Przedmiotem wynalazku niniej szego jest prasa do wytwarzania przedmilotów z gumy, wulkanizowanych na goraco, np. obuwia gumowego, posiadajaca ogrzewana forme o dwóch czesciach przesuwnych w kierunku bocznym i jednej przesuwnej w kierunku pionowym; w formie tej na jej ruchoma przesuwna czesc dziala uklad dzwigni, osadzonych obrotowo w ramie i naprezanych za pomoca jednej lub kilku sprezyn, przy czym ta czesc formy cofa sie pod naciskiem przekraczajacym pewne okreslone naprezenie poczatkowe, przedlu¬ zajac tym samym czas poddawania przed¬ miotu dzialaniu cisnienia i ciepla. Ponie¬ waz wspomniane sprezyny znajduja sie na czesciach nieruchomych, mozna je wygo¬ dnie napinac za pomoca znanych urzadzen tak, ze ich naprezenie poczatkowe mozna dostosowywac odpowiednio do wielkosci wytwarzanego przedmiotu.W prasie tej czesci boczne formy, przez odpowiednie narzady sa prowadzone tak, ze moga ublizac .sie do siiebie symetrycz^ nie, przy czym prostopadla skladowa tego ruchu otrzymuja od przesuwnego stolu prasy. Dzieki temu budowa prasy jest bar¬ dzo prosta,, a podlegajace silnemu napre¬ zaniu czesci ruchome, nadajace stolowi ruch pionowy, podlegaja naprezaniu, wy¬ wieranemu jedynie przez sily pionowe. Po¬ nadto prasa jest wykonana tak, ze prze¬ kladnia, przenoszaca ruch obrotowy na wal korbowy albo na wal mimosrodowy, mie¬ sci sie miedzy korbowodami albo mimosro- dami, przenoszacymi ruch na stól, dziekiczemu szerokosc prasy moze byc 'mniejsza, a mozliwosc zranienia przez te przekladnie jest równiez mniejsza.W prasie wedlug wynalazku forma sklada sie z trzech czesci zewnetrznych, ogrzewanych np. elektrycznie, i jednej cze¬ sci wewnetrznej, sluzacej jako rdzen.Rdzen ten, który w przypadku wytwarza¬ nia obuwia posiada ksztalt kopyta, rów¬ niez jest nagrzewany elektrycznie i to za¬ równo w polozeniu nieczynnym, w którym znajduje sie przed prasa, jak i w poloze¬ niu roboczym, w którym znajduje sie mie¬ dzy zblizajacymi sie szczekami. Oczywiscie mozna tez stosowac ogrzewanie sposobem ciaglym. Wsuwanie tego kopyta nastepuje w ten sposób, ze w polozeniu roboczym prasy zamyka ono obwód pradu elektrycz¬ nego, wytwarzanego za pomoca silnika elektrycznego.Dalsza cecha znamienna wynalazku ni¬ niejszego polega na tym, ze na sprezynu¬ jace dzwignie za pomoca walków lub kraz¬ ków dziala szczeka przesuwajaca sie pio¬ nowo, dzieki czemu zapobiega sie zuzywa¬ niu sie tych dzwigni i osiaga sie stala sku¬ tecznosc sil dzialajacych na te czesci for¬ my, a tym samym spokojny nacisk bez wstrzasów.Prasa wedlug wynalazku niniejszego jest przedstawiona dla przykladu na ry¬ sunku, przy czym fig. 1 przedstawia wi¬ dok prasy z przodu, czesciowo w przekro¬ ju, fig. 2 — odmienny uklad do prowa¬ dzenia szczek bocznych, a fig. 3 — widok z góry stolu i roboczej plyty prasy.Kolo pasowe 1, napedzane odpowied¬ nim silnikiem, napedza przekladnie slima¬ kowa 2, 3, uruchamiajaca korbowody U* Korbowody te sa osadzone po obydwóch stronach kola srubowego 3 na wale osadzio- nym czopami 6 w lozyskach ramy 11 pra¬ sy. W odmiennej postaci wykonania urza¬ dzenia korbowody U mozna zastapic mimo- srodami, a przekladnie slimakowa 2, 3 zwykla przekladnia czolowych kól zeba¬ tych, z których na fig. 1 kólko zebate 7 jest przedstawione linia kreskowana. Kor- bowód U