PL29558B1 - Sposób wytwarzania wysokowartosciowych olejów smarowych, transformatorowych i podobnych. - Google Patents

Description

Dotychczas rafinacja olejów smaro¬ wych polegala na tym, ze surowe destylaty oleju smarowego albo wysokowartosciowe skladniki olejów, uzyskane przy uzyciu rozpuszczalników selektywnych, trakto¬ wano kwasem siarkowym. Kwasne oleje, otrzymywane w ten sposób, zobojetniano lugiem w celu usuniecia zawartych w nich skladników kwasnych.Zobojetnione oleje, uzyskane w ten sposób, wielokrotnie przemywano woda, a po przeplukaniu i wysuszeniu zwykle je¬ szcze traktowano ziemia odbarwiajaca w celu osiagniecia pozadanego koloru.Taprzeróbka surowych destylatów ole¬ jów smarowych jest polaczona z powazny¬ mi trudnosciami przy zobojetnianiu i znacznymi stratami olejów, powstajacymi na skutek dzialania lugu i tworzenia sie mydel naftenowych, wzglednie wymaga uzycia stosunkowo kosztownych chemika¬ liów, jako srodków do rozbijania emulsji, i dostarcza ostatecznie olejów gotowych, które nie odpowiadaja najwyzszym wy¬ maganiom, zwlaszcza pod wzgledem ich trwalosci i koloru.Oleje, uzyskane za pomoca rozpuszczal¬ ników selektywnych, rafinuja sie latwiej, wymagaja jednak do produkcji bardzo kosztownej aparatury, przy czym otrzy¬ muje sie mala wydajnosc gotowych ole¬ jów, wobec czego sposób ten stosuje siejedynie przy wytwarzaniu wysokowarto- sciowych smarów najwyzszej jakosci.Zalecano wprawdzie stosowanie calego szeregu innych sposobów wytwarzania bardzo trwalych olejów smarowych,- przy czym wyzyskiwano dzialanie katalityczne róznych soli meta!i,v na przyklad wedlug patentu niemieckiego nr 575 610 zaleca sie .stosowanie chlorku glinowego.Przy wszystkich tych sposobach wy¬ dzielaja sie jednak, jako szlam, tylko latwo polimeryzujace sie weglowodory i sulfo- zwiazki, zawarte jeszcze w oleju smaro¬ wym po rafinacji kwasem, podczas gdy pozostale kwasy naftenowe nie sa usuwa¬ ne, tak iz nie mozna uniknac konieczno¬ sci zobojetniania produktu reakcji lugiem.Wynalazek niniejszy pozwala na unik¬ niecie strat powodowanych w znanych sposobach przez traktowanie kwasnych olejów lugami i przez zwiazane z tym two¬ rzenie sie emulsyj mydel naftenowych i umozliwia otrzymywanie przy tym wyso- kowartosciowych, trwalych i niezmienia- jacych koloru olejów.W sposobie wedlug wynalazku niniej¬ szego stosuje sie jako material wyjsciowy bezposrednio destylaty oleju mineralnego potraktowane uprzednio kwasem siarko¬ wym i uwolnione od utworzonej przy tym smoly kwasnej, np. przez dekantaeje lub wirowanie, wskutek czego odpada potrze¬ ba zobojetniania kwasu pozostalego w ole¬ ju surowym po potraktowaniu go kwasem siarkowym. Sposób wedlug wynalazku po¬ lega zasadniczo na tym, ze oleje wyjscio¬ we rozpuszcza sie w benzynie, najkorzy¬ stniej w benzynie ciezkiej lub innej frak¬ cji ropy naftowej, posiadajacej podobny zakres wrzenia, i ogrzewa w obecnosci zie¬ mi odbarwiajacej jako katalizatora w tem¬ peraturze 300 — 350°C dopóty, az rozpu¬ szczalnik i utworzone kwasy naftenowo- sulfonowe i ich produkty rozszczepienia zostana oddestylowane, a pobrana próbka oleju wykaze liczbe kwasowa co najwyzej 0,01. Kwasy naftenowe, zawarte w oleju rozpuszczonym w obecnosci ziemi odbar¬ wiajacej, przechodza we wskazanej powy¬ zej temperaturze w obecnosci pozostalego w nim kwasu siarkowego w nizej wrzace kwasy naftenowosulfónowe,: które ze swej strony rozkladaja sie czesciowo na .produk¬ ty rozszczepienia i ulatniaja sie podczas destylacji. Przemiana kwasów nafteno¬ wych na kwasy sulfonowe i ich rozszcze¬ pienie na zwiazki o mniejszym ciezarze czasteczkowym zaleza od temperatury za¬ stosowanej, jak równiez-od czasu trwania ogrzewania. Temperatura, jaka nalezy stosowac w granicach 300 — 350°, zalezy od pochodzenia i wlasciwosci, a zwlaszcza lepkosci oleju podlegajacego obróbce. Wy¬ dajnosc oleju we wszystkich przypadkach jest