PL29366B1 - - Google Patents

Description

Do wykonywania pomiarów sily ciez¬ kosci, a zwlaszcza pomiarów, sluzacych do badania pokladów geologicznych, przyrzad pomiarowy powinien posiadac jak naj¬ wieksza czulosc. W przypadku, gdy te przyrzady sa wykonane w postaci spoczy¬ wajacej na ostrzu dzwigni, na której jed¬ nym koncu umocowana jest masa, pod¬ czas gdy drugi jej koniec jest polaczony ze sprezyna srubowa, wówczas przy kaz¬ dorazowym dokonywaniu pomiarów przy¬ rzad nalezy jak najdokladniej sprawdzac.W przeciwnym bowiem razie nawet bar¬ dzo nieznaczne zmiany w nachyleniu belki dzwigniowej moga spowodowac bledne wyniki pomiarów.Blad, wywolywany niedokladnym na¬ stawianiem nachylenia, próbowano juz wyrównywac przez umocowywanie na wspólnej podstawie dwóch jednakowych przyrzadów pomiarowych, przestawio¬ nych o 180°. Taki zespól jest stosunkowo nieczuly na zmiany nachylenia, poniewaz zmiany te oddzialywaja na poszczególne przyrzady w kierunkach przeciwnych.Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do mierzenia sily ciezkosci, w którym maisy sa rozmieszczone tak, ze nieznaczne zmia¬ ny nachylenia nie wywoluja zadnych ble¬ dów w wynikach pomiaru, wymagajacych pózniejszego wyrównania. Wedlug wyna¬ lazku w przyrzadach do mierzenia silyciezkosci, skladajacych sie ze sprezyny, je¬ dno- lub wieloramiennej dzwigni i mas podlegajacych sile ciezkosci, wszystkie masy, ruchomo lub nieruchomo polaczone z dzwignia, sa rozmieszczone tak, ze punkt zaczepienia wypadkowej sily ciezkosci (por. Planck, Allgemeine Mechanik 1916, str. 111) lezy w przyblizeniu na wysokosci punktu obrotu ukladu dzwigniowego. Je¬ zeli wszystkie masy sa sztywno polaczone z ukladem dzwigniowym, wówczas punkt zaczepienia wypadkowej sil ciezkosci zbie¬ ga sie ze srodkiem ciezkosci. Jezeli z u- kladem dzwigniowym polaczone sa rów¬ niez ciala ruchome (np. za pomoca przegu¬ bu z cienkiego drutu lub podobnego), to wówczas mozna sobie wyobrazic przesu¬ niecie punktu zaczepienia (punktu zawie¬ szenia wzglednie punktu umocowania) ru¬ chomych mas na sztywnym ukladzie dzwi¬ gniowym, a nastepnie w znany sposób wy¬ znaczyc punkt zaczepienia wypadkowej sil ciezkosci tego ukladu mas.Przyrzad wedlug wynalazku posiada te wlasciwosc, ze nie zmienia momentu obro¬ tu ruchomych czesci mierzacych, gdy pod¬ trzymujaca je oslona nie jest dostatecz¬ nie dokladnie poziomo ustawiona lub miejsce, w którym przyrzad jest ustawio¬ ny (np. bagno), wykazuje nachylenia, np. pod dzialaniem wiatru.Prosta postac wykonania wynalazku przedstawia fig. 1.Na jednym koncu Q sztywnej dzwigni dwuiramiennej H umocowana jest sprezy¬ na F, a na drugim koncu tejze dzwigni o- sadzona jest masa M. Uklad dzwigniowy waha sie na ostrzu S, osadzonym na lozy¬ sku L, polaczonym nieruchomo z oslona G.Srodek ciezkosci takiego ukladu lezy oczy¬ wiscie wyzej, niz punkt obrotu (krawedz ostrza S). Aby mozna bylo spelnic waru¬ nek w mysl wynalazku, wedlug którego srodek ciezkosci ma lezec na wysokosci punktu obrotu, na dzwigni H umocowane sa gwintowane trzpienie A1 i A2. Masy wyrównawcze Bx i B2, majace postac na- srubków i zaopatrzone w przeciwnasru- bek C, znajduja sie ponizej punktu obro¬ tu i sluza przez przestawianie ich w kie¬ runku pionowym do przesuwania srodka ciezkosci na te sama wysokosc, na jakiej znajduje sie punkt obrotu. Prawidlowe na¬ stawienie latwo jest sprawdzic przez prze¬ chylenie przyrzadu za pomoca srub na¬ stawnych T poslugujac sie np. poziomni- ca. Nastawienie przyrzadu mozna odczy¬ tywac np. przez obserwowanie poprzez so¬ czewke O lunety pdozialki P w zwierciadle R umocowanym na dzwigni H.Fig. 2 przedstawia postac wykonania, w której masa M jest polaczona ruchomo z dzwignia dwuramienna H i jest zacze¬ piona w punkcie O za pomoca nici elasty¬ cznej (np. wlosa zlotego). Ostrze S i dzwi¬ gnia H sa ze soba polaczone oprawka K.Dzialanie ostrza, oprawki i dzwigni, to jest mas lezacych powyzej punktu obrotu, wy¬ równuje sie dzieki temu, ze masa M jest zaczepiona ponizej plaszczyzny poziomej, przechodzacej przez punkt obrotu. Punkt zaczepienia wypadkowej sil ciezkosci lezy zatem prawie na tej samej wysokosci, co punkt obrotu calego ukladu. Aby umozli¬ wic dokladne nastawienie przyrzadu, na dzwigni H jest równiez osadzona ma¬ sa J.Równiez i w tym przypadku, jak w przykladzie wykonania wedlug fig. 1, o- slona jest zaopatrzona w sruby nastawne i poziomnice, sluzaca do regulowania pra¬ widlowego nastawiania przyrzadu.W tej postaci wykonania, przez umie¬ szczenie punktu zaczepienia E sprezyny nad punktem obrotu, czulosc zwieksza sie dzieki temu, ze przy zwiekszeniu przyspie¬ szenia sily ciezkosci, zmniejsza sie ramie dzwigni, co powoduje wzrost wychylenia.Zasadniczo istnieje jednak mozliwosc zre¬ zygnowania równiez i w tym przypadku z tego rodzaju zwiekszenia czulosci, gdyz. mozna sie postarac o dostateczna czulosc — 2 —za pomoca innych srodków, np. przez za¬ stosowanie ukladu optycznego.Dzieki przyrzadowi wedlug wynalazku mozna (praktycznie biorac usunac blad na¬ chylenia, nieunikniony przy ustawianiu przyrzadu pomiarowego w terenie, a tym samym znacznie zwiekszyc czulosc po¬ miaru. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenie patentowe. Przyrzad do mierzenia sily ciezkosci, wykonany w postaci dzwigni, na której zaczepione sa masy podlegajace dzialaniu sily ciezkosci oraz jedna lub kilka spre¬ zyn, znamienny tym, ze do precyzyjnego nastawiania posiada masy lezace powyzej lub ponizej punktu obrotu i umieszczone tak, ze punkt zaczepienia wypadkowej sil ciezkosci wszystkich mas lezy w przybli¬ zeniu w plaszczyznie poziomej, przecho¬ dzacej przez punkt obrotu. Stephan baron von Thyssen-Bornemisza. Zastepca: inz. St. Pawlikowski, rzecznik patentowy. DRUK. M ARCT CZERNIAKOWSKA 225Fiff.l Do opisu patentowego Nr 29366 Ark. 1. w R a y ^ aZL ZEE V fJ rDo opisu patentowego Nr 29366 Ark.

2. Mg.2 PL