesci w kierun¬ ku laczenia.Celem wynalazku niniejszego jest spo¬ sób laczenia konców tasm metalowych oraz sluzacy do tego przyrzad, aby do wytwa¬ rzania tulejki mozna bylo stosowac tasme, uksztaltowana dowolnie, zwlaszcza tasme, odpowiadajaca pod wzgledem ksztaltu la¬ czonej tasmie metalowej. Poniewaz wsku¬ tek tego zmniejsza sie równiez szerokosc tasmy na, tulejke do pewnego wymiaru, który przy zwyklej budowie przyrzadu la¬ czacego umozliwia bez trudnosci odciecie kawalka tasmy, potrzebnej do utworzenia tulejki, od pozostalej tasmy, zbedne jest stosowanie oddzielnej tasmy na tulejke, wobec czego koszty wykonania tej tulejki moga byc znacznie zmniejszone.Wedlug wynalazku osiaga sie to w ten sposób, ze laczy sie konce tasmy, nasunie¬ te jeden na drugi, za pomoca tulejki, otrzy¬ manej z kawalka tasmy, który w stanie nieodksztalconym zaklada sie na te konce; tasme zas na tulejke wprowadza sie rów¬ nolegle do plaszczyzny tasmy i poprzecznie do podluznego kierunku laczonych konców tasmy. To równolegle doprowadzanie odno-< si sie oczywiscie tylko do wlasciwego okre¬ su przebiegu laczenia, kiedy tasma na tu¬ lejke przylega do laczonych konców tasmy.Urzadzenie do laczenia konców tasm metalowych moze byc zbudowane w rózny sposób. Wyróznia sie ono glównie tym, ze narzad, ucinajacy poprzecznie doprowa¬ dzana tasme na tulejke, stanowi szczeki od¬ ksztalcajace, opuszczane w czasie ucinania, które przy tym jednoczesnie zaczynaja ksztaltowac tulejke, a rozwieraja sie po polaczeniu konców tasmy i wyksztalceniu tulejki. Dzwignia, znajdujaca sie po stro¬ nie, która wprowadza sie tasme na tulej¬ ke, jest zaopatrzona w nóz na dolnej swej krawedzi zewnetrznej. Wskutek tego przy przesuwie pary dzwigni na tulejke w kie¬ runku tasmy mozna najpierw uciac po¬ trzebny kawalek tasmy na tulejke tak, ze za konce tasmy wystaja odcinki, które po zagieciu o 180° maja tworzyc dolne odcin¬ ki tulejki, przylegajace mocno do laczonych konców tasm. Przy dalszym ruchu te wol¬ ne odcinki wystajace za konce tasm zosta¬ ja zagiete o 90°. Spowodowany po tym obrót dzwigni umozliwia dalsze zagiecie o 90° odcinków, wystajacych za konce tas¬ my, tak ze ten kawalek tasmy otrzymuje ksztalt tulejki, przy czym, przez dosunie- cie odpowiednich podpór od spodu tulejki oraz mocny nacisk od góry tloczkiem, u- tworzona tulejka otacza konce tasm z do¬ statecznym natezeniem wstepnym. Jedno¬ czesnie lub po wykonaniu tulejki moga dzialac narzady, które odksztalcaja tulej¬ ke w celu nadania jej wytrzymalosci na ciagnienie. Przy tym dzieki odpowiednie¬ mu wykonaniu narzadów zawijajacych tas¬ me tulejkowa mozna otoczyc konce tasmy metalowej tak, ze tulejka dostosowuje sie calkowicie do ksztaltu konców tasmy me¬ talowej, nasunietych jeden na drugi. Wsku¬ tek tego powstaje tulejka, przylegajaca scisle do konców tasmy, przy czym nie po¬ trzeba stosowac dodatkowych czynnosci do ustalenia polaczenia.Rysunek przedstawia przyrzad do la¬ czenia konców tasm metalowych, wykona¬ ny wedlug powyzszych zasad.Na rysunku uwidoczniono przyklad wy¬ konania wynalazku w postaci przyrzadu do laczenia tasm metalowych na skrzyniach.Fig. 1 przedstawia przyrzad w widoku z boku, fig. 2 — w widoku z góry, fig. 3 — w pionowym przekroju poprzecznym wzdluz linii /// — /// na