Dzieki umiejetnosci wytwarzania me¬ tali o wielkiej odpornosci na dzialanie go¬ raca mozna obecnie wykonywac z metalu wymienniki ciepla, jak np. ogrzewacze ga¬ zów i przyrzady podobne, które poprzednio trzeba bylo wykonywac z materialów ce¬ ramicznych i które zmuszaly do stosowania przerywanej pracy regeneracyjnej, przy czym mozna je stosowac jako rekuperato- ry. Pomimo to gazy grzejne nie moga po¬ siadac temperatur, wytwarzanych przy spalaniu z niewielkim nadmiarem powie¬ trza ; temperature wejsciowa w wymienni¬ ku ciepla nalezy sztucznie utrzymywiac dosc niska, badz stosujac wielki nadmiar po¬ wietrza, co pociaga za soba pewne obnize¬ nie wspólczynnika sprawnosci, badz tez wyzyskujac górna granice temperatury ga^ zów grzejnych do innych celów, np. do wy¬ twarzania pary. Obnizenie wspólczynnika sprawnosci przy stosowaniu wielkiego nad¬ miaru powietrza ma swa przyczyne w tym, ze powstaja przy tym wieksze ilosci gazów odlotowych, których znaczna pojemnosc ciepla nawet przy innej temperaturze przynosi duze straty ciepla.Strat tych mozna uniknac, stosujac do obnizania temperatury gazów grzejnych nie powietrze dodatkowe, lecz same gazy grzejne, które oddaly juz swe cieplo uzy-teczne, a wiec sa juz oziebione, i które, mieszajac isie ze swiezymi gazami grzej-* nymi, spalonymi np. mozliwie z jak naj^ mniejszym nadmiarem powietrza, powo- duja obnizenie temperatury tych ostat¬ nich.Przedmiotem wynalazku jest ogrzewacz powietrza lub inny wykonany z metalu wy¬ miennik ciepla, w którym znajduje zasto¬ sowanie ten wlasnie sposób pracy.Ujemna strone metalowych wymienni¬ ków ciepla dla wysokich temperatur sta^ nowi wysoka cena metalowych materialów budowlanych, odpornych na dzialanie wy¬ sokich temperatur. Nalezy zatem dazyc do tego, aby powierzchnie grzejne byly mo¬ zliwie jak najmniejsze, to znaczy, aby uzy¬ skac mozliwie jak najenergiczniejsze prze¬ wodzenie ciepla. Srodkiem, sluzacym do te¬ go celu, sa wielkie predkosci przeplywu ga¬ zów wzdluz powierzchni grzejnych. Te wielkie predkosci wymagaja jednak was¬ kich kanalów do przeplywu gazów grzej¬ nych, co bylo by samo przez sie rzecza korzystna, co jednak utrudnia bardzo wy¬ twarzanie takich wymienników ciepla z powodu koniecznosci rozmieszczania rur w malych od siebie odleglosciach. Skoro zwie¬ kszyc ilosc gazów grzejnych przez wTsteczne odprowadzanie gazów odlotowych, wów¬ czas przy stosowaniu wielkich predkosci przeplywu mozna osiagnac korzystne roz¬ mieszczenie rur, to jest odleglosci miedzy rurami.Dalsze zmniejszenie wymiarów po¬ wierzchni grzejnej mozna osiagnac, jezeli wymiennik ciepla pracuje wedlug zasady kotlów „Velox", to znaczy z powiekszona predkoscia przeplywu spalin i zarazem z zastosowaniem wysokiego cisnienia. Aby przy tym otrzymac bez strat duza energie, potrzebna do osiagniecia duzych predkosci i wysokiego cisnienia, stosuje sie sprezar¬ ke, napedzana przez turbine gazowa, któ¬ rej gazami napedowymi sa same gazy graejne. Aby uniknac równiez i przy takim sposobie pracy nadmiernie wysokich tem¬ peratur gazu w wymienniku ciepla, propo¬ nowano juz wlaczac przed wymiennik cie¬ pla kociol „Velox", w którym górna grani¬ ca temperatury gazów grzejnych sluzy do wytwarzania pary.Dalszym przedmiotem niniejszego wy¬ nalazku jest powodowanie obnizenia tem¬ peratury nie za pomoca wlaczonego przed wymiennik ciepla generatora pary, lecz za pomoca wstecznego odprowadzania ozie¬ bionych gazów grzejnych, przy czym gazy te pobiera sie z miejsca, znajdujacego sie bezposrednio przed turbina gazowa, to znaczy ze strefy temperatury, w której prowadzenie ich moze odbywac sie bez u- rzadzen chlodzacych, ponowne zgeszczanie zas ich wymaga zaledwie tej niewielkiej wartosci, która wyznaczona jest przez opór ruchu przeplywu gazów przez stopien wy¬ miany ciepla, znajdujacy sie pomiedzy ko¬ mora spalania a turbina gazowa.