Wynalazek niniejszy dotyczy tloko¬ wych silników spalinowych, a w szczegól¬ nosci szybkobieznych tlokowych silników spalinowych, w których cylinder jest za¬ opatrzony w oddzielna tuleje, stanowiaca gladz cylindrowa dla tloka, przy czym tu¬ leja ta jest chlodzona cieklym czynnikiem chlodzacym. Po wtloczeniu tulei do cylin¬ drycznej oslony, zaopatrzonej w pierscie¬ niowe wydrazenia, wolne przestrzenie miedzy tuleja i ta oslona stanowia komo¬ ry do czynnika chlodzacego, tak iz czynnik chlodzacy, wplywajacy przez otwór na jednym koncu cylindrycznej oslony i wy¬ plywajacy na jej drugim koncu, bezposre¬ dnio omywa tuleje, co zapewnia skutecz¬ ne chlodzenie gladzi cylindrowej. Komory chlodzace musza byc uszczelnione wzgle¬ dem przestrzeni zewnetrznej, [przy czym tuleja musi posiadac pewna swobode ru¬ chu wzgledem oslony w celu umozliwienia rozszerzania sie i kurczenia tej tulei od¬ powiednio do zmian temperatury.W celu spelnienia tego warunku pró¬ bowano juz zaopatrywac tuleje we wgle¬ bienia otwarte ku komorom chlodzacym, miedzy zas zewnetrznymi sciankami pier¬ scieniowymi wglebien i powierzchniami przylegania oslony umieszczano pierscie¬ nie gumowe, sznury azbestowe lufo tym podobne materialy uszczelniajace. Tego rodzaju uszczelnienia wymagaja stalego dozoru i musza byc czesto odnawiane.Wedlug wynalazku wadom tym zapo¬ biega sie dzieki temu, ze zewnetrzne scian¬ ki pierscieniowe wglebien sa odpowiednioscieniowe, tak iz .sa elastyczne, a zewnetrz¬ na srednica tych scianek przy swobodnej krawedzi jest nieco wieksza niz wewnetrz¬ na srednica oslony na powierzchni, do której przylega ta krawedz. Dzieki wiec swej elastycznosci scianki pierscieniowe wglebien po wlozeniu tulei przylegaja sprezynuj aco do oslony.Elastycznosc zewnetrznych scianek pierscieniowych zwieksza sie jeszcze, gdy scianiki te na swej wewnetrznej powierz¬ chni zwezaja isie ku swym iswobodnym kra¬ wedziom, a u nasady scianek wykonany jest rowek pierscieniowy. Zwlaszcza dzie¬ ki temu rowkowi osiaga sie tak lagodne sprezynowanie pierscieniowych scianek ograniczajacych, ze przy wkladaniu pier¬ scienia tulei w odpowiednie wytoczenie oslony zapobiega sie szkodliwym odksztal¬ ceniom gladzi cylindrowej., Jesli silnik spalinowy posiada cylindry stojace, to w najwyzej polozonym wglebie¬ niu, ponizej którego musi sie znajdowac otwór wylotowy do czynnika chlodzacego, moze sie gromadzic wytworzona para, jesli jako czynnik chlodzacy zastosowana zo¬ stala woda. Wedlug wynalazku zapobiega sie temu przez zastosowanie oddzielnego pierscienia, zaslaniajacego otwór wyloto¬ wy do czynnika chlodzacego wzgledem po¬ lozonej pod nia komory chlodzacej, przy czym pierscien ten tak wchodzi w najwy¬ zej polozone wgle-bienie tulei, ze komora chlodzaca polaczona jest z otworem wylo¬ towym. Ciecz chlodzaca musi wtedy prze¬ plywac takze i przez najwyzej polozone wrglebienie, tak iz nie .moze sie tam wytwo¬ rzyc para.Na rysunku przedstawiony jest prze¬ krój podluzny przykladu wykonania cy¬ lindra dwusuwowego silnika spalinowego z rozrzadem szczelinowym, zaqpatrzonego w uszczelnienie wedlug wynalazku.W przedstawionej na rysunku postaci wykonania w oslone a wlozona jest stalo¬ wa tuleja b, stanowiaca gladz cylindrowa c do tloka (nie przedstawionego na rysun¬ ku). W srodku tuleja b zaopatrzona jest w szczeliny d, przez które wplywaja spali¬ ny do przewodu wylotowego e, wzglednie wplywa do cylindra powietrze przedmucho- we. Miedzy szczelinami d pozostawione sa mostki /. Po obu stronach przewodu wy¬ lotowego e oslona a zaopatrzona jest w wy¬ drazenia g, które po wlozeniu tulei b sta¬ nowia pierscieniowe komory chlodzace, przez które przetlaczana jest ciecz chlo¬ dzaca. Ciecz to wplywa przez otwór h w dolnym koncu oslony a i wyplywa przez otwór i w górnym koncu tej oslony.W przedstawionym na rysunku przy¬ kladzie wykonania tuleja b zaopatrzona jest w trzech miejscach we wglebienia k, których zewnetrzne pierscieniowe scianki ograniczajace m sa skierowane w przybli¬ zeniu osiowo i sa elastyczne. Wglebienia te sa skierowane swa otwarta strona ku ko¬ morom chlodzacym g. Górne wglebienie k jest zamkniete od góry, oba zas nizej polozone wglebienia przylegaja do konców mostków /, a wiec sa