Przedmiotem wynalazku jest nadajnik wielkiej czestotliwosci o duzej stalosci cze¬ stotliwosci. Warunek ten ma doniosle zna¬ czenie zwlaszcza w nadajnikach przenos¬ nych. Ponadto nadajnik przy ozywionej komunikacji powinien umozliwiac w prosty sposób zmiane czestotliwosci fali nosnej bez potrzeby wymiany krysztalów stabili¬ zacyjnych.Znane sa nadajniki wielkiej czestotli¬ wosci, skladajace sie z dwóch generatorów wielkiej czestotliwosci, przy czym drgania jednego generatora wielkiej czestotliwosci, stabilizowane krysztalami, naklada sie na drgania drugiego, nie stabilizowanego ge¬ neratora o zmiennej czestotliwosci, a z otrzymanych drgan posredniej czestotliwo¬ sci wybiera sie fale nosna o dowolnej lecz stalej czestotliwosci. W znanych urzadze¬ niach tego rodzaju stosuje sie jednak do wytwarzania wielkich czestotliwosci lampy o zarzeniu bezposrednim, w których drga¬ nia pradu grzejnego oddzialuja niekorzy¬ stnie na stalosc czestotliwosci.Wedlug wynalazku proponuje sie w na¬ dajniku wielkiej czestotliwosci, skladaja-cym sie z dwóch generatorów wielkiej cze¬ stotliwosci, w którym stabilizowane krysz¬ talami drgania jednego generatora wiel¬ kiej czestotliwosci naklada sie na drgania drugiego, nie stabilizowanego generatora o zmiennej czestotliwosci, zastosowac w ce¬ lu otrzymania lepszej stabilizacji drgan czestotliwosci nosnej lampy o zarzeniu po¬ srednim. Poza tym nadajnik wielkiej cze¬ stotliwosci wedlug wynalazku jest umiesz¬ czony w oslonie, wykonanej z materialu niewrazliwego na zmiany temperatury, a przede wszystkim nie przewodzacego cie¬ pla, np. z materialu ceramicznego. Dzieki temu krótkotrwale wahania temperatury nie maja dostepu do wnetrza oslony i nie oddzialuja na czestotliwosc obwodu drgan, tak iz czestotliwosc ta pozostaje absolut¬ nie stala.Ponizej opisano przyklad nadajnika we¬ dlug wynalazku na fale bardzo krótkie.Za pomoca generatora drgan wytwarza sie fale o dlugosci 8 m, stosujac przy tym znany stabilizator drgan, np. kwarc, lub turmalin. Fale 8 m moduluje sie fala 160 m, wytwarzana w drugim generatorze drgan. We wspomnianym przykladzie licz¬ bowym dlugosc górnej fali posredniej wy¬ nosi 8,2 m, a dolnej fali posredniej 7,8 m.Jedna fala posrednia sluzy jako fala nos¬ na do przesylania wiadomosci. Fala nie uzy¬ wana zostaje wyeliminowana dzieki odpo¬ wiedniemu dobraniu obwodów nadajnika.Czestotliwosc drugiego generatora, pracu¬ jacego na fali o dlugosci 160 m, moze byc zmieniana za pomoca odpowiednich przy¬ rzadów strojeniowych. Generator drgan ta¬ kiej czestotliwosci odznacza sie duza sta¬ loscia czestotliwosci i mozna go zbudowac na ogól bez trudnosci, stosujac zwykle srod¬ ki bez stosowania stabilizatora czestotliwo¬ sci. Obwody drgan oraz wszystkie elemen¬ ty ukladu buduje sie tak, aby nadajnik byl niewrazliwy na wstrzasy, tzn. aby nie zmienial pod wplywem wstrzasów czesto¬ tliwosci wskutek zmian wewnetrznych po¬ jemnosci ukladu. Po drugie dzieki zastoso¬ waniu na kadluby obwodów drgan oraz na oslony materialu, niewrazliwego na waha¬ nia temperatury, mozna równiez zapobiec zmianom czestotliwosci. Przez zastosowa¬ nie lamp posrednio zarzonych i przez sta¬ bilizacje napiec zasilajacych lampy, wy¬ twarzajacej drgania, osiaga sie duza sta¬ losc czestotliwosci generatora nie stabili¬ zowanego przy jednoczesnej moznosci zmian czestotliwosci drgan, wytwarzanych przez niego.Poniewaz chodzi tylko o zmiane warto¬ sci wzglednej czestotliwosci, nieznaczne zmiany, które moga wystepowac w gene¬ ratorze drgan, pracujacym bez stabiliza¬ cji, nie maja znaczenia, poniewaz ich wplyw na czestotliwosc wyjsciowa bedzie nieznaczny. W nadajniku wedlug wynalaz¬ ku osiaga sie zatem stalosc czestotliwosci, równa prawie stalosci czestotliwosci, sta<- bilizowanej za pomoca kwarcu, a jedno¬ czesnie generator posiada zmienny zakres fal, co jest jego glówna zaleta.Zakres fal mozna rozszerzyc, wykorzy¬ stujac obie fale posrednie jako czestotli¬ wosc nosna.Dzieki odpowiedniemu doborowi zmien¬ nego zakresu czestotliwosci generatora nie stabilizowanego mozna osiagnac to, ze za¬ kresy czestotliwosci posrednich beda przy¬ legaly do siebie, pokrywajac w ten sposób bardzo duzy ogólny zakres czestotliwosci. PL