Wynalazek niniejszy dotyczy sit drga¬ jacych, w których przez zastosowanie cie¬ zarków osiaga sie prawie calkowite zrów¬ nowazenie mas ruchomych. Znane urza¬ dzenia z sitami tego rodzaju posiadaja te wade, ze zmiana kata odrzutu, to znaczy kata, zawartego miedzy powierzchnia sita lub powierzchnia przesuwu materialu a kierunkiem drgania sita lub koryta prze¬ noszacego, uniemozliwia zrównowazenie mas ruchomych. Kierunek drgania tych sit jest okreslony przez polozenie wodzików skrzyni z sitami lub koryta przenoszacego.Ta wada znanych urzadzen nie wyste¬ puje w urzadzeniu wedlug wynalazku dzie¬ ki temu, ze w kierunku osi ciezkosci skrzynki z sitami jest osadzony wal, uru¬ chamiajacy za pomoca napedu mimosrodo- wego ciezarek równowazacy, którego os ciezkosci pokrywa sie z osia symetrii walu napedowego, przy czym tak skrzynka z si¬ tami, jak równiez ciezarek równowazacy sa osadzone w znany sposób na wodzikach lub podobnych czesciach skladowych urza¬ dzenia.Dalsza zaleta wynalazku polega na tym, ze oprócz zrównowazonej tarczy mimosro- dowej znajduje sie na wale napedowym tarcza niezrównowazona, wywolujaca do¬ datkowo drgania w urzadzeniu. W celu u- mozliwienia takiego dzialania sprezyny, po¬ laczone z dwiema masami sita i cezarka,sa wykonane tak, iz umozliwione jest ich poddawanie sie we wszystkich kierun¬ kach.Na rysunku przedstawiono dwa przy¬ klady sita drgajacego w wykonaniu wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia sito drgaja¬ ce w widoku z boku, fig. 2 — w wiekszej podzialce szczegól napedu sita w przekroju poprzecznym wzdluz linii A — Z? na fig. 1, fig. 3 — tarcze niezrównowazona w widoku z boku, fig. 4 — naped miimosrodowy w wi¬ doku z boku od strony linii C — Dna fig. 2, fig. 5 — odmiane sita drgajacego w wi¬ doku z boku, fig. 6 — to samo sito w prze¬ kroju poprzecznym wzdluz linii E — F na fig. 5, fig. 7 — sito drgajace w wykonaniu wedlug fig. 5, lecz o innym kacie odrzutu, wreszcie fig. 8 — 11 przedstawiaja sche¬ maty mozliwych polaczen napedu mimo- srodowego z tarcza niezrównowazona oraz odpowiednie elipsy, wedlug których prze¬ biegaja drgania sita.W sicie drgajacym, wykonanym we¬ dlug fig. 1 — 4, skrzynka 1 z sitem jest zawieszona wahliwie za pomoca plaskich sprezyn 2 w ramie S sita. Tak samo cieza¬ rek U jest polaczony z rama 3 za pomoca plaskich sprezyn 5. Sprezyny 2 i 5 sa przy¬ mocowane za pomoca podatnych lozysk gu¬ mowych 9' do podstaw lozyskowych 9, u- mieszczonych w ramie 3 sita. W skrzyni 1 z sitem znajduje sie wal napedowy 6, uru¬ chamiany za pomoca tarczy pasowej i nie uwidocznionego na rysunku napedu paso¬ wego, oraz posiadajacy na swych koncach po jednej tarczy mimosrodowej 7. Tarcza ta oddzialywa za pomoca dwóch przeciwle¬ glych listw 8 na ciezarki równowazace U i wprawia je przy obrocie walu napedowego 6 w drgania, przy czym skrzynka 1, pola¬ czona z nimi za pomoca srub 11, jest tak¬ ze wprawiana w drgania.Na wale napedowym 6 jest zamocowana na stale tarcza 14, posiadajaca wglebienie pierscieniowe 15 (fig. 2), w którym w do¬ wolnym miej scu mozna zamocowac ciezarek 16 (fig. 3) za pomoca sruby 17, przesuwa¬ nej w szczelinach 18 tarczy 14. W ten spo¬ sób ciezarek 16 mozna zamocowywac pra¬ wie w kazdym dowolnym miejscu na tar¬ czy, zwlaszcza w przypadku zastosowania mozliwie waskich zeber 19. W przykladzie wykonania sita wedlug fig. 1 ciezarek 16 jest zamocowany tak, iz wyprzedza tarcze mimosrodowa 7 o kat 90° w kierunku jej obrotu.Skrzynka 1 i ciezarki 4 sa tak rozmie¬ szczone, ze ich osie ciezkosci zlewaja sie z osia symetrii walu napedowego 6. Taka budowa sita