prawie jednakowa, gdyz rozpuszczal¬ nik oddestylowuje sie juz w temperatu¬ rze ponizej 300°C, podczas gdy sam olej w temperaturze tej nie destyluje. Przy przeprowadzaniu sposobu wedlug wyna¬ lazku calkowite przejscie kwasów nafte¬ nowych w kwasy naftenowo-sulfonowe ich rozklad, jak równiez odpedzenie z ole¬ ju utworzonych sulfozwiazków, ustala sie przez okreslenie liczby kwasowej.Przez wprowadzanie pary wodnej, naj¬ korzystniej silnie przegrzanej, mozna przeróbke przyspieszyc, przy czym osiaga sie jednoczesnie daleko idaca trwalosc pro¬ duktu ostatecznego pod wzgledem jego za¬ barwienia i odpornosci na utlenianie i po¬ limeryzacje.Zamiast benzyny ciezkiej mozna stoso¬ wac, jako rozpuszczalnik oleju, równiez benzyne lekka, lekka nafte i inne frakcje ropy naftowej o znacznie nizszym zakre¬ sie wrzenia niz zakres wrzenia oleju, po¬ dlegajacego obróbce.Mieszanine rozpuszczonego oleju i zie¬ mi odbarwiajacej najkorzystniej przepu¬ szcza sie, metoda sama przez sie znana, przez aparature destylacyjna utrzymujac mieszanine te w obiegu kolowym, a to w — 2 —celu unikniecia osadzania sie ziemi biela¬ cej i jej przywierania do scianek kotla de¬ stylacyjnego.Przyklad. 20 000 litrów destylatu o liczbie kwasowej 1, posiadajacego lepkosc okolo 60° Englera w temperaturze 50°C lub 5° Englera w temperaturze 100°C, traktuje sie 660/ok)wym kwasem siarko¬ wym wzietym w ilosci 420 litrów. Powyz¬ sza ilosc kwasu mozna dodac od razu.Tworzaca sie przy tym zywice kwasna usu¬ wa sie przez odstanie sie albo przez odwi¬ rowanie. Po (usunieciu zywicy kwasnej po¬ zostaje 18400 litrów destylatu zakwaszo¬ nego.Produkt ten zostaje zadany 5500 litra¬ mi ciezkiej benzyny oraz 500 kg ziemi bielacej, jako katalizatora. Mieszanke te wprowadza sie do aparatu destylacyjnego, ogrzewanego z zewnatrz bezposrednio og¬ niem i zaopatrzonego w wylot do gazów i par tworzacych sie w temperaturze pod- wyziszonej i utrzymuje w obiegu kolowym za, pomoca pompy cyrkulacyjnej. Miesza¬ jac stale zawartosc kotla ogrzewa sie mie¬ szanke w aparacie destylacyjnym do tem¬ peratury 300 — 350°C i utrzymuje w tej temperaturze dopóty, az usunie sie nie tylko carla ilosc obecnej benzyny ciezkiej, lecz równiez i utworzonych kwasów naf- tenowosulfonowych i ich produktów roz¬ szczepienia, a próbka oleju wykaze liczbe kwasowa co najwyzej 0,01 i liczbe kokso¬ wania co najwyzej 0,04 (wedlug Conrad- sona).Nastepnie przerywa sie ogrzewanie zbiornika i przepuszcza przez niego prze¬ grzana pare wodna, ogrzana do tempera¬ tury oleju w zbiorniku, w celu usuniecia resztek rozpuszczalnika i kwasów nafte- nowosulfonowych. Ilosc oleju pozostajaca po tej obróbce wynosi 17200 litrów.Po ochlodzeniu oleju do temperatury okolo 150°C przetlacza sie olej do mieszal¬ nika i'dodatkowo traktuje w tej tempera¬ turze dodatkowa iloscia ziemi bielacej, (okolo 4% w stosunku do wag} oleju); otrzymuje sie przy tym polepszanie kolo¬ ru. Ziemie bielaca usuwa isie z oleju, jak zwykle, za pomoca pras filtracyjnych. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania z destylatów olejów mineralnych wysokowartbsciowych olejów smarowych, transformatorowych i podobnych, znamienny tym, ze destylaty te po uprzednim traktowaniu w zmiany spo¬ sób kwasem siarkowym i usunieciu wytwo¬ rzonej zywicy kwasnej rozpuszcza sie w benzynie, najkorzystniej benzynie ciez¬ kiej lub we frakcjach ropy naftowej o po¬ dobnym zakresie wrzenia, i ogrzewa w obecnosci ziemi odbarwiajacej, jako kata¬ lizatora, do temperatury 300 — 350°C do¬ póty, az oddestyluja rozpuszczalnik i utwo¬ rzone kwasy naftenowosulfonowe i ich produkty rozszczepienia, a próbka oleju wykaze liczbe kwasowa co najwyzej 0,01.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze destylacje pod koniec procesu wspomaga sie przegrzana para wodna. Józef Gohm. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. ORUK. M. ARCT. CZERNIAKOWSKA 22B PL