Obok stóp, odpowiadajacych zasadni¬ czemu wzglednie osiowemu ustawieniu, istnieja równiez stopy o tak zwanym pro¬ stym ustawieniu osi. Linia srodkowa we¬ dlug ustawienia osiowego idzie ze srodka piety dokladnie przez duzy palec nogi, gdy tymczasem zalecana linia przy prostym u- stawieniu osi biegnie od srodka piety do¬ kladnie przez srodek drugiego i trzeciego palca. Odchylke polozenia wielkiego palca u nogi, a w szczególnosci przyczyne skos- nosci palca upatrywano czesciowo w zbyt spiczastym obuwiu, a czesciowo w poste¬ pujacym tworzeniu sie rozpartej stopy.Stosowane dotychczas róznorodne me¬ tody nie wskazywaly drogi, która mozna by bylo stope nieznacznie zmieniona do¬ prowadzic do normalnego stapania. Zaob¬ serwowano, ze stopa osiada nasamprzód wewnetrznym wyrostkiem kosci pietowej, nastepnie poprzez zewnetrzny brzeg swój przeklada sie na zewnetrzne wybrzusze¬ nie, a stad znów na wewnetrzne wybrzu¬ szenie, aby nastepnie poprzez duzy palec przetoczyc sie w dól.To tak zwane wykrecanie sie stopy przy chodzeniu stwierdzilo wielu lekarzy.Celem uzyskania przekladania sie stopy podczas chodzenia w obuwiu fabrycznym, robiono rozmaite wkladki, za pomoca któ¬ rych przeprowadza sie skosne ustawienie stopy, a wiec tak zwana pierwsza faze przekladania sie stopy od kosci pietowej do jej zewnetrznego brzegu. Odtad jednak zjawiaja sie w przewaznej ilosci przypad¬ ków trudnosci, a mianowicie o ile chodzi o uzyskanie zwrotu z wybrzuszenia zew¬ netrznego na wewnetrzne jako drugiej fa-zy, aby nastepnie przeprowadzic trzecia faze przechylenia sie stopy poprzez wiel¬ ki palec, osiagalna dopiero z drugiej fazy.Proponowano juz sposoby, sluzace do takiego pokierowania stopy, a mianowicie podparcie ostrogi kosci pietowej (susten- taculum tali), tak jak pomyslane ono jest w niemieckim patencie nr 522874 jako podpora stopy uginajacej sie, gdyz zape¬ wnia ona prawidlowe polozenie kosci pie¬ towej. Z drugiej strony dotychczas nie ma jeszcze obuwia, pozwalajacego przedniej czesci stopy stapac tak prosto, jak czyni to stopa w miekkim gruncie piaszczystym, a mianowicie które by pozwalalo na gleb¬ sze ukladanie sie wybrzuszenia wewnetrz¬ nego niz zewnetrznego, gdyz wedle nor¬ malnego przekladania sie stopy, wybrzu¬ szeniu malego palca przypada, w porówna¬ niu z wybrzuszeniem duzego palca, jedy¬ nie rola podpory, gdy tymczasem wewne¬ trzne wybrzuszenie dzwiga caly ciezar. W tym celu przeciez wewnetrznemu wybrzu¬ szeniu juz przez nature przydzielone sa kostki sezamowe. W przypadku, gdy wsku¬ tek nieprawidlowego obuwia wybrzusze¬ nie wewnetrzne pracuje z trudnoscia, tak iz na wybrzuszenie zewnetrzne spada przy przetaczaniu sie glówny ciezar, dzialanie stopy jest nie doskonale i ujawnia sie zewnetrznie wykrzywieniem butów. Z drugiej strony nawet zmienione ustawie¬ nie osi nie przywraca sprawnosci stopy, a wiec nalezy postarac sie o to, azeby dru¬ ga faza, tj. zwrot z zewnetrznego wybrzu¬ szenia na wewnetrzne, byla nodze ulatwio¬ na, a nie utrudniona.Zadaniem wynalazku jest uzyskac pra¬ widlowe przekladanie sie stopy, a wiec wy¬ krecenie w opisanych trzech fazach, a to za pomoca nowej konstrukcji trzewika, w szczególnosci zas za pomoca nowego u- ksztaltowania podeszwy wewnetrznej.Znana skadinad rzecza jest zaopatry¬ wanie podpodeszwy w poprzeczne szpary, które przeprowadzano równiez nawet w kierunku podluznym w celu zwiekszenia gietkosci podeszwy wewnetrznej. Poza tym zaopatrywano juz zagieta do góry podesz¬ we wewnetrzna we wciecia, by uzyskac le¬ psze przyleganie do cholewki. Projektowa¬ no równiez podeszwy wewnetrzne, 'posia¬ dajace dookola na calym brzegu swoim wciecia, co umozliwia pewne przyleganie do