fig. 1 w poloze¬ niu poczatkowym, fig. 4 — to samo co na dole fig. 3 ale z zalozonymi tasmami, fig. 5 — to samo co fig. 4 ale z innym polozeniem narzadów, fig. 6 — to samo co fig. 3 z naj¬ nizszym polozeniem sanek i dzwigni, fig. 7 — miejsce tulejki przy polozeniu czesci przyrzadu wedlug fig. 6, fig. 8 — konco- — 2 —we polozenie narzadów przy koncu wyko¬ nywania tulejki, fig. 9 — odpowiednie do tego polozenie tulejki, fig. 10 — przyrzad w przekroju wzdluz linii X — X na fig. 1, fig. 11 — glówki dzwigni z wsunietym klinem w widoku z góry, fig. 12 — odmia¬ ne sanek, fig. 13 — przyrzad z tasma na tulejki, nawinieta na bebnie, fig. 14 — po¬ laczenie konców tasm w widoku z boku, fig. 15 — to samo w widoku z góry, a fig. 16 — w przekroju wzdluz linii XVI — XVI na fig. 15.Kadlub 1 przyrzadu sklada sie z dwóch plyt 1', 1", polaczonych za pomoca prosto¬ padlej do nich scianki 1'". Plyta 1" posia¬ da ukosna szczeline 2 do prowadzenia tas¬ my metalowej, a na plycie 1' znajduje sie naciagacz, wykonany w postaci grzechotki 3 z dwiema zapaidkami i dwoma kólkami ciernymi 6. Mimosród 5, uruchomiany za pomoca korby U, umozliwia przestawianie zebatych kólek ciernych 6 w plaszczyznie pionowej, wskutek czego kólka te sa dosu- wane i przylegaja do górnej tasmy, zlob¬ kowana srubka 7 pod naciskiem mimosro- du 5 przytrzymuje dolna tasme, wskutek czego przez uruchomienie dzwigni 8 naste¬ puje naciaganie tasmy okolo skrzyni. Te dzialania -sa znane i narzady do wykony¬ wania ich nie stanowia przedmiotu wyna¬ lazku.Na plycie V znajduje sie narzad, za pomoca którego kawalek tasmy metalowej zostaje owiniety dookola laczonych tasm metalowych i odksztalcony w celu utwo¬ rzenia polaczenia, wytrzymalego na cia¬ gnienie i cisnienie. Narzad ten posiada oslone, której boki 9, 10 stanowia jedna calosc z kadlubem 1. zebra 11, w których osadzony jest naciagacz 3, tworza równiez calosc z tym kadlubem. Miedzy bokami 9, 10 wzglednie bocznymi sciankami 12, 13 — boczna scianke 12 stanowi czesc kadlu¬ ba 1 — wprowadzone sa sanki Ib, które w przekroju maja ksztalt litery H (fig. 2 i 11). W wydrazeniach sanek H na czo¬ pach 17 i 18 (fig. 3, 6, 8) osadzone sa obrar calnie dwuramienne dzwignie 15, 16. Dol¬ ne ramiona tych dzwigni sa wykonane w postaci nosków, w których mozna odróznic powierzchnie lukowa 15% 16', czubek 15", 16", grzbiet 15"', 16'" i krawedz 15"", 16"". Noski te sa wykonane na obu dzwi¬ gniach jednakowo z ta róznica, ze kra¬ wedz 15"" stanowi nóz. Obydwie dzwignie w wycieciu miedzy grzbietami 15"', 16'" i ramionami 19, 20 posiadaja wystepy 21, 22, wykonane symetrycznie do osi, prze¬ prowadzonej przez srodek miedzy tymi dzwigniami. Górne konce dzwigni 15, 16 sa rozszerzone w postaci lbów 23, 21* (fig. 2). Srodkowa beleczka 25 sanek li jest za¬ opatrzona we wglebienia 26, 27, stanowia¬ ce ipodtloczki dla wystepów 21, 22, stano, wiacych natloczki. Oczywiscie wystepy te moglyby byc wykonane równiez na belecz- ce 25, a wglebienia — w dzwigniach 15, 16. W srodkowym wydrazeniu 28 beleczki 25 znajduje sie tloczek 29, wyciskany spre¬ zyna 30. Czop poprzeczny 32, przeprowa¬ dzony przez podluzna szczeline 31 tloczka, zapobiega jego wysunieciu sie na zewnatrz.Dolna powierzchnia 33 tloczka jest nacieta w celu skutecznego