zamkniete od strony przewodu wylotowego e. Odpowiednio do polozen pierscieniowych scianek tulei wkladkowej, oslona a jest zaqpatrzona w powierzchnie przylegania n.W celu zwiekszenia elastycznosci scia¬ nek pierscieniowych m grubosc ich zmniej¬ sza sie nieco od ich nasad ku swobodnym krawedziom przez stopniowe powieksze¬ nie srednicy wewnetrznej. Dalej tuz pod nasadami scianek pierscieniowych m wy¬ konany jest rowek pierscieniowy o, tak iz przy nasadzie tej powstaje oslabione miej¬ sce, jeszcze bardziej zwiekszajace elastycz¬ nosc scianek pierscieniowych.Dla ulatwienia wkladania tulei b do oslony a srednica srodkowej powierzchni przylegania n oslony a jest mniejsza niz srednicy górnej pierscieniowej powierz¬ chni przylegania n, sl srednica dolnej po¬ wierzchni przylegania — nieco mniejsza niz srednica srodkowej powierzchni przy- — 2 —legania n. Na zewnetrznej swej stronie scianki pierscieniowe m, poczawszy od rowków pierscieniowych o, posiadaja w kierunku swobodnych krawedzi ksztalt nieco stozkowy, tak iz na tych krawe¬ dziach srednica zewnetrzna scianek m jest nieco wieksza niz srednica odpowiednich pierscieniowych (powierzchni przylegania n. Jesli wiec tuleja b zostanie wlozona do oslony a, to scianki pierscieniowe m, któ¬ re musza nieco sprezynowac od wewnatrz, przylegaja z pewnym dociskiem do po¬ wierzchni przylegania n oslony a i wsku¬ tek tego dobrze uszczelniaja na calym ob¬ wodzie komory chlodzace g wzgledem prze¬ strzeni zewnetrznej. Dzieki zastosowaniu rowków pierscieniowych o uzyskuje sie tak lagodne sprezynowanie scianek piers¬ cieniowych m, ze przy wstawianiu tulei b w oslone a nie nastepuje odksztalcenie gladzi cylindrowej c. Tuleja b posiada takze pewna swobode ruchu wzgledem oslony a, dzieki czemu moze sie dostatecz¬ nie rozszerzac i kurczyc.W przedstawionej postaci wykonania komora chlodzaca g w dolnej czesci cylin¬ dra uszczelniona jest wzgledem przestrze¬ ni zewnetrznej za pomoca zwyklej dlaw- nicy P, jednak zamiast tej dlawnicy moz¬ na takze zastosowac wglebienie k.W mostkach / wykonane sa osiowe ka¬ naly r, prowadzace do wnetrza przyle¬ glych don wglebien k. Dzieki temu obie komory chlodzace g sa ze soba polaczone.Ciecz, doplywajaca przez przez otwór h, przeplywa przez dolna komore chlodzaca g, przez dolne wglebienie k, skad dostaje sie do kanalów r, a z nich wplywa do srodkowego wglebienia k i, w dalszym ciagu, do górnej komory chlodzacej g, skad moze wyplynac z komory cylindra przez otwór wylotowy i. Zatem mostki / sa stale omywane ciecza chlodzaca i dzie¬ ki temu sa szczególnie dobrze chlodzone.Wnetrze wglebien k, o stosunkowo dlu¬ gich sciankach ograniczajacych m, za¬ wiera duza powierzchnie, która omywa ciecz chlodzaca, tak iz zapewnione jest szybkie usuwanie ciepla z tulei b cylindra.Dzieki przyleganiu tulei b do oslony a cylindra w kilku miejscach uzyskuje sie takze dobre podparcie tulei przeciw bocz¬ nym naciskom, które sa przejmowane przyleglymi do wglebien czesciami (piers¬ cieniowymi tulei, przylegajacymi przesu¬ wnie do oslony a.W przedstawionej postaci wykonania w górny koniec cylindra wlozony jest je¬ szcze dwudzielny pierscien s1, s2, tak iz zaslania otwór wylotowy i do cieczy chlo¬ dzacej wzgledem górnej komory chlodza¬ cej, przy czym pierscien ten tak laczy te obie komory, ze ciecz chlodzaca moze sie¬ gac az do dna najwyzej polozonego wgle¬ bienia k. Pierscien s1, s2 opiera sie o od- sadke t oslony a i jest tak dlugi, ze wcho¬ dzi dostatecznie gleboko do wnetrza wgle¬ bienia k. Dzieki temu miedzy pierscieniem s1, s2 i tuleja 6 powstaje kanal pierscie¬ niowy u, sl miedzy tym pierscieniem i scianka pierscieniowa m — kanal piers¬ cieniowy v. Zatem ciecz chlodzaca z gór¬ nej komory chlodzacej g musi przeplywac przez kanal pierscieniowy u naokolo pier¬ scienia s1, s2 i poprzez kanal pierscienio¬ wy v, zanim dostaje sie do otworu wylo¬ towego i. Ciecz chlodzaca przeplukuje górne wglebienie k na jej calej glebokos¬ ci, tak iz nie moze sie tam gromadzic pa¬ ra.Pierscien s1, s2 nasadza sie na odsadke t podczas wkladania tulei 6 w oslone a, zanim jeszcze scianka pierscieniowa m wejdzie do oslony a. Zatem pierscien s1, s2 nie wymaga zadnego dalszego srod¬ ka zamocowujacego. PL