PL29445B3 - - Google Patents

Description

Najdluzszy czas trwania patentu do 12 listopada 1953 r.C ViA 5}/&o W patencie nr 27 560 opisano sposób wytwarzania barwników kadziowych, po¬ legajacy na tym, ze ppchodne karboksy¬ lowe jedno- lub wielordzeniowych karbo- cyklicznych lub heterocyklicznych zwiaz¬ ków pierscieniowych, zawierajacych jedna lub wieksza liczbe grup azowych albo azo- ksygrup, wzglednie ich pochodne fukcjo- nalne, zwlaszcza haloidki kwasów karbo- nowych, kondensuje sie z aminami o ukla¬ dach pierscieniowych, dajacych sie kadzio¬ wac, przy czym obydwa skladniki moga zawierac jeszcze inne podstawniki.Stwierdzono, ze podobne cenne barw¬ niki kadziowe otrzymuje, sie równiez, je¬ zeli kwasy karbonowe wspomnianego ro¬ dzaju wzglednie ich pochodne funkcjonal¬ ne, zwlaszcza haloidki kwasów karbono- wych, podda sie reakcji z takimi aminami o dajacych sie kadziowac ukladach pier¬ scieniowych, np. szeregu antrachinonowe- go, które zawieraja w polozeniu orto wzgle¬ dem grupy aminowej grupe aminowa, wo¬ dorotlenowa lub merkaptowa i które z te¬ go powodu (przy kondensacji) sa zdolne do tworzenia pierscienia imidoazolowego wzglednie pierscienia oksazolowego lub tiazolowego, a wiec pierscienia azolowe- go.Podobnie jak w sposobie wedlug paten¬ tu nr 27 560 moga i w sposobie wedlug wynalazku niniejszego obydwa skladnikizawierac w czasteczce jeszcze i inne pod¬ stawniki. Nowe te produkty kondensacji wytwarza sie celowo w rozpuszczalniku organicznym. Przy przemianie chloro- bezwodników kwasowych wyzej wymie¬ nionych zwiazków azowych wzglednie azoksyzwiazków z aminami kondensacja nastepuje czesciowo juz w temperaturze pokojowej; nastepnie reakcje te przepro¬ wadza sie do konca w temperaturze pod¬ wyzszonej, przy czym nastepuje jedno¬ czesnie tworzenie sie pierscienia azolowe- go.Takie same produkty kondensacji otrzymuje sie stosujac jako produkty wyj¬ sciowe takie aminy o dajacych sie ka¬ dziowac ukladach pierscieniowych, np. sze¬ regu antrachinonowego, które w polozeniu orto* wzgledem grupy aminowej zawieraja inny odpowiedni podstawnik, jak np. chlo¬ rowiec/ który po przeprowadzonej kon¬ densacji wspomnianej aminy z kwasem karbonowym zastepuje sie grupa amino¬ wa, wodorotlenowa lub merkaptowa wzglednie przemienia sie w taka grupe.Bezposrednio po tym nastepuje utworze¬ nie pierscienia azolowego.Nowe te barwniki barwia wlókna ro¬ slinne z kadzi na rózne kolory, zwlaszcza zas na kolory zólte; tak otrzymane za¬ barwienia odznaczaja sie dobra odpornos¬ cia na gotowanie i na dzialanie chlorem, a w niektórych przypadkach wykazuja szczególna odpornosc na dzialanie swiatla.Przyklad I. 28 kg soli sodowej 2 - - amino - 1 - merkaptoantrachinonu w stanie znacznego rozdrobnienia zawiesza sie w 200 kg nitrobenzenu w temperaturze pokojowej. Po dodaniu 16 kg dwuchlo¬ robezwodnika kwasu azobenzeno - 4,4' - - dwukarbonowego powoli podnosi sie temperature przez ogrzewanie. W ciagu okolo 2 godzin mieszanine reakcyjna ogrzewa sie do wrzenia i nastepnie gotuje jeszcze w ciagu dluzszego czasu pod chlod¬ nica zwrotna. Powstaly trudnorozpusz;- czalny produkt kondensacji odsysa sie, przemywa i w razie potrzeby oczyszcza za pomoca