utrzymania tasmy.Tloczek 29 jest zaopatrzony w wyciecia 34, 35, do których wsuwaja sie czubki 15", 16", dzieki czemu sa one zabezpieczone od uszkodzenia pr^y niewlasciwym urucho¬ mieniu przyrzadu. Przy tym powierzchnie 36, 37 przylegaja do beleczki 25, zanim mo¬ ze nastapic zetkniecie sie nosków z tlocz¬ kiem.Sanki li uruchomia sie za pomoca tar¬ czy mimosrodowej 38, obracalnej na czo¬ pie 39 osadzonym w otworach bocznych scianek 12, 13. Tarcza mimosrodowa 38 jest polaczona z dzwijgnia reczna U0. Pod dzialaniem sprezyn Ul, 1*2 sanki 1U przy¬ legaja stale do obwodu 38', 38" tarczy 38.Prostopadle do swej plaszczyzny tarcza 38 jest zaopatrzona w lukowe kliny U3, UU, które sa wykonane symetrycznie w stosun- — 3 —ku do srodkowej plaszczyzny tej tarczy, Mimosrodowosc tarczy 38 jest przy tym okreslona tak, ze tylko w obrebie obwodu 38' tarcza ta posiada powiekszajacy sie od¬ step od osi obrotu. Natomiast w obrebie klinów Uk obwód 38" tarczy jest wspól- srodkowy z osia obrotu.Sprezyny 41, 42 sa polaczone z dzwi¬ gniami 15, 16 za pomoca sworzni 45, 46 w taki aposób, ze kierunek ciagnienia znajdu¬ je sie poza czopami 17, 18. W ten sposób sprezyny 41, 42 przyciagaja nie tylko sanki 14 do tarczy 38, lecz daza takze do przy¬ blizenia lbów 23, 24 dzwigni jeden do dru¬ giego, a wiec przeciw kierunkowi urucha¬ miania, przy którym kliny 43, ^ wsuwa sie miedzy lby 23, 24 dzwigni (fig. 8).Lby te przy pomocy swych wystepów 23', 24' moga naciskac na sprezyny 41, 42, w taki sposób, ze wychyla sie one w kierun¬ ku ciagnienia i wskutek swego dazenia do sciagniecia sie staraja sie wepchnac lby 23, 24 z powrotem do oslony. W ten spo¬ sób wzmacnia sie dzialanie sprezyn wsku¬ tek ich nacisku na dluzsze ramiona dzwi¬ gni 15, 16.Na sciance 10 znajduje sie zderzak 47 (fig. 1 i 10), osadzony ruchomo i posiada¬ jacy wystep 48, sluzacy do trzymania tasm 49, 50 w polozeniu jedna na drugiej. W ce¬ lu ulatwienia wprowadzania tych tasm scianki 9, 10 posiadaja szczeline boczna 51.Poniewaz ta$my 49, 50 moglyby zmienic swe polozenie, musza one byc od tego za¬ bezpieczone. W celu zabezpieczenia uru¬ chamianego za pomoca glówki 52 zderzaka 47 od samoczynnego przesuniecia sie, szczelina 53 w plycie 1' jest zaopatrzona w rozszerzenie 54, wskutek czego powierz^ chnia 55 wystepu 4$ przylega do krawe^ dzi 56 tego rozszerzenia. Sprezyna 57 do-, ciska zderzak 47 do scianki 10. Zderzak 47 oprócz wystepu 48 posiada drugi wystep 58, polaczony ze zderzakiem lacznikiem 59.Wystep 58 ogranicza dlugosc 60 (fig. 4) tasmy 62, wprowadzonej do szczeliny 61 tak, aby odcinek tej tasmy odpowiadal dlugosci, potrzebnej do wykonania tulejki.Gdy po wprowadzeniu tasm 49, 50 zderzak 47 zajmie polozenie, uwidocznione na fig. 10, w którym miejsce tych tasm jest do¬ kladnie okreslone, to wystep 58 zajmuje polozenie, okreslajace dokladnie dlugosc 60 odcinka, potrzebnego do wykonania tulej¬ ki. Szczelina 61 znajduje sie pod plytka 63 (fig. 2 i 3), która posiada wystep 64, przy. legajacy sprezynujaco do tasmy 62. Przez nastawianie srub 65, 66 mozna dokladnie zmieniac wysokosc szczeliny do wprowa¬ dzania tasmy. Plytka 67, nad która znaj¬ duje sie szczelina 61, jest przesuwna, tak ze jej krawedz 68 moze byc ustawiona do¬ kladnie pod krawedzia 15"".Wewnetrzne