/Wjjfr Przedmiotem wynalazku jest detektor anodowy.W ostatnich czasach glebokosc modu¬ lacji nadajników radiofonicznych zostala zwiekszona w przyblizeniu do 100°/o. W celu zapewnienia wiernego odtwarzania po stronie odbiorczej przesylanej mowy lub muzyki radioodbiornik nalezy zaopa¬ trzyc w detektor, który posiadalby prosto¬ liniowa charakterystyke detekcji przy 100% glebokosci modulacji. Warunek ten spelniaja zwykle detektory dwuelektro- dowe, jednak posiadaja one te wade, ze po¬ woduja znaczne tlumienie obwodu wiel¬ kiej lub posredniej czestotliwosci, znajdu¬ jacego sie przed detektorem. Wprawdzie lampy detekcyjne, pracujace na zakrzy¬ wieniu charakterystyki pradu anodowego i posiadajace trzy lub wiecej elektrod, po¬ woduja tylko nieznaczne tlumienie obwo¬ du poprzedzajacego, jednak ich charakte¬ rystyka detekcji ma przebieg prostolinio¬ wy najwyzej w zakresie do 70% gleboko¬ sci .modulacji. W celu uzyskania liniowej detekcji przy 100% glebokosci modulacji za pomoca lampy detekcyjnej z trzema lub wieloma elektrodami, mozna zastosowac ujemne sprzezenie zwrotne. W tym jednak przypadku zmniejsza sie czulosc detekto¬ ra tak, iz nie mozna odbierac z dostatecz¬ na sila stacyj zbyt odleglych.W detektorze anodowym wedlug wy¬ nalazku zastosowane jest urzadzenie regu¬ lacyjne, z,a pomoca którego dowolnie re¬ gulowane napiecie malej czestotliwosci, powstajace na oporniku, lezacym w ob-wodzie anodowym lampy detektorowej, jest doprowadzane z przeciwna faza do siatki rozrzadczej lampy detektorowej w celu uzyskania przy odbiorze silnych sy¬ gnalów mozliwie nieskazonego odbioru.Na rysunku cyfra 1 oznaczono wzmac¬ niacz posredniej czestotliwosci, przed któ¬ rym znajduja sie (nie przedstawione na rysunku): zwykly wzmacniacz wielkiej czestotliwosci, oscylator miejscowy i pier¬ wszy detektor. Napiecie wyjsciowe wzmac¬ niacza posredniej czestotliwosci 1 jest do¬ prowadzane do siatki rozrzadczej lampy .detekcyjnej 3 za posrednictwem filtru pasmowego, zlozonego ze sprzezonych ze soba indukcyjnie obwodów U i 2, dostro¬ jonych do posredniej czestotliwosci. Sprze¬ zenie obwodów U i 2 jest dobrane tak, aby charakterystyka przenoszenia filtru pas¬ mowego posiadala postac prawie prosto¬ kata. Lampa detekcyjna jest lampa pie- cioelektrodowa, jednak moze nia byc kaz¬ da inna lampa wieloelektrodowa, poczyna¬ jac od triody. Napiecie malej czestotliwo¬ sci, wystepujace na oporniku 8, lezacym w obwodzie anodowym lampy detekcyj¬ nej 3, jest doprowadzane poprzez konden¬ sator 5 do wzmacniacza malej czestotli¬ wosci, nie uwidocznionego na rysunku.Napiecie anodowe lampy detekcyjnej 3 jest dostarczane z baterii B, a napiecie siatki oslonnej — z baterii S. Siatka o- slonna jest zablokowana duzym kondensa¬ torem. W przewodzie katodowym lampy detekcyjnej lezy potencjometr 6, zabocz- nikowany kondensatorem 9, stanowiacym prawie zwarcie dla pradów wielkiej lub posredniej czestotliwosci i posiadajacym znaczna opornosc pojemnosciowa dla pradów malej czestotliwosci. W ten spo¬ sób na oporniku 6 powstaje spadek na¬ piecia od pradu stalego i od pr4dów ma¬ lej czestotliwosci. Spadek ten jest dopro¬ wadzany do siatki rozrzadczej lampy de¬ tekcyjnej za posrednictwem kontaktu ru¬ chomego 12 i przez kondensator 11 o bar¬ dzo malej opornosci dla pradów malej cze¬ stotliwosci, tak iz uzyskuje sie ujemne sprzezenie zwrotne. Spadek napiecia pra¬ du stalego na oporniku 6, doprowadzany do siatki rozrzadczej lampy detekcyjnej poprzez opornik 7, stanowi napiecie po¬ czatkowe tej siatki. Kondensator 10 od¬ prowadza do ziemi prady wielkiej lub po¬ sredniej czestotliwosci, pojawiajace sie w obwodzie anodowym.Sposób dzialania detektora wedlug wy¬ nalazku jest nastepujacy. Wskutek ujem¬ nego napiecia poczatkowego siatki roz¬ rzadczej lampa detekcyjna 3 pracuje na zakrzywieniu charakterystyki pradu ano¬ dowego. Przy odbieraniu bliskich silnych stacji kontakt ruchomy 12 przesuwa sie na oporniku 6 w kierunku jego uziemio¬ nego konca. W tym przypadku otrzymu¬ je sie dosc duze sprzezenie zwrotne, dzie¬ ki czemu zapewnia sie liniowa detekcje przy 100% glebokosci modulacji. Przy od¬ bieraniu zbyt odleglych stacji kontakt ru¬ chomy 12 ustawia sie na oporniku 6 w po¬ blizu katody, tak iz nie otrzymuje sie wca¬ le lub prawie wcale sprzezenia zwrotne¬ go. W ostatnim przypadku zwieksza sie znacznie czulosc lampy detekcyjnej przy zachowaniu liniowej charakterystyki de¬ tekcji w przyblizeniu az do 70% gleboko¬ sci modulacji.Na ogól jest rzecza pozadana, aby lam¬ pa detekcyjna pracowala stale w tym sa¬ mym punkcie swej charakterystyki. W tym celu jest przewidziane urzadzenie do samoczynnej regulacji wzmocnienia, ozna¬ czone na rysunku liczba 13, dzieki które¬ mu do siatki rozrzadczej lampy detekcyj¬ nej doprowadzana jest stala amplituda napiecia posredniej czestotliwosci nosnej.W celu uzyskania wiernego odtwarza¬ nia odbieranych bliskich stacji oraz w ce¬ lu odbierania zbyt odleglych stacji z duza selektywnoscia zaleca sie zazwyczaj regu¬ lowac szerokosc pasma czestotliwosci, któ¬ ra przepuszcza wzmacniacz wielkiej lub — 2 —posredniej czestotliwosci. Ze wzgledu na uproszczenie obslugiwania odbiornika przyrzad do regulacji sprzezenia zwrot¬ nego, tj. kontakt ruchomy 12, mozna sprzegac mechanicznie z przyrzadem do regulacji szerokosci przepuszczanego pas¬ ma. PL