Wynalazek dotyczy sposobu wyrobu plyt drukowych do ochronnego poddruko¬ wywania! banknotów. Plyty takie wykony¬ wano, skladajac je z rózniacych sie czesci rysunku geometrycznego lub rysunku linji falistych, zrobionego na maszynie rozeto¬ wej lub na pantografie, poczem reproduk¬ cja tak zlozonego rysunku odbywala sie droga fotochemicznego odbijania. Otrzy¬ mywalo sie przyteni powierzchnie drukowa wytrawiona wypuklo lub wkleslo, a caly ry¬ sunek znajdowal sie na jednej tylko plycie lub na kilku plytach, z których kazda za¬ wierala tylko czesc rysunku, zaleznie od tego, czy druk mial byc jedno lub wielo¬ barwny.Rysunki te sa ukladem cienkich, nieprzy- tykajacych linji o ksztalcie falistym lub petlowym, krzyzujacych sie wielokrotnie i zbieznych ku wspólnemu srodkowi, tak, ze w pewnych miejscach rysunku uzyskuje sie, mimo jednakowej wszedzie szerokosci linji, rózne odcienie,barwne, poniewaz linje sasiednich petli zblizaja sie do siebie, a punkty krzyzowiania leza blisko siebie. Ry¬ sunki takie sporzadza sie wylacznie maszy¬ nowo, a wprawni rysownicy moga je bez trudu wykonac. Jakkolwiek rysunki tego rodzaju zastosowane, jak poddruki bankno¬ tów, przyczyniaja sie znacznie do ich o- chrony, to jednak bez wiekszego trudu mo¬ ga byc nasladowane zaipomoca zastosowa¬ nia maszyn rozetowych lub pantografów.Z powodu cienkosci tych linji nie mozna bylo dotad wykonac plyt drukowych, któ- reby w celu utrudnienia nasladownictwa nie posiadaly charakteru wyrobu maszyno¬ wego. Wykonywujac wielobarwne druki, trzeba bylo uzywac plyt, na których wszyst¬ kie sasiednie linje pewnej grupy sa tej sa¬ mej barwy, przyczem plyty do kazdej bar¬ wy maja puste miejsca, odpowiadajace tej czesci rysunku, która ma byc zadrukowana plyta inaczej zabarwiona. Jakkolwiek w wykonywaniu takich wielobarwnych dru¬ ków byla wielka swoboda w zestawieniu barw, to jednak rozdzial farby przy wyko¬ nywaniu takich plyt napotykal na pewne ograniczenia. Do wykonywania zadanych druków wymagana jest dokladna zgodnosc plyt dla róznych barw, gdyz druki ochronne musza byc wykonywane z bezwzgledna dokladnoscia.Wedlug niniejszego postepowania nie uwzglednia sie równomiernej grubosci linji i zmienia sie charakter rysunku pantogra- fieznego w ten sposób, ze dowolnie obrane czesci rysunku zmienia sie W przewidziany sposób, tak, ze nasladownictwo rysunku sposobami maszynowemi jest wykluczone.Niektóre czesci maszynowego rysunku mo¬ ga byc takze zupelnie wytarte i zastapione dowolnie wstawionemi obrazami, które w zaden sposób nie moga byc maszynowo wykonane* Sposób ten nadaje sie szczególnie do druków wielobarwnych, w których rózne farby moga sie znajdowac w najblizszetti sasiedztwie, a mianowicie we wzajemnej odleglosci okolo 10—100 mm, tak, ze na¬ sladownictwo, bez szczególnie trudno do¬ stepnych srodków pomocniczych, jest bar¬ dzo trudne. Przy zastosowaniu plyt we¬ dlug wynalazku unikai sie ograniczen odno¬ snie do rozdzialu barw. Bardzo bliskie li¬ nje rysunku moga byc wykonane dokladnie na róznych plytach.Rysunki przedstawiaja przyklad zastoso¬ wania sposobu wedlug wynalazku. fig. 1 jest czescia rysunku; fig. 2 przedstawia te czesc w znacznem powiekszeniu; fig. 3 — zmiane rysunku; fig. 4, 5, 6 — dalsze czesci rysunku do wielobarwnego dft&u; fig. 7, 8, 9 i 10 uwidaczniaja fotogra¬ ficznie wykonane plyty drukowe, odpo¬ wiednio do fig. 3—6.Najprzód wykonywuje sie rysunek geo¬ metryczny lub falisty zapomoca zwyklej maszyny rozetowej lub pantografu i to w takiej skali, aby przy zmniejszeniu rysun¬ ku pozostal odpowiedni odstep miedzy pe¬ tlami lub falami. Linje falowe biegna ku •wspólnemu srodkowi i w niektórych miej¬ scach krzyzuja sie kilkakrotnie, przyczem odstepy miedzy sasiedniemi linjami zmie¬ niaja sie, a stosowne tonowanie moze byc uzyskane bez zmiany szerokosci linji. Ry¬ sunki moga byc w ten sposób niezliczona ilosc razy zmienione, jednak zawsze zmia¬ ny te sa zalezne od nastawienia roboczych czesci majszyny i posiadaja zawsze te sama szerokosc. Rysunki takie wykonywuje sie na szkle, powleczonem nieprzezroczysta masa, zapomoca igly. Takie rysunki maja wlasnosci fotograficznego negatywu.Fig 1 przedstawia odnosny obraz dodat¬ ni. W tym obraizie nie moznai zmienic lub oddalic poszczególnych czesci linji, bo zmiana ta, wzglednie odsuniecie linji, musi byc wykonane recznie, a linje z