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie tytulem przykladu instalacje wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia przypadek najprostszy. Cyfra 1 oznacza komore spa¬ lania, w której spala sie, wytwarzajac wy¬ soka temperature, mieszanka paliwa z po¬ wietrzem, wprowadzana do niej przewoda¬ mi 2. Cyfra 3 oznacza metalowy wymien¬ nik ciepla, np. ogrzewacz powietrza. Cyfry U, 5 oznaczaja miejsce wlotu wzglednie wylotu strumienia gazu grzejnego; cyfry 6, 7 oznaczaja miejsca przeplywu powie¬ trza, które nalezy ogrzac. W celu obnizenia temperatury gazów grzejnych do wysoko¬ sci temperatury, dopuszczalnej dla meta¬ lowych powierzchni grzejnych, czesc gazów odloitowych .odsysa sie w miejscu 5 za po¬ moca dmuchawy 9, napedzanej przez sil¬ nik 8, i wtlacza sie je do komory spalania 1, gdzie miesza sie ona ze swiezymi gaza¬ mi grzejnymi.Na fig. 2 przedstawiony jest schemat urzadzenia, pracujacego wedlug zasady ko¬ tla „Velox". Cyfra 1 oznacza znowuz ko- — 2 —more spalania, cyfra 2 —l odprowadzanie powietrza i paliwa, które jednak w tym przypadku wtlaczane sa pod podwyzszo¬ nym cisnieniem przez dmuchawy 10 i 11.Gazy grzejne, ochlodzone do potrzebnej temperatury, wyplywaja w miejscu U do drugiego stopnia ogrzewacza powietrza 12 i przeplywaja stad w miejscu 5 do turbiny gazowej 13, w której wykonywana jest praca na skutek rozprezania wiekszej cze¬ sci cisnienia, wytworzonego w sprezarkach 10 i 11. Czesc gazów grzejnych zostaje od¬ prowadzona w miejscu 5 i doprowadzona z powrotem do komory spalania za pomoca dmuchawy 9. Gazy, opuszczajace turbine gazowa, wchodza jeszcze do pierwszego stopnia H ogrzewacza powietrza i uchodza stad na zewnatrz.Powietrze nagrzewane doplywa w miej¬ scu 6 do pierwszego istoipnia ogrzewacza i opuszcza drugi jego stopien w miejscu 7.Do rozruchu, regulacji i do uzupelniania pracy turbiny gazowej w razie, jezeli moc jej jest niedostateczna, sluzy silnik dodat¬ kowy 15, którym moze byc silnik elektry¬ czny albo tez równiez turbina.Sposób pracy wedlug wynalazku umoz¬ liwia tez regulacje temperatury gazu. Tm wieksza ilosc gazów spalinowych odsysa sprezarka 9, doprowadzajac je do zmie¬ szania sie ze swiezymi produktami spala¬ nia, spalajacymi sie zawsze w najwyzszej temperaturze, tym nizsza jest temperatura gazów grzejnych, co jednak nie obniza wspólczynnika sprawnosci calego urzadze¬ nia. Obnizeniu temperatury gazów grzej¬ nych nie musi tu odpowiadac pogorszenie wydajnosci przebiegu ogrzewania. Po¬ wiekszenie ilosci krazacego gazu powoduje bowiem podwyzszenie predkosci przeplywu przy zachowaniu tych samych przekrojów kanalów gazowych. Spowodowane przez to podniesienie wspólczynnika przewodzenia ciepla moze wyrównac skutki obnizenia spadku temperatury.Wielka techniczna i gospodarcza zaleta sposobu pracy wedlug wynalazku polega na niezaleznosci temperatur komory spalania od temperatur, wymaganych ze wzgledu na odpornosc metalowych powierzchni grzej¬ nych. Jezeli przy tym stosuje sie jeszcze opalanie pod cisnieniem, to wystarcza bar¬ dzo niewielki nadmiar powietrza do cal¬ kowitego spalania. W komorze spalania po¬ wstaje przeto bardzo wysoka temperatura.Odprowadzone wstecznie gazy mozna prze¬ prowadzac poprzez murowana wykladzine komory spalania oraz obok tej wykladziny, tak aby wystepowalo dosc silne chlodzenie muru, a wiec aby dzialanie goraca w ko¬ morze spalania bylo unieszkodliwione.Dmuchawa do powtórnego sprezania o- chlodzonych gazów moze byc napedzana turbina gazowa. Dmuchawe te mozna tez jednak napedzac i za pomoca osobnego sil¬ nika.Sposób wedlug wynalazku nadaje sie tez i do wymienników ciepla, zasilanych gazami odlotowymi, czerpanymi z innych procesów ogrzewania, w których pozadane jest obnizenie temperatury lub tez podwyz¬ szenie ilosci gazu, np. w celu spotegowania (przewodzenia ciepla. PL