rozcienczonego roztworu pod¬ chlorynu sodowego. Wytworzony produkt reakcji rozpuszcza sie w stezonym kwasie siarkowym z czerwonym zabarwieniem; barwi on bawelne z czerwonej kadzi o od¬ cieniu fiolkowym na bardzo trwale zie- lonkawozólte odcienie.Barwnik, wytworzony w taki sam spo¬ sób z dwuchlorobezwodnika kwasu 3,3' - - dwumetoksyazobenzeno - 4X - dwukar¬ bonowego i soli sodowej 2 - amino - 1 - - merkaptoantrachinonu, barwi bawelne równiez na bardzo trwale zólte odcienie.Jezeli w wyzej podany sposób bedzie sie kondensowalo taka sama ilosc soli so¬ dowej 2 - amino - 1 - merkaptoantrachi¬ nonu z 16 kg dwuchlorobezwodnika kwasu azoksybenzeno - U,U( - dwukarbonowego, wówczas otrzymuje sie barwnik, który rozpuszcza sie w zasadowym roztworze wodorosiarczynu sodu i w postaci tak otrzymanego leukozwiazku utrwala sie na wlóknie oraz daje takie samo zabarwie¬ nie, jak barwnik bedacy produktem kon¬ densacji, otrzymanym wedlug ustepu 1 ni¬ niejszego przykladu.Przyklad II. Do zawiesiny 28 kg soli sodowej 2 - amino - 1 - merkaptoantrachi¬ nonu w 300 kg nitrobenzenu dodaje sie 16 kg dwuchlorobezwodnika kwasu azo¬ benzeno - 3,3' - dwukarbonowego. Miesza¬ nine te miesza sie w temperaturze pokojo¬ wej w ciagu okolo 3 godzin, po czym go¬ tuje sie ja w ciagu okolo 8 godzin pod chlodnica zwrotna; wytworzony produkt reakcji odsysa sie jeszcze na cieplo. Otrzy¬ many produkt kondensacji, który rozpusz¬ cza sie w stezonym kwasie siarkowym dajac roztwór o slabym zóltobrazowym za¬ barwieniu, barwi bawelne z roztworu wo¬ dorosiarczynu sodu o barwie czerwonej z odcieniem fiolkowym na zólto z mocnym zielonym odcieniem. Zabarwienia te sa bardzo cenne ze wzgledu na ich trwalosc. — 2 —W razie potrzeby barwnik mozna oczyscic przez traktowanie roztworem podchlorynu sodu.Prawie taki sam barwnik otrzymuje sie, jezeli sposobem wedlug niniejszego przykladu zamiast dwuchlorobezwodnika kwasu azobenzeno - 3,3' - dwukarbonowe- go bedzie sie stosowalo odpowiednia ilosc dwuchlorobezwodnika kwasu 4,4' - dwu- chloroazobenzeno-#,#'-dwukarbonowego.Przyklad III. 28 kg soli sodowej 2 - - amino - 1 - merkaptoantrachinonu kon- densuje sie w nitrobenzenie w sposób po¬ dany w przykladzie II z 23 kg dwuchlo¬ robezwodnika kwasu dwufenyloazodwufe- nylo - 4,4' - dwukarbonowego. Utworzony barwnik rozpuszcza sie w stezonym kwa¬ sie siarkowym dajac czerwony roztwór o fiolkowym odcieniu. Barwi on bawelne z fiolkowoczerwonej kadzi na bardzo trwale zólte odcienie.Jezeli do kondensacji z 2 - amino - 1 - - merkaptoantrachinonem bedzie sie sto¬ sowalo chlorobezwodniki kwasów dwu- i wielokarbonowych, wymienionych w przy¬ kladach XVII—XXVIII patentu nr 27560, wówczas otrzymuje sie równiez cenne barwniki, które sie rozpuszczaja w kwa¬ sie siarkowym dajac roztwory zabarwio¬ ne zóltobrazowo do ciemnoczerwonego i które barwia wlókna roslinne z brazowych do fiolkowych kadzi na trwale zólte od¬ cienie.Przyklad IV. Do roztworu 24 kg 1 - - amino - 2 - oksyantrachinonu w 300 kg nitrobenzenu, ogrzanego do temperatury 160°C, dodaje sie 16 kg dwuchlorobezwod¬ nika kwasu azobenzeno - 4,-4' - dwukarbo¬ nowego i nastepnie gotuje w ciagu okolo 8 godzin pod chlodnica zwrotna. Produkt