Wydano 15 stycznia 1941 r.URZAD PATENTOWY w WARSZAWIE OPIS PATENTOWY Nr 2!1-Hin.KI. m c, 15.Hans Kattwinkel, Radoboui: Hamulec lub sprzeglo tarczowe do pojazdów mechanicznych. /.gloszono 28 grudnia 193? r.IMzielm o 1S •grudnia 1!»40 r 1'ifru-szfiistm-n: 12 kwietnia 1!«T r. «1la zastrz. 1 't: 27 lislonntla 1937 r. <1la zastrz. l -7 (Siei cy).W sprzeglach plytkowych powstaja czesto szmery, wywolywane przez stale zmieniajace sie uderzenie zebów zabiera¬ jacych plytek o jeden lub drugi bok listw prowadniczych obsady plytek wskutek szybkich zmian przenoszonej sily, pocho¬ dzacych np. od drgan walu silnika, od nierównosci jezdni itd. Poniewaz luz mie¬ dzy zebami zabierajacymi i listwami pro- wadniczymi, przewidziany od poczatku w celu zapobiegania zacieraniu sie, powiek¬ sza sie z biegiem czasu, zatem szmer po¬ wieksza sie stale i moze byc przyczyna wielu przykrosci.Sprzeglo wedlug wynalazku nie posia¬ da tych wad dzieki temu. ze w zespole tarcz jednej wzglednie drugiej czesci sprzeganego walu laczy sie tylko niektó¬ re, najlepiej dwie koncowa tarcze albo tyl¬ ko jedna z nich bezposrednio z odnosna obsada, polaczenie zas pozostalych tarcz z obsada stanowia podatne w kierunku osio¬ wym narzady polaczeniowe, nie poddaja¬ ce sie w kierunku obwodowym a posiada¬ jace najlepiej postac tarcz pierscienio¬ wych lub wycinków tarcz z cienkiej bla¬ chy sprezynowej, przy czym ich wewnetrz¬ ne brzegi sa spojone, znitowane lub w inny sposób polaczone ze soba, a zewnetrz¬ ne ich brzegi — z tarczami sprzeglowymi.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia górna czesc sprzegla pojazdu me¬ chanicznego w przekroju podluznym; fig. 2 — odmiane polaczenia plytek ciernych w przekroju podluznym; fig. 3 — zespóltarcz w przekroju poprzecznym wedlug linii A — fi na fig. 2.Na rysunku cyfra 1 oznacza wal nape¬ dzajacy, a cyfra 2 — wal napedzany. Do tarczy zamachowej 8 na wale napedzaja¬ cym 1 jest przymocowana srubami 4 o- slona 5, z której drugim brzegiem 5a jest polaczona za pomoca srub 7 wspólsrodko- wa do osi walu tuleja 6. Tuleja 6 stanowi zabierak zespolu tarcz 8, nalezacych do walu 1. Tarcze 9 zespolu nalezacego do walu 2 sa nasuniete na trzpienie 10, wkre¬ cone w pierscien 11, tworzacy obsade ply¬ tek 9. Trzpienie 10 przytrzymuja jedno- cseshle pierscien 12a, tworzacy powierzch¬ nie oporowa przy sciskaniu plytek 8. .".Sciskanie nastepuje za pomoca talerza do¬ ciskowego 12, osadzonego przesuwnie w kierunku osiowym na piascie 1U za pomo¬ ca swej piasty 13, posiadajacej postac wy¬ drazonej tulei. Tuleja 14, osadzona za po¬ moca lozysk kulkowych 15, IG na wale na¬ pedzanym 2, jest polaczona z tarcza 17, wykonana wraz z obsada 11 jako jedna czesc. Obsada 11 posiada zwrócony ku tar¬ czy 3 beben 18, posiadajacy na swej kra¬ wedzi do wewnatrz zwrócony kolnierz 19, stanowiacy pierscien cierny dla tarczy ciernej 20 sprzegla pomocniczego. Tarcza dopiskowa 21, majaca postac pierscienia sprzegla pomocniczego, jest osadzona w listwach wewnetrznych 22 bebna 18 i jest dociskana do tarczy ciernej 20 za pomoca nie uwidocznionych na rysunku sprezyn zwojowych, umieszczonych miedzy nim i brzegiem 18a bebna 18. Wylaczanie sprze¬ gla pomocniczego nastepuje za pomoca roz¬ mieszczonych na obwodzie dzwigni 23, o- s«dzonych za pomoca czopów 2U na obsa¬ dzie 11. Dzwignie spoczywaja swymi dluzszymi ramionami na tarczy docisko¬ wej 12 sprzegla glównego, a krótszymi ramionami przylegaja do srub nastaw- czych 25 pierscienia dociskowego 21 apffCft* pomocniczego.W przedstawionym przykladzie wyko¬ nania przyjeto, ze zewnetrzne tarcze 9 sa wykonane ze szczególnego materialu cier¬ nego, np. z masy azbestowej, nasyconej zywica sztuczna, wewnetrzne zas tarcze 8 — z blachy, najlepiej blachy stalowej o grubosci okolo 2 mm. Tarcie 8 nie sa, jak zwykle, polaczone z tuleja 6, stano¬ wiaca ich obsade. Wedlug wynalazku tyl¬ ko dwie tarcze, mianowicie skrajne, sa