Do równowazenia ciezaru aparatury rentgenowskiej przekrecalnego loza dia¬ gnostycznego, dajacej sie przesuwac wzdluz loza oraz przestawiac co najmniej czesciowo prostopadle wzgledem tegoz lo¬ za, stosowano dotychczas osobne przeciw¬ wagi, z których jedna, prowadzona wzdluz loza, wyrównywala przy pionowym usta¬ wieniu loza ciezar przesuwnego równiez w kierunku podluznym wózka aparatury wraz z ta aparatura, druga zas sluzyla przyj poziomym ustawieniu loza do zrównowaze¬ nia znacznie mniejszego ciezaru czesci apa¬ ratury ruchomych wzgledem wózka pro¬ stopadle do loza.Pod nazwa aparatura rentgenowska ro¬ zumie sie lampe rentgenowska, trzymak oslony oraz kaset oraz zespól wsporników do podtrzymywania wyzej wymienionych czesci.Wynalazek dotyczy urzadzenia nowego typu do równowazenia ciezaru aparatury rentgenowskiej opisanego wyzej rodzaju.Wedlug wynalazku czesc znanej w zasa¬ dzie przeciwwagi, przesuwnej wzdluz lo¬ za i powodujacej zrównowazenie ciezaru wózka wraz z aparatura przy pionowym ustawieniu loza, a mianowicie czesc, która sluzy do zrównowazenia ciezaru przesta- wialnych prostopadle do loza czesci apa¬ ratury przy poziomym polozeniu loza, jest osadzona przesuwnie na prowadzacej ja czesci pozostalej. W ten sposób unika sie stosowania osobnej przeciwwagi, a wiec tez zaoszczedza sie na calkowitym cieza¬ rze urzadzenia.Na rysunku przedstawiono tytulem przykladu kilka postaci wykonania urza¬ dzenia wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia w widoku z boku przyklad wykonania wynalazku z ustawio¬ nym poziomo lozem. Fig. 2 i 3 przedsta¬ wiaja w widoku z przodu i z boku drugi przyklad wykonania wynalazku z lozem ustawionym pionowo, przy czym na fig. 2 czesci aparatury, w szczególnosci oslona i lampa rentgenowska, sa opuszczone. Fig. 4 jest widokiem z boku trzeciej postaci wy¬ konania. Fig. 5 jest perspektywicznym wi¬ dokiem wózka aparatury, wykonanego w odrebny sposób. Fig. 6 jest widokiem z bo¬ ku innej postaci wykonania. Fig. 7 i 8 po¬ kazuja schematycznie jeszcze inne mozli¬ wosci wykonania zrównowazenia wózka aparatury, przy pionowo ustawionym lozu.W urzadzeniu, przedstawionym na fig. 1, wzdluz loza 1, osadzonego obrotowo dookola osi 2 na stojaku 21, daje sie prze¬ suwac w znany sposób z jednej strony wózek S aparatury rentgenowskiej, w szczególnosci aparatury, skladajacej sie z lampy rentgenowskiej, trzymaka 7 oslony oraz kaset; wózek ten jest prowadzony za pomoca krazków 15, z drugiej zas strony — ruchoma przeciwwaga 5, 6 prowadzo¬ na za pomoca krazków 16. Wózek 3 oraz przeciwwaga 5, 6 sa przy tym sprzezone ze soba za pomoca lancucha 4 bez konca, przebiegajacego po kólkach 11, 111 w ten sposób, ze ruchy wózka 3 oraz przeciwwa¬ gi 5, 6 sa przeciwbiezne. Calkowity ciezar przeciwwagi 5, 6 jest dobrany tak, aby ciagnac wózek 3 za posrednictwem lancu¬ cha 4 równowazyl on ciezar tego wózka 3 przy mniej lub bardziej pionowym usta¬ wieniu loza 1. Podobnie tez i wzgledem osi obrotu 2 wózek 3 oraz przeciwwaga 5, 6* równowaza sie w przyblizeniu przy kaz¬ dym ustawieniu wózka, a to dzieki wzajem¬ nej przeciwbieznosci tych czesci.Czesc 6 przeciwwagi daje sie przesu¬ wac prostopadle wzgledem loza za pomoca krazków 17 wzdluz szyny prowadniczej 12, osadzonej na czesci 5 przeciwwagi, i jest sprzezona przeciwbieznie za pomoca dzwi¬ gni 8, osadzonej w punkcie 9 obrotowo na ramieniu 10 wózka 3, z trzymakiem 7 oslony, którego ramie 77 jest prowadzo¬ ne pomiedzy osadzonymi na wózku 3 kraz¬ kami 18 prostopadle do loza 1. Krazek 19 na jednym koncu dzwigni 8 wchodzi w po¬ dluzny zlobek 13 czesci 6 przeciwwagi, wskutek czego umozliwiona jest zmiana odleglosci miedzy wózkiem 3 a przeciwwa¬ ga 5, 6, przy czym krazek 20 na drugim koncu tej dzwigni wchodzi w otwór 14, wykonany w koncu trzymaka 7 oslony i umozliwiajacy ruchy tego konca dzwi¬ gni po luku kolowym.Fig. 2 i 3 przedstawiaja urzadzenie, w którym przeciwwagi sa polaczone z rów¬ nowazonymi przez nie czesciami wylacznie za pomoca lancuchów. W tym wykonaniu wszystkie krazki prowadnicze 11 do lan¬ cucha 4 znajduja sie ponizej wózka 3 z apa¬ ratura tajk, iz czesc górna tylnej istrony loza 1 pozostaje wolna dla innych lancu¬ chów. Lancuchy 4 dzialaja w miejscach 32 na poprzeczna listwe 31 wspornika 30 w postaci ramy. Listwa poprzeczna 31 jest prowadzona za pomoca krazków 115 wzdluz szyn podluznych 33 loza tak, iz na samym wózku 3 do prowadzenia aparatu¬ ry potrzebne sa tylko dwa krazki 15.Jak widac z fig. 3, od miejsca 22 ra¬ mienia dzwigajacego 77 trzymaka 7 oslo¬ ny i kasety (ramie to jest prowadzone za pomoca krazków 18 w rurze 47 przymo¬ cowanej do wózka 3) biegnie lancuch 23 po kólkach zebatych 24, 25, 26 i po czesci 6 przeciwwagi oslony do czesci 5 przeciw¬ wagi, do której lancuch ten jest przymo¬ cowany w miejscu 27. Czesc 6 przeciwwa¬ gi jest osadzona przesuwnie w parze p|a- laków 28 tak, iz przy poziomym polozeniu loza równowazy ona ciezar trzymaka 7 przeslony oraz kasety. Wskutek opasania czesci 6 przeciwwagi petla lancucha 23 — 2 —wystarcza bardzo nieznaczne przesuniecie tej czesci 6 przeciwwagi, mniej wiecej dwa razy mniejsze od przesuniecia trzymaka zaslony i kasety. Oczywiscie czesc 6 prze¬ ciwwagi jest wówczas dwa razy ciezsza niz tr^ymak kasety, za to jednak czesc 5 prze¬ ciwwagi moze byc odpowiednio lzejsza, tak iz caly ciezar przeciwwagi nie ulega wskutek tego zadnej zmianie.W urzadzeniu wedlug fig. 4 trzymak 7 przeslony i kasety z jednej strony oraz lampa (rentgenowska 29, znajdujaca sie po prawej stronie figury, sa przy pozio¬ mym polozeniu loza równowazone czescia¬ mi 5 przeciwwagi, przesuwnej w kierunku prostopadlym do loza i umieszczonej obok dolnej czesci loza. Przeslona oraz jej prze¬ ciwwaga przesuwaja sie tutaj zawsze o jednakowe odcinki, poniewaz lancuch 23 jest przyczepiony swymi koncami bezpo¬ srednio do obydwóch tych czesci w miej¬ scach 22 i 3If. Lancuch 35, zaczepiony w miejscu 36 o pret 50, dzwigajacy lampe, jest prowadzony dalej po kraztaadi 37, 38, 39 i 40 i czesci 6 przeciwwagi, prowadzo¬ nej w palaku 28 do miejsca 41 czesci 5 przeciwwagi. W przypadku dwuramien- nych nosników kasety na prawo i na lewo od przekrecalnego