kondensacji, który wydziela sie prawie calkowicie juz na goraco, odsysa sie i przemywa. Rozpuszcza sie on w stezonym kwasie siarkowym dajac roztwór zabar¬ wiony pomaranczowoczerwono; barwi on bawelne z ciemnoczerwonej kadzi na bar¬ dzo .trwale zólte kolory o odcieniu nieco zielonym. Otrzymany barwnik jest rów¬ niez bardzo odporny na dzialanie chloru, dzieki czemu mozna go z latwoscia oczys¬ cic przez dodatkowe chlorowanie.Barwnik, otrzymany w taki sam spo¬ sób z dwuchlorobezwodnika kwasu dwu- fenyloazodwufenylo - -4,-4' - dwukarbono¬ wego, barwi bawelne równiez na bardzo trwale zólte kolory o odcieniu nieco zielo¬ nym.Przyklad V. Do roztworu 24 kg i - - metyloamino - 2 - amino - 3 - bromo- antrachinonu w 300 kg trój chlorobenzenu dodaje sie mieszajac w temperaturze oko¬ lo 160°C 16 kg dwuchlorobezwodnika kwa¬ su azobenzeno - .4,-4' - dwukarbonowego, po czym mieszanine reakcyjna gotuje sie w ciagu okolo 8 godzin pod chlodnica zwrotna. Produkt kondensacji, który stra¬ ca sie juz na cieplo, odsysa sie i przemywa.Otrzymany barwnik rozpuszcza sie w ste¬ zonym kwasie siarkowym dajac zólto za¬ barwiony roztwór i barwi bawelne z czer¬ wonej kadzi na bardzo trwale zólte odcie¬ nie.Zupelnie podobny barwnik otrzymuje sie, jezeli zamiast dwuchlorobezwodnika kwasu azobenzeno - .4,-4' - dwukarbonowe¬ go bedzie sie stosowalo jako skladnik kon¬ densacji dwuchlorobezwodnik kwasu azo¬ benzeno - 3,3( - dwukarbonowego.Przyklad VI. 14 kg soli sodowej 1 - - amino - 2 - merkaptoantrachinonu kon- densuje sie z 8 kg dwuchlorobezwodnika kwasu azobenzeno - .4,-4' - dwukarbonowe¬ go ogrzewajac mieszanine reakcyjna w ciagu dluzszego czasu w nitrobenzenie do temperatury 220°C przy jednoczesnym mieszaniu. Powstaly produkt kondensacji wydziela sie jak zwykle, tj. odfiltrowuje, przemywa osad i suszy. Rozpuszcza sie on w stezonym kwasie siarkowym dajac po- maranczowoczerwony roztwór i barwi ba¬ welne z ciemnoczerwonej kadzi na bardzo trwale zólte kolory o zielonym odcieniu. — 3 — PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania barwników kadziowych wedlug patentu nr 27 560, znamienny tym, ze kwasy karbonowe zwiazków azowych wzglednie azoksy- zwiazków, wymienionych w patencie nr 27 560, wzglednie ich pochodne funk¬ cjonalne, zwlaszcza haloidki kwasów kar- bonowych, kondensuje sie z takimi amina¬ mi o dajacych sie kadziowac ukladach pierscieniowych, które w polozeniu orto wzgledem grupy aminowej posiadaja gru¬ pe aminowa, wodorotlenowa lub merkap- towa i które z tego powodu sa zdolne pod¬ czas kondensacji do tworzenia pierscienia azolowego.
2. 2. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze do kondensacji stosuje sie takie aminy o dajacych sie sprzegac ukladach pierscieniowych, które w polo¬ zeniu orto wzgledem grupy aminowej po¬ siadaja inny odpowiedni podstawnik, jak np. chlorowiec, który po dokonanej kon¬ densacji zostaje przemieniony w grupe aminowa, wodorotlenowa lub merkaptowa wzglednie zostaje taka grupa zastapiony, po czym dopiero uskutecznia sie tworzenie pierscienia azolowego. I. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft. Zastepca: inz. J. Wyganowski, rzecznik patentowy. DRUK M ARCT. CZERNIAKOWSKA 225 PL