powierzchnie 70, 71 lbów 23, 24 (fig. 11) maja ksztalt taki, ze miej¬ sca ich zetkniecia sie z czynnymi krawe¬ dziami 72, 73 klinów 43, 44 znajduja sie zawsze w plaszczyznie srodkowej 74 — 74, przeprowadzonej przez srodek dzwigni. W ten sposób unika sie jednostronnych na¬ prezen tej dzwigni.Boki 9, 10 do prowadzenia sanek 14 maja wyciecia 76, 77 w ksztalcie litery T (fig. 10), przy czym scianki 76', 77' przy¬ legaja bezposrednio do plaskich powierzch¬ ni tarczy 38 i w ten sposób sluza do jej prowadzenia.W miejscach duzego tarcia mozna za¬ stosowac lozyska walkowe. Mozna np. w lbach 23, 24 osadzic walki 78 (fig. 11), przylegajace do czynnych powierzchni 72, 73 klinów 43, 44- Sanki 14 moga byc rów¬ niez zaopatrzone w walki 79 (fig. 12), po¬ przez które tarcza mimosrodowa 38 uru¬ chamia sanki.Przyrzad dziala w sposób nastepujacy.Tasme z bebna zaklada sie dookola danej skrzyni tak, ze jeden kniec tej tasmy zo¬ staje nalozony na drugi, po czym tasme po odchyleniu zderzaka 47 wprowadza sie przez szczeline 51 na miejsce (fig, 10), i nastepnie spuszcza sie zderzak 47, którego — 4 —wystep 48 przylega do umieszczonych jed¬ na na drugiej tasm 49, 50. Zderzak 80 (fig. 1 i 10) zapobiega przy tym zbyt wiel¬ kiemu wychyleniu zderzaka 47, powoduja¬ cemu przeszkody w dzialaniu. Potem prze¬ suwa sie mimosród 5 w dól tak, ze kólka cierne 6 przylegaja mocno do górnej tasmy 50. Za pomoca uchwytu 8 tasme 50 prze¬ suwa sie wzgledem dolnej tasmy 49 tak, iz osiagnie sie pozadane ich naciagniecie.Zbyteczna czesc tasmy nawija sie z powro¬ tem na beben i nastepnie ucina.Potem przez szczeline 61 wprowadza sie tasme tulejkowa 62, dosuwajac jej ko¬ niec do wystepu 58 (fig. 4). Tasma tulej¬ kowa 62 moze byc ta sama co tasma do opasywania skrzyni. Dzieki temu mozna zuzytkowac wszystkie odcinki tej tasmy, które posiadaja jeszcze dlugosc, odpowia¬ dajaca dlugosci 60. W celu przyspieszenia wykonywania polaczenia lepiej jest oczy¬ wiscie stosowac tasme równiez odwijana z bebna 81 (fig. 13), przy czym mozna uzy¬ wac stosunkowo miekkiej tasmy o duzej ciagliwosci, podczas gdy na obrecze skrzy¬ ni stosuje sie tasmy twardsze, a wiec bar¬ dziej kruche.Potem obraca sie dzwignie 40 z poloze¬ nia wedlug fig. 1 w kierunku obrotu wska¬ zówki zegara. Wskutek tego krawedz 38* tarczy 38, której odleglosc od osi czopa 39 wzrasta, cisnie sanki 14 przy pomocy czo¬ pów 17, 18 w dól w kierunku tasm 49, 50, 62, przy czym naipiecia sprezyn 41, 42 mu* sza byc przezwyciezone. Przy tym krawejdz 15"" (fig. 3), wykonana w k&ztalcie sierpa, dosuwa sie do tasmy 62, która zostaje w ten sposób ucieta. Prawa krawedz 68 ply¬ tki 67 stanowi przy tym drugie ostrze tna¬ ce. Dlugosc 60 odcietego kawalka tasmy odpowiada dokladnie dlugosci tulejki lacza¬ cej konce tasmy, czyli podwójnaj Stzerokos- ci tasmy i poczwórnej grubosci tasmy. Przy dalszym ruchu lukowe powierzchnie 15', 16* dosuwaja sie do konców 62', 62" (fig. 5) odcietego kawalka tasmy. Przed zakon¬ czeniem tego pierwszego stopnia odksztal¬ cenia kawalka tasmy dosuwa sie do niego tloczek 29. W tym polozeniu nie nastepuja zadne inne odksztalcenia oprócz zaginania konców 02', 62". W dalszym ciagu sanki 14 zajmuja polozenie najnizsze w chwili, gdy dzwignia 40 zostanie obrócona o 90^ z po¬ lozenia