Niniejszy wynalazek dotyczy urzadze¬ nia do przymusowego uszczelnienia po¬ czatkowego pocisków w dzialach strzelaja¬ cych nabojami zespolonymi i zapobiega na pewnej okreslonej dlugosci przesuwu po¬ cisku dzialaniu gazów prochowych na czesc gwintowana przewodu lufy. Ze wzgledu na to, ze szkodliwe dzialanie ga¬ zów prochowych na poczatku przesuwu pocisku jest najsilniejsze, zapewnia to u- rzadzenie znaczna ochrone przewodu lufy dziala przeciw korozji i zuzyciu, powodo¬ wanemu przede wszystkim dzialaniem ga¬ zów prochowych ladunku miotajacego.Wedlug wynalazku osiaga sie pozada¬ ne dzialanie dzieki temu, ze pocisk pod¬ czas poczatkowego przesuwu w lufie dzia¬ la jest uszczelniony w szyjce luski nabojo¬ wej, co zostaje osiagniete przez szczelne przeciskanie sie pierscieni pocisku przez wspomniana szyjke lub za pomoca wkla¬ dek, zakladanych miedzy luska i pociskiem i zapobiegajacych przeplywowi gazów pro¬ chowych. W pierwszym przypadku zape¬ wnione jest uszczelnienie pocisku nawet przy rozszerzeniu sie luski nabojowej pod dzialaniem gazów prochowych.Tyl pocisku wedlug wynalazku wcho¬ dzi w szyjke luski nabojowej mniej lub wiecej gleboko, zaleznie od tego, w którym miejscu na jego tulowiu znajduje sie pier¬ scien wiodacy. Cylindryczny tyl pociskuposiada mniejsza lub wieksza dlugosc i jest uszczelniony w szyjce luski, wskutek czego po strzale gazy prochowe z luski przedostaja sie do przewodu lufy dopiero wtedy, gdy pocisk wysunie sie z luski, co ma miejsce wtedy, gdy pierscien wiodacy juz rozpoczal wrzynanie sie w gwinty lufy i uszczelnianie pocisku.Uszczelnienie pocisku w szyjce luski nabojowej osiaga sie wedlug wynalazku przez wykonanie na tyle pocisku dodatko¬ wego wystepu lub pierscienia, którego sre¬ dnica jest nieco wieksza od wewnetrznej srednicy szyjki luski, wskutek czego po strzale podczas przesuwu wzdluz szyjki lu¬ ski tyl pocisku jest uszczelniony.Ta róznica w srednicy szyjki luski i wystepu lub pierscieni wykonanych na tyle pocisku umozliwia umieszczenie po¬ miedzy szyjka luski a sciankami tylu po¬ cisku dodatkowego podatnego lub pla¬ stycznego pierscienia, wykonanego najle¬ piej z materialów smarujacych, co powo¬ duje lepsze uszczelnienie pocisku oraz sma¬ rowanie lufy dziala.Jako srodki smarujace najlepiej stoso¬ wac materialy otrzymywane przez miesza¬ nie nieorganicznych lub organicznych tlu¬ szczów o stosunkowo wysokim punkcie to¬ pnienia, wosków lub tym podobnych mate¬ rialów z ogniotrwalymi materialami mi¬ neralnymi o malym wspólczynniku tarcia, np. grafitem, talkiem lub tym podobnym materialem.Do tej mieszaniny mozna dodawac metale lub ich stopy w postaci platków lub sproszkowanej, sluzace za srodki usu¬ wajace miedz. Takie mieszaniny moga byc latwo przygotowane, poniewaz ich punkt topnienia znajduje sie powyzej 60°C, przy czym winny byc one dostate¬ cznie plastyczne takze przy zwyklej tem¬ peraturze, co mozna osiagnac przez doda¬ nie odpowiednich olejów. Mozna je wsku¬ tek tego po ogrzaniu latwo ksztaltowac, a nawet odlewac, natryskiwac, tak iz na~ kladanie ich w pozadanym miejscu nie sprawia trudnosci i moze sie odbywac przed lub po wtloczeniu pocisku w luske.Po wtloczeniu pocisku wtryskuje sie wspomniana mieszanine, np. malymi o- tworami do odnosnej przestrzeni, po czym otworki zostaja zamkniete przez lutowa¬ nie lub spawanie. Wspomniane mieszani¬ ny mozna równiez nakladac na pocisk w stanie cieklym lub pólcieklym, mianowi¬ cie przez oblewanie lub natryskiwanie.W celu zwiekszenia przyczepnosci srodka smarujacego do metalu w stanie cieklym smaruje sie przedmiot poprzednio stopio¬ nym srodkiem smarujacym lub jego