górnym swym lbem obejmuje czop 8, osadzony w przesuwajacym sie pio¬ nowo stole 9, posiadajacym z jednej stro¬ ny prowadnice 10, którymi stól jest pro¬ wadzony w ramie 11 prasy, z drugiej zas strony — prowadnice 12 do przesuwaja¬ cych sie w bok szczek 13, w których w od¬ powiedni sposób umocowane sa czesci bocz¬ ne formy do wytwarzania przedmiotu.Szczeki 13 sa przesuwane po górnej po¬ wierzchni 1U stolu ruchomego 9. Na po¬ wierzchni tej osadzony jest tez rdzen 15, który w przypadku wytwarzania obuwia posiada postac kopyta. Rdzen 15 jest prze¬ suwany w rowku 16 stolu i w rowku tym jest przytrzymywany lub prowadzony za pomoca znanego urzadzenia, np. za pomo¬ ca prowadnicy 16 w rodzaju glowicy o ksztalcie litery T.Przesuwne w kierunku bocznym szcze¬ ki 13 z polaczonymi z nimi formami 21 zblizaja sie do siebie podczas ruchu stolu prasy, przy czym formy 21 sa albo przy¬ srubowane, albo umocowane w rowkach szczek 13, które sa osadzone przesuwnie w rowkach prowadniczych prowadnic 12, utworzonych przez wystajace nadlewki stolu 9. Przy podnoszeniu sie stolu 9 szcze¬ ki 13 naciskaja ramiona przegubowe 17 osadzone obrotowo na czopach na obu swych koncach. Czopy te lacza szczeki 13 z rama 11. Przy podnoszeniu sie stolu 9 ramiona 17 obracaja sie okolo stalych czo¬ pów, znajdujacych sie na ramie 11, i prze¬ suwaja szczeki 13 a razem z nimi formy 21 w kierunku rdzenia 15. Na fig. 2 przedsta¬ wiony jest przyklad wykonania, w którym zadanie narzadów zblizajacych do siebie formy boczne 21 spelniaja ukosne lub wy¬ giete prowadnice 18, w których przesuwa¬ ja sie czesci boczne 19, podtrzymujace for¬ my boczne 21. W obydwu przypadkach ruch czesci 13 lub 19 zachodzi: wskutek pionowego ruchu stolu 9. — 2 —Czesc górna 20 formy jest przymoco¬ wana do czesci 22, prowadzonej w ramie i zawieszonej za pomoca poprzeczki 23 tak, ze dolne jej polozenie jest ograniczone dzie¬ ki opieraniu sie tej poprzeczki na piastach dzwigni kolankowych 24, obracajacych sie naokoto czopów 25, osadzonych w ramie 11. Czop 26, przechodzacy przez jedno ra¬ mie kazdej dzwigni, laczy luzno te dzwi¬ gnie. Wedlug innej postaci wykonania sto¬ suje sie na koncach dzwigni zazebiajace sie ze soba wycinki kola zebatego. Dzieki te¬ mu osiaga sie symetryczny ruch tych dzwigni.Czesc 22, zawieszona w poprzeczce 23, opiera sie przy ruchu przymusowym do gó¬ ry o (krazki 27, które posrednicza przy przenoszeniu nacisku sprezyny 28 poprzez dzwignie 24 na czesc 22 i opieraja sie na krótkich ramionach dzwigni 24* Górne konce ramion dzwigni 24 sa ze soba polaczone za pomoca jednej lub kil¬ ku sprezyn 28 o okreslonym naprezeniu poczatkowym, osadzonych np. na czopach 29. W celu zmiany naprezenia poczatko¬ wego sprezyn 28 czopy 29 sa osadzone mi- mosrodowo na czopach 80 w górnych kon¬ cach ramion dzwigni 24. Polozenie czopów 30 jest ustalane w dowolny sposób, np. za pomoca sruby nastawczej. Zmiany napre¬ zenia wstepnego sprezyny 28 mozna doko¬ nywac i w inny sposób, np. przez osadze¬ nie czopów 29 na srubach tak, aby mozna je bylo do siebie zblizac i od siebie odda¬ lac.Na fig. 3 przedstawiony jest schema¬ tycznie rzut poziomy plyty górnej 14 sto¬ lu, po której przesuwane sa czesci 13.Plyta H posiada rowek 16, w którym osadzony jest przesuwnie rdzen 15. W dolnym polozeniu stolu