Wynalazek dotyczy radioodbiornika z samoczynna regulacja selektywnosci, ma¬ jaca na celu kazdorazowe samoczynne do¬ stosowanie selektywnosci radioodbiornika do panujacych warunków odbioru.W znanych odbiornikach z samoczyn¬ na regulacja selektywnosci szerokosc przepuszczanego pasma czestotliwosci jest tak regulowana w zaleznosci od amplitu¬ dy fali nosnej odbieranego sygnalu, ze przy wiekszym natezeniu odbieranego sy¬ gnalu wszystkie modulowane czestotliwo¬ sci sygnalu sa przepuszczane z mozliwie równomiernym wzmocnieniem, natomiast przy odbiorze slabego sygnalu szerokosc przepuszczanego pasma czestotliwosci jest samoczynnie zmniejszana w celu zwieksze¬ nia selektywnosci, przy czym najwyzsze tony, zawarte w czestotliwosci modulacji, sa tlumione. Ten sposób samoczynnego re¬ gulowania selektywnosci posiada te wade, ze przy odbiorze silnego sygnalu sasiedni pod wzgledem czestotliwosci i równiez sil¬ ny sygnal moze spowodowac interferencje ze wzgledu na szerokie pasmo przepusz¬ czane, wywolane silnym sygnalem odbie¬ ranym. Z drugiej strony przy odbiorze slabego sygnalu odtwarzanie jest niepo¬ trzebnie znieksztalcane, jezeli nie ma po¬ bliskich nadajników zaklócajacych.Proponowano juz regulacje selektyw¬ nosci dokonywac w zaleznosci od ampli¬ tud fal nosnych sygnalów o sasiednich czestotliwosciach. W tym celu we wzmac¬ niaczu posredniej czestotliwosci umiesz¬ cza sie np. dwa oddzielne obwody drgan,które sa nastrojone na czestotliwosc, le¬ zaca o 9 kc/sek powyzej wzglednie poni¬ zej czestotliwosci posredniej odbiornika i z których kazdy jest polaczony z prostow¬ nikiem, przy czym sume napiec, wytwo¬ rzonych przez; obydwa prostowniki, stosu¬ je sie jako napiecie regulacyjne do samo¬ czynnego regulowania szerokosci przepu¬ szczanego pasma czestotliwosci. Jezeli je¬ den z dwóch sygnalów o sasiedniej czesto¬ tliwosci posiada duze natezenie, wytwa¬ rzane jest znaczne napiecie regulacyjne, wskutek czego szerokosc pasma zmniejsza sie. Napiecie regulacyjne, zalezne od am¬ plitudy fali nosnej sygnalu o sasiedniej czestotliwosci, moze byc wytwarzane tak¬ ze i za pomoca przylaczonego do wzmac¬ niacza malej czestotliwosci filtru malej czestotliwosci, nastrojonego na róznice czestotliwosci dwóch nadajników o sasied¬ nich czestotliwosciach (w danym przypad¬ ku nastrojonego na 9 kc/sek), przy czym napiecie wyjsciowe tego filtru jest dopro¬ wadzane do prostownika. Jezeli jeden z sygnalów o sasiedniej czestotliwosci po¬ siada duze natezenie, w obwodzie posred¬ niej czestotliwosci powstaje sygnal malej czestotliwosci, zawierajacy silna sklado¬ wa o czestotliwosci 9 kc/sek, wskutek cze¬ go wspomniany prostownik wytwarza od¬ powiednie napiecie regulacyjne i powodu¬ je zmniejszenie szerokosci pasma. Ten spo¬ sób samoczynnej regulacji selektywnosci posiada te niedogodnosc, ze przy odbiorze silnego sygnalu i przy obecnosci sygnalów sasiednich o srednim natezeniu niepotrze¬ bnie znieksztalcane jest odtwarzanie au¬ dycji, natomiast przy odbiorze slabego sy¬ gnalu z sygnalami sasiednimi o srednim natezeniu moze powstac zaklócenie.W odbiorniku wedlug wynalazku sze¬ rokosc odbieranego pasma czestotliwosci jest regulowana zarówno w zaleznosci od amplitudy fali nosnej odbieranego sygna¬ lu, jak i w zaleznosci od amplitudy fali nosnej sygnalu o sasiedniej czestotliwosci tak, ze szerokosc odbieranego pasma cze¬ stotliwosci zwieksza sie przy zwiekszaja¬ cej sie amplitudzie fali nosnej odbierane¬ go sygnalu oraz przy zmniejszajacej sie amplitudzie fali nosnej sygnalu o sasied¬ niej czestotliwosci.Odbiornik wedlug wynalazku posiada urzadzenie do wytwarzania napiec regula¬ cyjnych, zaleznych od amplitudy fali nos¬ nej odbieranego sygnalu oraz od