gló¬ wnym skladnikiem, np. tluszczem, wo¬ skiem lub tym podobnym materialem lub tez odpowiednim lakierem, pokostem i tym podobnym srodkiem.Na podstawie doswiadczen stwierdzo¬ no, ze osiaga sie bardzo dobre wlasnosci smarujace i uszczelniajace przy stosowa¬ niu srodków smarujacych, posiadajacych jako glówny skladnik latwo topliwy me¬ tal, np. olów i cyne oraz posiadajacych bardzo dobre wlasnosci usuwania miedzi, przy czym w celu powiekszenia dzialania smarujacego metale te miesza sie z mine¬ ralami o malym wspólczynniku tarcia.Takie mieszaniny najlepiej sporzadzac w ten sposób, ze stosowane metale lub sto¬ py miesza sie w stanie sproszkowanym, gabczastym lub w postaci platków z do¬ datkami mineralnymi, po czym ksztaltuje sie z nich, przy jednoczesnym ogrzaniu przez wytlaczanie lub przez spiekanie, pierscienie lub inne przedmioty. Ze wspo¬ mnianych materialów mozna wytwarzac wytrzymale pierscienie lub wkladki, któ¬ re moga byc uzyte z dobrym skutkiem do umocowania lub osadzenia jak równiez uszczelnienia tylu pocisku w szyjce luski nabojowej.Srodki smarujace moga byc takze uzy¬ te do smarowania zwlaszcza przedniej czesci luski nabojowej w celu ulatwienia — 2 —wyciagania i zapobiegania zatarciu sie lu¬ ski nabojowej wskutek tego, ze pewna czesc tych srodków przy strzale przenika miedzy luske nabojowa i scianki lufy.Na rysunkach przedstawiono przekroje podluzne kilku przykladów wykonania przedmiotu wynalazku.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 tyl pocisku 1, umieszczony w szyjce 2 luski nabojowej 3, posiada za pierscie¬ niem wiodacym 5 wglebienie 6, w które przez walcowanie jest wtloczona czesc 7 szyjki luski. W ten sposób pierscien 8, który za pomoca swej stozkowej powierz¬ chni przy wysuwaniu sie pocisku z luski rozszerza stopniowo jej szyjke, uszczelnia dobrze pocisk w lusce, zwlaszcza na po¬ wierzchni stozkowej 9, wskutek czego ga¬ zy prochowe na poczatku gwintowanej cze¬ sci 10 lufy moga wyplywac z luski nabo¬ jowej dopiero wtedy, gdy pierscien 8 wy¬ sunal sie juz z niej.Podobny przyklad wykonania przedsta¬ wia fig. 2, wedlug której na tyle pocisku 1 znajduje sie dodatkowy pierscien 8, zsl- opatrzony w powierzchnie stozkowa 9, która przy wysuwaniu sie pocisku z luski rozszerza czesc 7 szyjki 2 i dzieki temu uszczelnia pocisk podczas tego przesuwu.Zaleta tego urzadzenia polega na tym, ze zewnetrzna srednica 12 w czesci 7 szyjki jest po zwezeniu wieksza niz zewnetrzna srednica pierscienia 5, wskutek czego zwe¬ zenie szyjki w czesci 7 moze byc przepro¬ wadzone bez walcowania za pomoca kali¬ browanego pierscienia nasuwanego na czesc 7 szyjki 2 i usuwanego po wtlocze¬ niu tej czesci we wglebienie pocisku.Przyklad wykonania wedlug fig. 3 jest podobny do fig. 1 z ta róznica, ze wglebie¬ nie 6, jest wieksze, wskutek czego prze¬ strzen miedzy czescia 7 szyjki 2 i poci¬ skiem moze byc wypelniona odpowiednim pierscieniem 13 z materialu smarujacego lub uszczelniajacego.W przykladzie wykonania wedlug fig. 4 tylko krótka czesc 7 szyjki luski jest zwezona, wskutek czego powstaje prze¬ strzen do umieszczenia odpowiedniego pierscienia smarujacego 13. Jak widac z rysunku, w danym przypadku wystep lub pierscien 8 podczas wysuwania sie z po¬ cisku luski sciska pierscien smarujacy 13, wskutek czego powieksza sie nie tylko szczelnosc, lecz nastepuje jednoczesnie wprowadzenie smaru do gwintowanej cze¬ sci 10 lufy U.Przyklad wykonania wedlug fig. 5 jest podobny do fig. 2, przy czym jednak czesc 7 szyjki 2 jest falista, tak iz prze¬ strzenie pomiedzy szyjka luski i tylem po¬ cisku moga byc wypelnione materialem smarujacym lub