z plyta ta laczy sie plyta robocza 32, posiadajaca rowek 33, tworzacy przedluzenie rowka 16. Rowek 33 jest odpowiednio wygiety i rozwidlony, aby prase mozna bylo obslugiwac z kazdej strony. W rowku 16 umieszczony jest kon¬ takt 34, a w rowku 83 — kontakt 35, z których pobierany jest prad do ogrzewa¬ nia rdzenia w polozeniu nieczynnym (z kontaktu 35) lub przy polozeniu roboczym (z kontaktu 34)* Za pomoca kontaktu 34 mozna laczyc we wlasciwym polozeniu rdzenia 15, np. jedna faze elektrycznego silnika napedowe¬ go tak, aby w innym polozeniu nie mozna bylo prasy uruchomic. Przez to zapobie¬ ga sie przypadkowemu uszkodzeniu szczek fonny.W celu wulkanizowania przedmiotów w prasie czesci 20, 21, 15 formy ogrzewa sie np. elektrycznie. Przy pracy robotnik przesuwa rdzen 15 z przedmiotem, nalo¬ zonym nan w celu wulkanizacji przez ogrzewanie pradem elektrycznym, z kon¬ taktu 35 rowka 33 plyty roboczej w polo¬ zenie, w którym rdzen 15 zamyka obwód pradu jednej fazy silnika elektrycznego za pomoca kontaktu 34 (zamykajac równo¬ czesnie obwód pradu ogrzewczego). Na¬ stepnie robotnik uruchamia silnik elek¬ tryczny. Ruchomy stól zostaje przesuniety z polozenia dolnego w polozenie górne; szczeki górne 18 zblizaja sie do siebie i podnosza sie, az uderza w czesc górna 20, popychajac ja w dól po przezwyciezeniu naprezenia poczatkowego sprezyn 28, az do chwili, w której (na rysunku nie uwi¬ docznione) odpowiednie urzadzenie przez wylaczenie sprzegla 34 i zahamowanie jed¬ nej z dotychczas obiegajacych czesci wla¬ czy czesc poruszajaca sie z przekladnia przelacznikowa 2, 3. Inna mozliwosc pole¬ ga na wylaczaniu i hamowaniu urzadzenia napedowego.Obecnie prasa jest zatrzymana na prze¬ pisany czas, np. za pomoca samoczynnego czasowego urzadzenia zaporowego, aby! przedmiot mógl zostac zwulkanizowany we wlasciwy sposób. Podczas zatrzymania pra¬ sy przedmiot ten poddaje sie dzialaniu cis¬ nienia i ciepla. Dzieki temu, ze przy prze¬ suwaniu sie stolu do góry czesc górna 20 — 3 —formy cofa isie podatnie, przedluza ona z jednej strony czas, podczas którego przy wulkanizowaniu przedmioty jest poddawa¬ ny dzialaniu cisnienia i ciepla, z drugiej zas strony dzieki jej ruchowi (podjatnemu, który, choc w celu prasowania pragnie sie osiagnac prostolinijny ruch czesci 20 for¬ my, nie jest ruchem prostolinijnym (dzie¬ ki luzom i odksztalceniom mechanizmu), przez co przedmiot, majacy byc wykona¬ nym, w stanie plastycznym jest poddawa¬ ny lekkiemu miesieniu, gdyz na skutek tych ruchów zmienia sie miejsce najwiek¬ szego nacisku w przedmiocie obrabianym.Ta zmiana miejsca najwiekszego nacisku powoduje calkowite wypelnienie formy ma¬ terialem plastycznym i przyczynia sie do doskonalosci wyrobu. Po ukonczeniu wul¬ kanizowania prasa samorzutnie sie otwie¬ ra i unieruchamia w polozeniu najnizszym, rdzen 15 z gotowym przedmiotem nasuwa sie na kontakt 35 plyty roboczej, po czym gotowy produkt zdejmuje sie z rdzenia 15.Czesci robocze 20, 21 formy ogrzewa sie srodkiem ogrzewczym, np. pradem elek¬ trycznym, i podtrzymuje sie w stalej tem¬ peraturze np. za pomoca termoelementów.Do obwodu pradu tych elementów ogrzew¬ czych mozna wlaczyc urzadzenie sygnalo¬ we, zwracajace robotnikowi uwage na nie¬ wlasciwa temperature i ewentualnie za¬ trzymujace prase. PL