powodu malej szerokosci i gestosci zlewaja sie przy najmniejszym bledzie, cd wywoluje zni¬ szczenie rysunku. Wedlug dotychczasowych sposobów uzywano plyty podobnej do ne* gatywu do reprodukcji fotograficznej, przy¬ czem naczulona plyte metalowa wywolywa¬ no i wytrawiano.Wedlug niniejszego wynalazku, w celu umozliwienia zmiany szerokosci pewnych linji i odleglosci niektórych z nich, wyko¬ nywuje sie powiekszona odbitke pierwot¬ nego rysunku zapomoca znanych metod fo¬ tograficznych, tak, jak wskazuje fig. 2. Z te- — 2 —go pozytywu robi sie fotograficzny nega¬ tyw, który po wywolaniu przenosi sie na wieksza ilosc plyt metalowych, zaopatrzo¬ nych w powloka przyjmuj aca farby. Przy przenoszeniu musi byc zachowany spis.Szereg takkh plyt przedstawiaja fig. 3—6.Sztywnosc plyt metalowych zajpobiega przy- tem jakims zmianom w rysunku i ulatwia potem reprodukcje fotograficzna w skali zmniejszone}* Plyte szkktóa z oryginalnym rysunkiem przedstawia fig. lwA^ jej foto¬ graficzne powiekszenie fig* 2 w R. Plyty metalowe sa oznaczone C, 2, E, F na fig, 3^-6, a ostateczne plyty drukowe sa ozna¬ czone G\ Hf /, J na fig. 7—10, Nieregularnosci linji na rysunku B i Ha plytach C, Z), £, F wystepuja ostro, ponie¬ waz szerokosc liiij i zostala powiekszona prawie dziesieciokrotnie. Rysunek sklada sie z Wielu szeregów linji falistych, przy¬ czem kazdy szereg sklada sie z fal, których linje wznoszace sie sa oznaczone a, 6, c, df a opadajace — a, b\ c, d*. Przyjeto, ze kazda z plyt C, D, E, F sluzy do innej bar¬ wy: w czterobarwnem zestawieniu fal, fala a jest czerwona, linja 6, b' — zielona, linje c, c — zólte, a linja d; d* — pomaranczo¬ wa; przytem linja a i e sa szersze od linji a, c lub linji b, d, natomiast linje b\ d* sa takze szersze od linji a, c\ Pierwsza czyn¬ nosc polegal na usunieciu z plyty c linji &, b\ c, c\ zapomoca pokrycia farba, która calkowicie odbija promienie swietlne, tak, ze na plycie C pozostaja tylko linje a, a'.Szerokosc kazdej linji a fali odpowiednio powieksza sie zapomoca retuszu, przyczem mimo poszerzenia pozostaje dostateczny od¬ step miedzy ta rozszerzona linja a i sasied¬ nia b wzglednie b\ znajdujacej sie na od¬ miennie zabarwionej plycie. Rozszerzenie linji moze byc regularne lub nieregularne, równomierne lub schodkowane, przyczem linja a' takze moze byc retuszem wzmoc¬ niona.Podobnie przygotowuje sie plyte D (fig. 4), usuwajac linje a a\ c c\ d d\ i po¬ zostawiajac tylko linje b b\ które nastep¬ nie rozszerza; sie i retuszuje. Podobnie po¬ stepuje sie z plyta £, pozostawiajac na niej tylko linje c c\ Na czwartej plycie wresz¬ cie pozostawia sie tylko linje d d\ Miejsca tonowane (fig. 1 i 2) powstale z wielokrotnego krzyzowania sie fal, czynia niemozliwi zamiane tych linji. Celowem jest jednak, zapomoca pociagniecia bialym i czarnym atramentem, pewna czesc ry¬ sunku usunac, a inna wzmacniac, tak, ze maszynowy charakter tej czesci moze byc W tern sposób zmieniony, ze rysunek ten zasad* niczo sie. rózni od wykonanego na panto¬ grafie. Oprócz tego na miejscach, z któ¬ rych usunieto linje,. mozna umiescic dowol¬ ny obraz f który zapomoca odpowiednich obrazów f\ f2, f* innych plyt moze byc wie* lobarwaie uzupelniony, Tym sposobem mozna na maszynowym rysunku wykonac niezliczona iksc zmian* które zasadniczo zmieniaja charakter ry¬ sunku.Po wykonczeniu plyt C, D, EA F wyko- nywuje sie odpowiednio zmniejszona odbit¬ ke fotograficzna i otrzymuje sie negatywy, z których moga byc zrobione plyty druko¬ we G, ff, /, J. Linje na tych plytach dru¬ kowych maja nadzwyczajna ostrosc. Wi- docznem jest, ze zamiast wykonywac czte¬ ry plyty z rysunku B, mozna zrobic tylko dwie i kazda z tych odbitek podzielic na dwie polowy, wskutek czego mozna otrzy¬ mac cztery róznobarwne plyty. Wskutek znacznego powiekszenia rysunku, ewentual¬ ne niedokladnosci linji staja sie niewidoczne Wskutek przeciecia.Wreszcie na kazdej plycie linje moga byc przerwane i to w punktach krzyzowa¬ nia z linjami róznobarwnych plyt, tak, ze zamiast zeby sie barwy nakrywaly leza one obok siebie, co ulatwia ogromnie zachowa¬ nie ukladu. Pewne czesci linji moga byc równiez w pewnych miejscach usuniete, które to miejsca zgóry sa znane wtajemni¬ czonym, a przez niepowolanych moga byc — 3 —tylko z wielkim trudem znalezione, co daje wygodny sposób rozpoznawania falsyfi¬ katów. PL