uszczelniajacym 13. To faliste uksztaltowanie szyjki luski ma te zalete, ze przy przesuwie pierscienia 8 przez szyjke luski pierscien ten sciska sro¬ dek smarujacy 13. Oprócz tego faliste u- ksztaltowanie powieksza opór w kierunku promieni przeciw rozszerzaniu sie czesci 7 szyjki 2 i zapewnia wskutek tego calkowi¬ te uszczelnienie pierscienia 8 pocisku.Przyklad wykonania wedlug fig. 6 jest podobny do wykonan wedlug fig. 2, 3 i 5 z ta róznica, ze pierscien wiodacy 5 jest stopniowany, czyli posiada zwezona czesc 15, wchodzaca w szyjke 2 luski. W tym przypadku czesc 7 miedzy pierscieniem 5 lub 15 i pierscieniem 8 posiada mniejsza srednice o wielkosc 17, a przestrzen mie¬ dzy czescia 7 szyjki i tylem k pocisku jest wypelniona materialem uszczelniajacym lub smarujacym 13. Obcisniecie luski w miejscu 7 sluzy, podobnie jak w poprzed¬ nich przykladach wykonania, do umoco¬ wania pocisku w lusce.Przyklad wykonania wedlug fig. 7 róz¬ ni sie tym, ze pierscien 8 posiada sredni¬ ce wieksza niz zwezona czesc 15 pierscie¬ nia wiodacego 5. Luska jest w calej cze¬ sci 7 nad pierscieniem 8 tak zwezona, ze przylega do pierscienia 15. W tym przy¬ padku przestrzen wolna jest wypelniona — 3 —takze odpowiednim smarem 13. Róznica w srednicach pierscieni 15 18 okresla wielkosc 17, o która czesc 7 szyjki 2 musi sie rozszerzac przy wysuwaniu sie pocisku z luski.Przyklad wykonania wedlug fig. 8 jest podobny do fig. 6. Powiekszenie uszczel¬ nienia osiaga sie oprócz zwezenia czesci 7 szyjki luski o róznice 17 przez zagiecie brzegu 18 szyjki 2 luski we wglebienie 19 pierscienia 15. Wolna przestrzen jest wy¬ pelniona odpowiednim smarem 13.Przyklad wykonania wedlug fig. 9 róz¬ ni sie od poprzedniego tym, ze pierscien 8 i czesc 15 pierscienia 5 maja jednakowe srednice, przy czym pierscien 5 jest na przedniej czesci zwezony i na tym odcin¬ ku jest zagiety brzeg 18 szyjki o wielkosc 17. Szyjka luski jest pod pierscieniem 15 takze zwezona o wielkosc 17. Dzieki ta¬ kiemu wykonaniu pocisk 1 jest w szyjce luski zabezpieczony od przesuwów w kie¬ runku osiowym. Wolna przestrzen jest wypelniona materialem smarujacym.Wedlug fig. 10 caly pierscien wiodacy 5 jest osadzony w szyjce luski. Zwezenia w miejscach 18 i 19 unieruchomiaja pocisk w szyjce, zlobki 20 pierscienia 5 sa wy¬ pelnione odpowiednim smarem i zabez¬ pieczone przeciw zanieczyszczeniu i uszko¬ dzeniu za pomoca szyjki luski.Przyklad wykonania wedlug fig. 11 jest podobny do przykladu wedlug fig. 8, lecz szyjka 2 jest w czesci 7 zwezona az do cylindrycznej czesci U pocisku 1. Wsku¬ tek tego pierscien 8 tworzy z tylem poci¬ sku h tlok róznicowy, który przy wysuwa¬ niu sie pocisku z luski sciska pierscien u- szczelniajacy i smarujacy 13, znajdujacy sie w wolnej przestrzeni.Przyklad wykonania wedlug fig. 12 stanowi polaczenie przykladów wykonania wedlug fig. 10 i 8. W tym przypadku zlobki 20 pierscienia wiodacego sa wypel¬ nione smarem i przykryte szyjka luski.Przez zagiecie brzegu 18 szyjki luski jest pocisk zabezpieczony w szyjce od przesu¬ wów w kierunku osiowym. Do uszczelnie¬ nia i jednoczesnie lepszego umocowania pocisku w szyjce luski sluzy pierscieniowa wkladka 13, wykonana z materialu o od¬ powiednim skladzie.W przykladzie przedstawionym na fig. 13, wkladka 13, wykonana z materialu spiekanego, jest osadzona na pocisku w malych zlobkach 21, wykonanych na jego tyle. Ta wkladka uszczelnia pocisk przy przesuwaniu sie jego tylu w szyjce lu¬ ski.Podobny jest przyklad wykonania we¬ dlug fig. 14, w którym wkladka uszczel- niajaca 18 jest osadzona w zlobkach 21, wykonanych na tyle U pocisku, przy czym srednica tej wkladki