wedlug fig. 1. Jednoczesnie konce 62', 62" tasm zajmuja polozenie, w którym sa prostopadle do srodkowej czesci tulejki (fig. 7). Odciety kawalek tasmy 62 ma ksztalt litery U ze skierowanymi w dól bo¬ kami. Przy dalszym obrocie dzwigni 40, z sankami 14 styka sie odcinek obwodu 38".Poniewaz ten odcinek jest wspólsrodkowy z osia czopa 39, polozenie sanek 14 nie u- lega zmianie. W tym polozeniu sprezyna 30 jest scisnieta tak, ze nacisk tloczka 29 jest wiekszy, niz sily dazace do wygiecia srod¬ kowej czesci tasmy 62, wygietej w ksztal¬ cie litery U.W tym czasie kliny 43, 44 swymi tpo- wierzchniami 72, 78 wsunely sie miedzy lby 23, 24 (fig. 6). Tekliny powoduja roz¬ suwanie lbów 23, 24 dzwigni 15, 16 obra¬ cajacych sie na czopach 17, 18, wskutek czego lby te wsuwaja sie w otwory 88, 89 scianek 12, 13. Wskutek obrotu dzwigni 15, 16 czubki 15", 16" przyblizaja sie ku sobie, wobec czego boki wygietej tulejki zaginaja sie ku srodkowi (fig. 7). Poniewaz czuhki nosków az do chwili, gdy dzwignie J5, 16 zostaly wychylone, znajdowaly sie w od¬ stepie odpowiadajacym szerokosci tasmy i podwójnej jej grubosci, nastepuje ostre zagiecie konców 62', 62" na krawedziach tasm 49, 50. Poniewaz czubki 15", 16" no¬ sków przesuwaja sie podczas obrotu dzwi¬ gni w kierunku ku koncom 62', 62" kawal¬ ka tasmy, a te konce przylegaja do czub¬ ków wskutek sprezystosci stali, nastepuje zaginanie konców ku srodkowi przy powsta¬ waniu sil ciagnacych, skierowanych w kie¬ runku przeciwnym od miejsc zaginania na krawedziach tasm 49, 50, wskutek czego przy zaginaniu konców ku srodkowi za- - 5 —chowuje sie scisle (przyleganie tulejki z tasmy 62 do laczonych konców tasm 49, 50.Fig. 8 uwidocznia koncowe polozenie, kiedy grzbiety 15'", 16'" dzwigni 15, 10 zajmuja polozenie poziome. Polaczenie tasm 49, 50, 62 zostaje poddane w koncu (fig. 9) silnemu naciskowi tloczaka 29, dzialajacemu prostopadle do plaszczyzny tych, tasm, co powoduje mocne, polaczenie miedzy tulejka 62 i polaczonymi nia tasma¬ mi 49, 50. W celu zabezpieczenia tego po¬ laczenia, na dzwigniach 15, 16 znajduja sie wystepy 21, 22 (fig. 3), które wyginaja u- tworzone polaczenie lub wytwarzaja w nim naciecia, przy ,_czym w beleczce srodkowej. 25 sanek 14 znajduja sie wglebienia 26, 27, które wspóldzialaja z wystepami 21, 22.W.ten sposób powstaje polaczenie tasm, wytrzymale calkowicie na ciagnienie i cis¬ nienie. Polaczenie takie jest uwidocznione na fig. 14 — 16. Po skonczonym polaczeniu konców tasm zderzak 47 przestawia sie do polozenia, otwierajacego szczeline 51, wy¬ suwajac wystep 48 z wglebienia 55 za po¬ moca guzika 52 przeciw dzialaniu sprezy¬ ny 57. Potem mozna wysunac plyte 1' z pomiedzy tasmy i skrzyni. Dzwignie 40 wprowadza sie z powrotem do polozenia wedlug fig. 1. Przy tym naciagniete i wy- chyjlone sprezyny 41, 42 sciagaja sie, wsku¬ tek czego sanki 14 i dzwignie 15, 16 po¬ wracaja do polozenia poczatkowego (fig 3).Oczywiscie mozna wykonywac polacze¬ nia, rózniace sie od polaczenia, uwidocznio¬ nego na fig. 14 — 16. Przez odpowiednie uksztaltowanie nosków dzwigni, a zwla¬ szcza odpowiednie uksztaltowanie i rozmie¬ szczenie podtloczek i natloczek, obojetnie czy sa one umieszczone na dzwigniach albo sankach, mozna wykonywac kazde dowolne polaczenie tasm. PL