amplitu¬ dy fali nosnej sygnalu o sasiedniej cze¬ stotliwosci, róznica zas obu napiec regu¬ lacyjnych jest doprowadzana przynaj¬ mniej do jednej z lamp regulacyjnych, sluzacych do regulowania szerokosci pas¬ ma.Na rysunku uwidoczniono odbiornik superheterodynowy z regulacja selektyw¬ nosci wedlug wynalazku. Drgania, odbie¬ rane przez antene 1, sa doprowadzane do wzmacniacza wielkiej czestotliwosci, stro¬ jonego za pomoca kondensatora 2. Drga¬ nia, wzmocnione przez wzmacniacz wiel¬ kiej czestotliwosci, sa doprowadzane do oscylatora-modulatora 3, w którym zosta¬ ja wytwarzane drgania posredniej czesto¬ tliwosci. Te drgania posredniej czestotli¬ wosci sa doprowadzane poprzez filtr pas¬ mowy i, 5, lampe wzmacniajaca posred¬ niej czestotliwosci 6, filtr pasmowy 8, 9, lampe wzmacniajaca posredniej czestotli¬ wosci 7 i filtr pasmowy 10, 11 — do de¬ tektora 13. Drgania malej czestotliwosci, otrzymane z detektora 13, sa doprowadza¬ ne poprzez transformator 12 do wzmac¬ niacza malej czestotliwosci, nie przedsta¬ wionego na rysunku. Równolegle do ob¬ wodów drgan U i 8 filtrów pasmowych wzmacniacza posredniej czestotliwosci wlaczone sa lampy regulacyjne 20 i 21, z których kazda stanowi zmienna opor¬ nosc tlumiaca dla tych obwodów drgan.Jako lampy regulacyjne stosuje sie lam¬ py o dwóch siatkach, przy czym obie te siatki sa ze soba polaczone. Miedzy siat¬ ki i katode przylacza sie napiecie regula- — 2 —cyjne do samoczynnego regulowania sze¬ rokosci pasma. Im bardziej dodatnie jest napiecie regulacyjne, tym mniejsza jest opornosc wewnetrzna lamp regulacyjnych i tym bardziej tlumione sa obwody 4 i 8, wskutek czego zwieksza sie szerokosc przepuszczanego pasma. Napiecie regula¬ cyjne, doprowadzane do lamp regulacyj¬ nych 20 i 21, jest róznica dwóch napiec regulacyjnych, wytwarzanych przez pro¬ stowniki 22 i 40, przy czym prostownik 22 wytwarza napiecie regulacyjne, zalezne od amplitudy fali nosnej odbieranego sygna¬ lu, prostownik zas 40 wytwarza napiecie regulacyjne, zalezne od amplitudy fali nosnej sygnalu o sasiedniej czestotliwosci.Katody obu prostowników sa polaczone ze soba bezposrednio. Napiecie regulacyj¬ ne jest pobierane z kontaktów slizgowych 31 i 31' wyjsciowego opornika 23 prosto¬ wnika 22, wyjsciowego opornika 33 pro¬ stownika 40 i jest doprowadzone przewo¬ dami 30, 32 do siatek lamp regulacyjnych 20, 21. Oporniki wyjsciowe 23 i 33 sa za- bocznikowane kondensatorami 25 i 42.Napiecie wyjsciowe wzmacniacza posred¬ niej czestotliwosci jest doprowadzane po¬ przez kondensator sprzegajacy 26, lampe wzmacniajaca 27 oraz transformator 28, 24 do prostownika 22. Do prostownika 40 jest doprowadzane napiecie wyjsciowe fil¬ tru, zlozonego z obwodów drgan 43, kh i 45, 46 i nastrojonego na czestotliwosc 9 kc/sek.Filtr ten jest przylaczony poprzez kon¬ densator sprzegajacy 47 do wyjsciowego obwodu detektora 13.Jezeli jeden z dwóch sygnalów o sasie¬ dniej czestotliwosci posiada duze nateze¬ nie, to napiecie wyjsciowe detektora 13 zawiera silna skladowa o czestotliwosci 9 kc/sek. Ta skladowa jest doprowadzana przez filtr 43, 44, 45, 46 do prostownika 40 i powoduje zmniejszenie napiecia, do¬ prowadzanego do lamp regulacyjnych 20, 21. Zwiekszenie amplitudy odbieranej fali nosnej powoduje zwiekszenie napiecia re¬ gulacyjnego. Szerokosc przepuszczanego pasma czestotliwosci jest wiec tak regulo¬ wana, ze zwieksza sie ona przy zwieksza¬ jacej sie amplitudzie fali nosnej odbiera¬ nego sygnalu i przy zmniejszajacej sie am¬ plitudzie fali nosnej sygnalu sasiedniego.Napiecie, powstajace na oporniku 23, moze byc zastosowane w znany sposób do samoczynnej regulacji wzmocnienia przez doprowadzenie go do jednej lub kilku lamp wzmacniajacych. PL