drgajacego posiada te zalete, ze przy zmianie kata odrzutu wzglednie na¬ chylenia sita masy ruchome pozostaja pra¬ wie zawsze w stanie zrównowazonym.Gdy kat odrzutu ma byc zmieniony, wte¬ dy zostaja zluzowane podstawy lozyskowe 9 sprezyn 2 i 5 w ramie 3 sita oraz sruby 10 i 11, laczace sprezyny ze skrzynka 1 i z ciezarkami k. Nastepnie, zaleznie od po¬ trzeby, przestawia sie sprezyny 2 i 5 mniej lub wiecej ukosnie i ponownie zamocowuje podstawy lozyskowe 9. Gdy natomiast ko¬ nieczna jest zmiana kata nachylenia sita, wtedy nalezy zluzowac sruby 12, 13 oraz sruby 10, 11, umieszczone na skrzyni 1 wzglednie na ciezarkach U. Po tym przez wychylenie skrzynki 1 i ciezarków 4 na wale napedowym 6 nastawia sie odpowie¬ dni kat ich nachylenia, przy czym miejsca zamocowania skrzynki z sitem i ciezarka zostaja na odpowiedinich sprezynach prze¬ suniete. Jednoczesnie nastepuje wychylenie nakladek laczacych 10* i 11* na srubach 10 i 11, po czym sruby te, laczace skrzynke z sitem z ciezarkami w zmienionym poloze¬ niu dociaga sie.Na fig. 5 — 7 przedstawiono drugi przyklad wykonania sita drgajacego. W tym przykladzie skrzynka 20 z sitem wraz ze swymi plaskimi sprezynami 21 jest za¬ wieszona podatnie z dwóch stron w uchwy¬ tach pierscieniowych 22. Plaskie sprezyny 21 (fig. 5 i 7) sa tak wykonane w miej- — 2 —scach osadzenia ich w uchwytach 22 oraz w miejscach osadzenia ich w skrzynce z si¬ tem, iz po rozluznieniu narzadów lacza¬ cych moga byc obrócone w okolo swej osi podluznej i zamocowane w innym poloze¬ niu. Uchwyty pierscieniowe 22 sa osadzone obrotowo w bocznych, równiez nierucho¬ mych wspornikach pierscieniowych 23 i moga byc w swych polozeniach zamocowa¬ ne. Przez przestawienie uchwytów 22 mo¬ zna zmieniac kat nachylenia skrzynki z si¬ tem, a przez obrócenie sprezyn 21 na ich osi podluznej — kat odrzutu skrzynki z si¬ tem.Na wspornikach 23 sa osadzone obro¬ towo i nastawnie' równiez pierscieniowe u- chwyty 2U ciezarków 25. Do tych uchwy¬ tów sa przymocowane wahliwe ciezarki 25 za pomoca sprezyn 26. Przez obrócenie u- chwytów 2U mozna wiec zmieniac kierunek drgan ciezarków 25 i uzgadniac go z kie¬ runkiem drgan skrzynki 20 z sitem.Na wspólnej osi tej skrzynki i uchwy¬ tów 2U .ciezarków znajduje sie w skrzyni z sitem obrotowo osadzony wal napedowy 27, który moze byc uruchamiany np. za po¬ moca pasa 28 i silnika elektrycznego 29, u- mieszczonego na wsporniku 23. Wal nape¬ dowy 27 (fig. 6) wystaje z dwóch stron skrzynki 20 z sitem i jest w otworach cie¬ zarków -25 zaopatrzony w tarcze mimosro- dowe 30. Do tych tarcz przylegaja po dwa przeciwlegle krazki 31, osadzone obrotowo w lozyskach 32, do których sa przymoco¬ wane sprezyny 33, polaczone z ciezarkami 25. Sprezyny 33 powoduja stale zetkniecie krazków 31 z tarczami mimosrodowymi 30.Obracajace sie tarcze mimosrodowe 30 na¬ daja skrzynce z sitem i ciezarkom,, zawie¬ szonym wahliwie, przeciwbiezne drgania.Stosujac rózny ksztalt tarcz mimosrodo- wych 30 mozna oddzialywac nie tylko na wielkosc drgan skrzynki 20 z sitem, lecz równiez na szybkosc drgan, a wiec takze i na wydajnosc sita.W celu nastawienia sita na inny kat odrzutu, np. na kat a', wiekszy od kataa (fig. 5, 7), zostaja tylko zluzowane spre¬ zyny 21 w miejscach ich zamocowania, na¬ stepnie przestawione o pozadany kat na o- si podluznej i ponownie zamocowane. Na¬ stepnie zostaja zluzowane uchwyty 2U cie¬ zarków, takze obrócone o ten sam kat w tym samym kierunku i z powrotem zamo¬ cowane w polozeniu uwidocznionym na fig. 7.Poniewaz w sicie drgajacym, wykona¬ nym wedlug wynalazku, punkty ciezkosci skrzynki