cholewki przy zagieciu do góry. Wresz¬ cie znane sa podpory sklepienia, zaopa¬ trzone w poprzeczne szpary.W przeciwienstwie do tego wynalazek przewiduje, ze podeszwa wewnetrzna jest zaopatrzona jedynie na wybrzuszeniu zew¬ netrznym w poprzeczne szpary, zwezaja¬ ce sie w kierunku od zewnetrznego brzegu ku wewnetrznemu wybrzuszeniu.Dzieki temu nieznanemu dotychczas wykonaniu, a szczególnie dzieki jednocze¬ snemu zastosowaniu zaopatrzonego w wy¬ ciecie i konczacego sie w kierunku krawe¬ dzi wewnetrznego wybrzuszenia klina na zewnetrznym wybrzuszeniu, uzyskuje sie prawidlowe przekladanie sie stopy przy chodzeniu podczas opisanych wyzej trzech faz. Przekladanie to osiaga sie dzieki pro¬ stemu ustawieniu przedniej czesci stopy podczas stapania, a to wskutek umieszcze¬ nia skosnego 2,5 — 6 milimetrowego kli¬ na, idacego od zewnetrznego brzegu.Ten klin skosny oraz znajdujaca sie nad nim podeszwa wewnetrzna sa szcze¬ gólnie gietkie na zewnetrznym wybrzusze¬ niu, powodujacym druga faze przekladania sie stopy od zewnatrz ku wewnatrz. Rów¬ noczesnie glanek trzewika jest utrzymy¬ wany od srodka az do nasady wybrzusze¬ nia o ile moznosci w jak najwiekszej ru¬ chomosci i dzieki temu zabezpiecza sie pe¬ wne polozenie piety w szczególnosci wsku¬ tek umieszczenia podpory dla uginajacej sie stopy pod ostroga kosci pietowej.Znane skosne kliny, umieszczane juz w obuwiu, by zapobiec wykrzywianiu sie tegoz w najrozmaitszych postaciach, roz¬ miarach i na najrózniejszych miejscach, — 2 —nie mogly osiagnac tego celu. Zastosowa¬ nie ich powodowalo bowiem tylko pogru¬ bienie zewnetrznego brzegu, a przez to sa¬ mo wytwarzalo usztywnienie, uniemozli¬ wiajace przekladanie sie stopy podczas chodzenia z zewnetrznego wybrzuszenia ku wewnetrznemu.Wynalazek jest przedstawiony na ry¬ sunku dla przykladu w dwóch postaciach wykonania, ponizej opisanych.Fig. 1 wyobraza rzut poziomy podpo- deszwy wraz z podlozonym pod nia skos¬ nym klinem, fig. 2 — przekrój podluzny podeszwy buta, fig. 3 — podeszwe zew¬ netrzna w rzucie poziomym po zdjeciu podpodeszwy, fig. 4 — przekrój poprzecz¬ ny wedlug linii 77/ — III na fig. 1, fig. 5 — inna postac wykonania buta w prze¬ kroju podluznym, fig. 6 — rzut poziomy tej odmiany, zas fig. 7 — przekrój po¬ przeczny wzdluz linii VII — VII na fig. 6.Z fig. 1 widac, ze stopa, zaczynajac od punktu ustawienia a piety, przeklada sie w kierunku strzalki 1, nastepnie od wy¬ brzuszenia malego palca w kierunku strzalki 2 jako druga faza, a wreszcie przechyla sie w kierunku strzalki 3 przez wybrzuszenie wielkiego palca. Celem o- siagniecia tego, zapewnione jest przede wszystkim proste ustawienie przedniej czesci stopy na ziemi, a to przez uzycie zewnetrznego klina skosnego b, posiada¬ jacego tylko niewielkie skosne sciecie. Klin ten jest umieszczony z przodu pod podesz¬ wa wewnetrzna c, tylko na wybrzuszeniu zewnetrznym w kierunku od zewnatrz ku wewnatrz. Podeszwa wewnetrzna c jest zaopatrzona tylko na wybrzuszeniu zew¬ netrznym w poprzeczne wyciecia e, zwe¬ zajace sie od zewnetrznego brzegu d do wewnetrznego wybrzuszenia, biegnace naj¬ lepiej w kierunku promieniowym. Wycie¬ cia e ciagna sie prawie na calej szeroko¬ sci podeszwy wewnetrznej i pokrywaja sie z wycieciami / klina 6, biegnacego w kierunku od zewnetrznego wybrzuszenia ku krawedzi wybrzuszenia wewnetrznego.Wyciecia znajduja sie wiec nad soba, przy czym skosny klin siega mniej wiecej od przejscia glanka do zewnetrznego wybrzu¬ szenia az prawie do konca buta. Klin b konczy sie, jak widac z rysunku na fig. 4, ostrym scieciem na odleglosci 1 cm od wewnetrznego brzegu.Poza tym w obuwiu jest umieszczony pod koscia pietowa na brzegu wewnetrz¬ nym wystep g, sluzacy jako podpora ugi¬ najacej sie stopy.Przez ten nowy sposób wykonania po¬ deszwy wewnetrznej wraz z lezacym pod nia klinem, zaopatrzonym w wyciecie, o- siaga sie duza gietkosc podeszwy wewne¬ trznej przy jednoczesnym skosnym usta¬ wieniu przedniej czesci stopy w kierunku od zewnatrz ku wewnatrz, przy czym klin moze byc trwale polaczony z podeszwa wrewnetrzna. Dzieki temu, ze wyciecie kli¬ na i podeszwy wewnetrznej leza doklad¬ nie jedne nad drugimi, powstaje pewnego rodzaju zaluzja, ulatwiajaca przekladanie sie stopy, zwlaszcza w kierunku od zew¬ natrz ku wewnatrz na zewnetrznym wy¬ brzuszeniu, co wplywa korzystnie na dru¬ ga faze procesu chodzenia.Zaopatrzona w szpary podeszwe wew¬ netrzna zaleca sie wyposazyc w pokrycie h z cienkiej i miekkiej skóry, np. chromo¬ wej, siegajacej od konca trzewika az do przejscia w glanek, przy czym jest ona polaczona scisle z przednia czescia podesz¬ wy wewnetrznej przez sklejenie i spraso¬ wanie.Dzieki takiemu wykonaniu, i pod wa¬ runkiem, ze ruchliwosc podeszwy od srod¬ ka glanka do nasady wybrzuszenia jest zapewniona, tylna czesc stopy dostaje sie wskutek dzialania podpory dla uginajacej sie stopy przy chodzeniu w polozenie, wy¬ wolane obrotem na zewnatrz i w tyl, a przednia czesc stopy w polozenie, wywo¬ lane obrotem ku przodowi.Dzialanie to doznaje szczególnego — 3 —wzmocnienia, jezeli jako podpore dla ugi¬ najacej sie stopy (fig. 5) zastosuje sie wy¬ lacznie wystep podpierajacy k, umieszczo¬ ny ponizej ostrogi kosci pietowej i, znaj¬ dujacej sie po wewnetrznej stronie stopy, który to wystep nalezy dostosowywac in¬ dywidualnie. Poza tym zapewnia sie utrzy¬ mywanie glanka w gietkosci od srodka ob¬ casa 1 az do poczatku wybrzuszenia przez to, ze pod koscia pietowa, zaczynajac na obcasie, umieszcza sie twarda i silna spre¬ zyne stalowa m, zaczynajaca sie w srod¬ ku lozyska piety i siegajaca mniej wiecej do srodka glanka (fig. 5). Czesc n glanka, znajdujaca sie pomiedzy koncem stalowej sprezyny a przejsciem do wybrzuszenia, wypelnia sie masa wyscielajaca.Sprezyne te, stosunkowo krótka, laczy sie z obcasem tak mocno, zeby stanowily jedna calosc. Sprezyna ma za zadanie pod¬ pore dla uginajacej sie stopy, znajdujaca sie nad wewnetrzna krawedzia obcasu, o- raz klin zewnetrznego brzegu ewentualnie w polaczeniu z usztywnieniem tekturowym tak podeprzec, by mozna bylo uzyskac pe¬ wna podstawe kosci pietowej.Celem utworzenia zaglebienia na piete mozna jeszcze w znany sposób umiescic na zewnetrznym brzegu klin pietowy o (fig. 6).Umocowanie sprezyny moze byc wyko¬ nane np. przez jej znitowanie z podeszwa wewnetrzna oraz przybicie tej ostatniej gwozdziami do obcasa. Gwozdzie te utrzy¬ muja w polaczeniu podeszwe wewnetrzna, podeszwe glówna oraz obcas.W znany sposób mozna umiescic pod podeszwa wewnetrzna osobne pogrubienie glanka z tektury lub podobnego materia¬ lu, które, zaczynajac od tylnej krawedzi piety, moze siegac do wnetrza.Na fig. 6 i 7 widac, ze w razie zasto¬ sowania wykonanej w znany sposób pod¬ pory p dla rozpartej stopy, zaopatrzona w szpary podpodeszwa jest pogrubiona w swym wymiarze na zewnetrznym brzegu przez zaopatrzony w szpary zewnetrzny klin skosny o tyle, ile wynosi grubosc klina.Podstawa, wykonana wedlug wynalaz¬ ku, umozliwia bardziej strome ustawienie kosci pietowej w lozysku piety i sprowa¬ dzenie nogi z powrotem do jej pierwotne¬ go polozenia, a ponadto pozwala w pola¬ czeniu z gietka przednia czescia stopy, skrecona wzgledem jej tylnej czesci za po¬ moca skosnego klina, na stworzenie wah- liwego i miekkiego srodka glanka i przez to umozliwia poruszanie sie i utrzymanie zasadniczego polozenia stopy. PL