loza 1 umieszczone sa po dwa takie lancuchy.Na fig. 5 przedstawione jest w wido¬ ku perspektywicznym od tylu osadzenie zaslony, które w innych szczególach odpo¬ wiada mniej wiecej urzadzeniu wedlug fig. 3. Na wózku 3 osadzone sa przesuw¬ nie ramiona 77 trzymaka przeslony za¬ mkniete z tylu poprzecznym pretem 78; narzady te daja sie przesuwac w prowa¬ dniczych rurkach ramy 42 dajacej sie przesuwac w bok za pomoca krazków 4-8.Krzyzak z rur 43, Uh, 45 daje sie przesu¬ wac wraz z rura 45 na ramieniu 46, przy¬ mocowanym z tylu do wózka 3 (ramie to mogloby byc tez zastapione przez dwa ta¬ kiez ramiona), w kierunku przeswietlania, podczas gdy przez poprzecznie ustawiona rure 43 przechodzi pret poprzeczny 78, który slizga sie w tej rurze przy bocznych rurach ramy 42 wzgledem wózka 3. Na obu koncach rury 43 w miejscach 22 zacze¬ pione sa lancuchy 23, prowadzone kólka¬ mi zebatymi 24, 25. Dzieki takiemu urza¬ dzeniu miejsca 22 sa utrzymywane podczas bocznego przesuwania ramy 42 w poloze¬ niach wlasciwych naprzeciwko kólek zeba¬ tych 24. Kólka 25 sa zamocowane na walku 55, który zapewnia jednakowa szybkosc ruchu obu lancuchów 23, a przeto tez i równolegle przesuwanie zaslony. Zamiast tego moznaby tez polaczyc walkiem kól¬ ka 24.Na fig. 6 przedstawione jest urzadze¬ nie, w którym zapewniony jest w odróz¬ nieniu od dotychczas opisanych urzadzen przymusowy ruch trzymaka 7 przeslony oraz czesci 6 przeciwwagi w obu kierun¬ kach. Do tego celu sluzy lancuch kolowy 23, którego jedna czesc prowadzi od miej¬ sca 22 na ramieniu trzymaka 7, dzwigaja¬ cym przeslone, przez kólka 24, 25, 26 do miejsca 34 czesci 6 przeciwwagi, podczas gdy druga czesc lancucha plrowadzi od miejsca 57 trzymaka 7 przez krazki 58, 59, 60, 61, 62 do miejsca 63 czesci 6 przeciw¬ wagi. Krazek 58 jest osadzony na koncu wysiegajacego wspornika 64 wózka apara¬ tury. Krazek 62 jest osadzony podobnie na wysiegajacym wsporniku 65 czesci 5 prze¬ ciwwagi.W wykonaniu wedlug fig. 7, które w zasadzie odpowiada wykonaniu wedlug fig. 2, wspornik 30 nie posiada postaci ramy, lecz postac prostego preta, utrzymywane¬ go pomiedzy wewnetrznymi, przebiegaja¬ cymi blisko siebie czesciami lancuchów 4, umieszczonych w plaszczyznie, równole¬ glej do wspornika i zaczepiajacych swymi zewnetrznymi czesciami o prety zawiesze- niowe 66, które dzwigaja czesc 5 przeciw¬ wagi. Dzieki prowadzeniu wspornika 30 pomiedzy kólkami lancuchowymi 111 osob¬ ne krazki prowadnicze 115, przewidziane — 3 —w urzadzeniti wedlug fig. 2, staja sie zbedne.Urzadzenie, przedstawione schema¬ tycznie W widoku perspektywicznym z ty¬ lu na fig. 8, odpowiada w zasadzie urza¬ dzeniu wedlug fig. 7, z ta jednak róznica, ze lancuchy 4 leza tutaj nie w jednej pla¬ szczyznie, lecz w dwóch plaszczyznach rów¬ noleglych. Górne kólka 111 sa polaczone ze soba sztywno walkiem 67 i sa zaopatrzo¬ ne w zeby, dzieki czemu zapewniony jest jednakowo szybki bieg obu lancuchów 4- Dolne krazki 11 nie wymagaja ani uzebie¬ nia, ani sztywnego polaczenia ze soba.Oczywiscie potrzebny jest tutaj wspornik 30 w postaci dwóch pretów. PL