z sitem i ciezarków znajduja sie na osi walu napedowego, a wiec na osi ob¬ rotu skrzynki z sitem i uchwytu ciezarków, osiaga sie przy zastosowaniu odpowiednich ciezarków zawsze calkowite zrównowazenie mas ruchomych.Na skrzynce z sitem i uchwytach cie¬ zarków moga byc umieszczone znane wy¬ wolujace drgania zespoly zderzakowe, z którymi wspólpracuja sito i ciezarki. Zde¬ rzaki do skrzynki z sitem nalezy przymo¬ cowac do uchwytów pierscieniowych 22 wychylnie w celu umozliwienia zmiany ka¬ ta odrzutu.Na koncach obracanych sprezyn 21 i bocznych wspornikach 23 mozna umiescic podzialki, ulatwiajace nastawianie kata od¬ rzutu i zapewniajace stosunkowo jednako¬ we przestawienie wszystkich czesci sklado¬ wych sita drgajacego.Zamiast skrzynki 20 z sitem mozna za¬ wiesic w uchwytach 23 korytko przenosza¬ ce. W tym przypadku urzadzenie stanowi rodzaj przenosnika.Znane jest osiaganie w sitach drgaja¬ cych, napedzanych za pomoca obrotowych mas mimosrodowych, eliptycznego ruchu przez odpowiednie wykonanie i nastawie¬ nie sprezyn nosnych skrzynki z sitem. Gdy os podluzna elipsy drgan jest prawie po¬ zioma, material przesiewany otrzymuje wieksza szybkosc posuwu w kierunku prze¬ noszenia. Przy prawie pionowym polozeniu osi podluznej elipsy drgan, pozadanym — 3 —przy stosunkowo dokladnym przesiewaniu, otrzymuje przesiewany material wieksze ruchy w góre i w dól i zostaje dokladniej przesiany. Szybkosc posuwu materialu jest wtedy mniejsza, a skrzynka z sitem musi byc znaczniej nachylona. Takie skosne na¬ stawienie skrzynki z sitem wymaga sto¬ sunkowo duzej wysokosci urzadzenia, któ¬ re przewaznie nie sa wykonywane.Te wady zostaja usuniete przez zastoso¬ wanie sita wedlug wynalazku. Naped za pomoca tarczy mimosrodowej umozliwia w sposób prosty zamiane przesiewajacego ru¬ chu postepowo - zwrotnego na ruch elipty¬ czny przez dowolne umieszczenie ciezarka na wale napedowym. Zmiany przy sprezyn nach'nosnych skrzyni z sitem nie sa konie¬ czne do osiagniecia takiego dzialania. Za pomoca ukladu, skladajacego sie z mimo¬ srodu i ciezarka, osiagnac mozna intensy¬ wny przesuw materialu przesiewane¬ go.Na fig. 8 — 11 przedstawiono cztery odmiany polaczenia napedu mimosrodowe- go z ciezarkiem, oddzialywujace na wiel¬ kosc elipsy drgan sita, przy czym litera Sx oznacza punkt ciezkosci walu z mimosro- dem, S2 — punkt ciezkosci ciezarka, a — wielkosc drgan sita, spowodowana przez si¬ le odsrodkowa ciezarka, b — wielkosc drgan sita, spowodowana przez mimosród, / — wielkosc wypadkowa drgan sita, a — kat, zawarty miedzy wypadkowa i osia drgan, y — kat, zawairty miedzy osia sy¬ metrii mimosrodu i osia symetrii ciezar¬ ka.Oddzialywanie ciezarka umozliwia, po¬ zadany ruch przesiewajacy wzglednie pod- rzutowy materialu przesiewanego i to w znacznie skuteczniejszy sposób, niz to ma miejsca w znanych urzadzeniach do prze¬ siewania bez ciezarka. W tych urzadze¬ niach os podluzna elipsy drgan wynika tyl¬ ko z oddzialywania ciezarka mimosrodowe- go, natomiast wedlug fig. 10 os podluzna elipsy drgan wynika z mimosrodu i drogi spowodowanej przez sile odsrodkowa cie¬ zarka.Mozliwy jest równiez odwrotny przypa¬ dek, jak to uwidoczniono na fig. 8. To sa¬ mo odnosi sie równiez do osi poprzecznej krzywej drgan, której wielkosc moze byc za pomoca sily odsrodkowej ciezarka sto¬ sunkowo lepiej i latwiej regulowana niz za pomoca polozenia, ksztaltu i elastycznosci sprezyn nosnych skrzyni z sitem przy si¬ tach, napedzanych bez ciezarka mimosrodo- wego. Ksztalt mimosrodu moze byc rózny, dzieki czemu osiaga sie dalsze powieksze¬ nie skutku przesiewania. PL