jest wieksza o wiel¬ kosc 17 od srednicy zwezonej czesci 7 szyjki luski.Wedlug fig. 15 i 16 plastyczna uszczel¬ ka 13 sluzy bezposrednio do umocowania pocisku w szyjce 2 luski. W przykladzie wykonania wedlug fig. 15 wkladka 13 o dobrych wlasnosciach smarujacych stacza nie tylko tyl U pocisku z malymi zlobkami 21, lecz równiez jego pierscien wiodacy 5.YxzvL walcowanie wkladka ta zostaje u- mocowana razem z pociskiem w szyjce luski.W przykladzie wykonania wedlug fig. 16 wkladka 13 jest osadzona na zlobkach 21, znajdujacych sie na tyle pocisku. Wy¬ step 22 wkladki przylega do zagietego brzegu 18 szyjki 2, za pomoca którego jest ona umocowana w lusce, wskutek czego przy ruchu pocisku po strzale dolna czesc wkladki 13 przeciskajac sie przez ten zwezony brzeg zapobiega odplywowi ga¬ zów z luski. Przednia czesc wkladki 13 jest rozszerzona i przylega przy ladowa¬ niu swa przednia powierzchnia stozkowa do powierzchni stozkowej 23 lufy. Ta po- wierzchnia lufy stanowi przejscie miedzy tylnym wydrazeniem komory naJbojowej i jej zwezona czescia przednia, znajduja- — 4 —ca sie przed nagwintowana czescia lufy.Przy przesuwie pocisku rozszerzona czesc wkladki 13 zostaje przetloczona przez zwe¬ zona czesc komory ladunkowej, dzieki cze¬ mu osiaga sie uszczelnienie jej, a miano¬ wicie jeszcze przed poczatkiem wrzyna¬ nia sie pierscienia wiodacego w gwinty 10 lufy.Przyklady wykonania wedlug fig. 17 i 18 sa podobne do przykladów wedlug fig. 15 i 16 z ta róznica, ze spiekana lub pla¬ styczna wkladka 13 posiada postac stoz¬ kowego pierscienia osadzonego na zlob¬ kach tylu pocisku, przy czym zlobki te we¬ dlug fig. 17 sa prostokatne, wedlug fig. 18 — faliste.W wykonaniu wedlug fig. 19, wklad¬ ka 13, wykonana z latwo topliwego meta¬ lu z dodatkiem materialów mineralnych o dobrych wlasnosciach smarujacych i u- szczelniajacych, jest osadzona we wglebie¬ niu, znajdujacym sie pomiedzy pierscie¬ niami 8 i 15, przy czym wkladka ta posia¬ da ksztalt stozkowy, wskutek czego przy wysuwaniu sie pocisku z luski nabojowej zostaje przeciagana szczelnie przez jej szyjke uszczelniajac tyl pocisku.W przykladzie wykonania wedlug fig. 20 w szyjce luski jest osadzony oddzielny pierscien uszczelniajacy 24, umocowany w niej przez rozwalcowanie jego konca 25.Przedni koniec 26 pierscienia 2U jest wtlo¬ czony w zlobek 27 pocisku, wskutek czego pocisk jest w lusce umocowany. Rowek 29 jest wypelniony odpowiednim smarem.Koniec 26 pierscienia 21* posiada stozko¬ wa powierzchnie 30, przylegajaca do stoz¬ kowej powierzchni 31 w komorze nabójo- wej lufy dziala. Przy wysuwaniu sie po¬ cisku z luski wspomniany pierscien zosta¬ je czesciowo wysuniety az do zetkniecia powierzchni 30 ze stozkiem 31 lufy, wsku¬ tek czego zagiety brzeg 26 zostaje w kie¬ runku promieni odchylony tylem 4 poci¬ sku, który w ten sposób zostaje uszczel¬ niony w szyjce luski. Przestrzen miedzy pierscieniem 2U i pociskiem jest wypel¬ niona smarem.Podobny przyklad wykonania przed¬ stawia fig. 21, który rózni sie od poprze¬ dniego tylko ksztaltem pierscienia 24, u- mocowanego za pomoca konca 25 w szyj¬ ce luski. Przestrzenie 29 i 13 sa wypelnio¬ ne odpowiednim srodkiem smarujacym i uszczelniajacym.Opisane pierscienie moga byc, oczy¬ wiscie, umieszczone na róznych czesciach pocisków. Mozna nawet pierscienie 8 i 5 umiescic symetrycznie wzgledem srodka ciezkosci pocisku.Opisane przyklady wykonania nie o- graniczaja sie do pocisków z jednym lub dwoma pierscieniami, lecz moga byc sto¬ sowane bez wzgledu na to, na których czesciach pocisku znajduja sie te pierscie¬ nie, przy czym moze tych pierscieni byc równiez kilka. PL