bezposrednio polaczone z obsada, przy czym jedna z nich 8 czona, jak zwykle, za pomoca wystepów, zachodzacych w zlobki wzdluzne tulei, druga zas tarcza 8b — z brzegiem 6a tu¬ lei za pemeca tarczy pierscieniowej 31b z cienkiej blachy sprezynowej. W podob¬ ny sposób pozostale tarcze 8 sa polaczo¬ ne miyilzy soba oraz z druga tarcza skraj¬ na. Tarcze pierscieniowe 31, laczace ze soba wewnetrzne tarcze sprzegla, sa roz¬ mieszczone parami i polaczone parami za pomoca ich wewnetrznych brzegów. Po¬ laczenie tarcz pierscieniowych 31, 31*i, 3Ib miedzy soba i z tarczami wzglednie kolnierzem 6u jest, najlepiej, spawane lub nitowane. Tarcze pierscieniowe sa zaopa¬ trzono w wspólsrodkowe fale celem pod¬ niesienia sprezystosci.Osobne prowadzenie jednej tarczy skrajnej, w danym przypadku lewej, na tulei 6 dla przenoszenia sily obwodowej miedzy nia a tuleja moze tez byc pomi¬ niete; takze wystarczyloby te tarcze umie¬ scic srodkowo na tulei 6, a mianowicie za pomoca pochwy z cylindrycznym wycie¬ ciem, stanowiacej pewnego rodzaju pia¬ ste tarczy. Pochwa w celu zmniejszenia tarcia moze byc zaopatrzona we wkladke z materialu slizgowego, np. masy ze sztu¬ cznej zywicy, zmieszanej z wlóknami. Si¬ le obwodowa przenosic bedzie w tym przy¬ padku tylko tarcza 3Ib.Zamiast lub oprócz tarcz 8, naleza¬ cych do walu 1, mozna oczywiscie tarcze 9 drugiego zespolu, nalezacego do walu napedzanego, polaczyc w opisany sposób — 2 —z ich oh&ada, co zalezne jest tylko od tego, który z zespolów tarcz jest bezpo¬ srednio narazony na powstawanie szme¬ rów.Zamiast jednolitych ipelnych tarcz pier¬ scieniowych mozna narzadom polaczenio¬ wym nadac tez postac oddzielnych wycin¬ ków z blachy stalowej wzglednie postac wycinków pierscieniowych, co przedsta¬ wiaja fig. 2 i 3. W przedstawionym przy¬ kladzie wykonania sa uwzglednione czte¬ ry tarcze cierne 8 z blachy stalowej, zeli¬ wa lub podobnego materialu. Tarcze te sa ze soba polaczone za pomoca szesciu wy¬ cinków pierscieniowych z blachy sprezy¬ nowej, a mianowicie po obu stronach kaz¬ dej plytki sa osadzone po trzy wycinki pierscieniowe 32, 33, 3U wzgl. 35, 36, 37.Rozmieszczeniie wycinków na obwodzie jest pokazane na fig. 3, z której widac, ze jedna grupa wycinków pierscieniowych #~', 33, 3U jest rozmieszczona równomiernie w odstepach prawie równych ich rozmia¬ rom w kierunku obwodowym, przy czym wycinki 35, 3G. 37, umieszczone po dru¬ giej stronie tarczy, sa przestawione wzgle¬ dem pierwszych. Wycinki pierscieniowe sa z tarczami sprzegla i ze soba polaczone, najlepiej, przez spawanie punktowe. Pola¬ czenie kazdej pary sasiednich wycinków pierscieniowych 32, 32a, 33, 33a i 3i, Sia wzglednie 35, 35«, 36, 36a i 37, 37a (fig. 2) stanowia najlepiej odpowiednio wygie¬ te nakladki blaszane 38, zespolone z we¬ wnetrznymi brzegami odnosnych wycin¬ ków przez spawanie. Ponadto polaczenie wycinków pierscieniowych z tarczami sprzeglowymi moze byc nitowane.Obydwie zewnetrzne plytki albo tylko jedna z nich moze byc, jak opisano wyzej, polaczona za pomoca oddzielnych wycin¬ ków pierscieniowych z odnosna obsada tarcz lub zabierakiem. Oczywiscie jedna z tarcz skrajnych moze byc polaczona w zwykly sposób bezposrednio z zabiera¬ kiem.Uklad tarcz wedlug fig. 2 i 3 dotyczy przykladu zespolu wewnetrznych tarcz, a wiec takich, które wspóldzialaja z we¬ wnetrzna obsada albo zabierakiem.Nalezy zaznaczyc, ze w pierwszym przykladzie wykonania moment obrotu zo¬ staje za pomoca dwóch skrajnych tarcz rozdzielony na zespól tarcz, wskutek czego te dwie tarcze 3la, 3Ib przenosza po po¬ lowie momentu obrotowego. Ku srodkowi maleje wielkosc momentu stosownie do liczby tarcz.Szczególna ceche urzadzenia stanowi latwosc zakladania i wyjmowania zespo¬ lu tarcz. Nalezy tylko odkrecic sruby A i 7 i, po zdjeciu oslony 5, sruby 10, po czym zespól tarcz mozna wyjac jako calosc. Mo¬ zna w ten sposób zuzyty zespól zastapic latwo nowym. PL