Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia do posuwania filmu zwojowego w apa¬ racie fotograficznym, zaopatrzonym w przesuwany zawsze na jednakowa odleglosc uzebiony narzad uruchomiajacy, posuwa¬ jacy walek do nawijania filmu za pomoca zabieraka i powodujacy jednoczesnie prze¬ stawianie zderzaka, zapewniajacego przy postepujacym nawijaniu zmniejszenie ka¬ ta obrotu zwoju nawijanego.Wynalazek niniejszy wyróznia sie tym, ze zabierak stanowi wycinek uzebiony, za¬ opatrzony w dwa wystepy, z których je¬ den znajduje sie na drodze ruchu zderza¬ ka, drugi zas w obrebie przesuwu narza¬ du uruchomiajacego, przy czym posuw za¬ bieraka nastepuje najpierw pod dziala¬ niem narzadu uruchomiajacego na odpo¬ wiedni wystep zabieraka, a nastepnie wskutek sprzezenia czesci uzebionych, przy czym jednoczesnie zderzak wspóldzialaja¬ cy z wystepem zabieraka zmienia poloze¬ nie wyjsciowe wystepu zabieraka wspól¬ dzialajacego z narzadem uruchomiajacym tak, iz nastepny posuw zabieraka zostaje zmniejszony. Przy posuwie zabieraka, na¬ stepujacym wylacznie za pomoca narzadu uruchomiajacego, napieta zostaje sprezy¬ na, przy czym powrotny obrót zabieraka nastepuje najpierw wskutek sprzezenia czesci uzebionych narzadu uruchomiajace¬ go i zabieraka, a nastepnie po rozlaczeniuczesci zazebionych pod dzialaniem wspo¬ mnianej sprezyny.Wynalazek posiada szereg zalet. Wspo¬ mniane rozmieszczenie i wykonanie narza¬ du uruchomiajacego, zafoieraka i zderzaka zapewnia bowiem przenoszenie ruchu prze¬ suwnego w jednym i drugim kierunku na¬ rzadu uruchomiajacego bezposrednio na zabierak, sprzezony z walkiem do nawijania filmu, przy czym jednoczesnie nastepuje wyrównywanie odpowiednio do wzrasta¬ jacej srednicy zwoju filmowego. Taka bu¬ dowa wymaga wiec tylko malej liczby cze¬ sci skladowych i urzadzenie dziala dzidki temu niezawodnie. Znane urzadzenia slu¬ zace do tego celu maja zwykle bardziej zlozona budowe i posiadaja znacznie wiek¬ sza liczbe czesci .skladowych. Ponadto waz¬ na jest cecha niezmiennosc wielkosci prze¬ suwu narzadu uruchomiajacego. Tak np. oba zderzaki ograniczajace ruchy tego na¬ rzadu moga byc stale, czyli ,stanowic cze¬ sci oslony aparatu lub polaczonych z nia czesci. W urzadzeniu wedlug wynalazku sa wiec chronione stosunkowo wrazliwe na wstrzasy czesci skladowe mechanizmu. Nie osiaga ,sie tych zalet w takich urzadze¬ niach posuwowych, w których wielkosc przesuwu narzadu uruchomiajacego sto¬ pniowo maleje, czyli musi byc zastosowa¬ ny ruchomy zderzak ograniczajacy prze¬ suw tego narzadu.Poniewaz urzadzenie umozliwia zawsze niezmienny przesuw narzadu uruchomia¬ jacego mozna je zastosowac ze (szczególnie duza korzyscia do aparatów fotograficz¬ nych, których oslona sklada sie z dwóch czesci umieszczonych jedna w drugiej i przesuwnych wzgledem .siebie prostopadle do osi obiektywu oraz mogacych byc roz¬ suwanymi i zsuwanymi. Poniewaz przesuw tych czesci ma najlepiej niezmienna dlu¬ gosc, mozna narzad uruchamiajacy umies¬ cic w jednej z dwóch czesci oslony, wobec czego rozrzad urzadzenia posuwowego uskutecznia sie przez przesuwanie czesci oslony bez stosowania dodatkowych narza¬ dów miedzy narzadem uruchomiajacym i czescia oslony.Sprezyne napinana przy posuwie zabie- raka najlepiej jest umiescic tak, iz w sta¬ nie napietym dazy do utrzymania zabiera- ka i narzadu uruchomiajacego w poloze¬ niu przesunietym w przód, a tym ,samym takze utrzymuje czesci oslony w polozeniu odpowiednim. Gdy czesci oslony sa zsunie¬ te sprezyna dazy do utrzymania oslony aparatu fotograficznego w stanie zamknie¬ tym.Zabierak moze byc laczony z piasta wal¬ ka do nawijania za pomoca znajdujacych sie w nim narzadów laczacych, najlepiej sprezynowych. Taka budowa zapewnia osiagniecie malych rozmiarów, poniewaz przyrzad laczacy umieszczony wewnatrz walka nawijajacego nie wymaga dodatko¬ wego miejsca.Najlepiej rozmiescic narzad uruchomia¬ jacy, zabierak, zderzak oraz tarcze kciu¬ kowa, przenoszaca ruchy narzadu urucho¬ miajacego na zderzak, w przyblizeniu w tej samej plaszczyznie. W ten sposób zmniejsza sie bowiem znacznie rozmiar aparatu fotograficznego w kierunku osi zwoju filmowego.Rysunek przedstawia przyklad wykona¬ nia przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia urzadzenie do posuwania i wyrów¬ nywania posuwu filmu w polozeniu przed posuwem, fig. 2 — po posuwie, fig. 3 — aparat fotograficzny z urzadzeniem do po¬ suwu w przekroju poprzecznym wedlug li¬ nii 77/ — /// na fig. 2 z uwidocznionym sprzeglem i piasta walka filmowego, a fig. 4 — sprzeglo w widoku perspektywicz¬ nym.Jako narzad do posuwu walka filmo¬ wego sluzy przesuwna zebatka 1, która przy kazdym uruchomianiu wykonuje je¬ dnakowo dlugi przesuw i powraca w polo¬ zenie poczatkowe. Zebatka 1 moze byc np. umieszczona w jednej z czesci dwudziel-nej oslony aparatu, którego obie czesci sa wzgledem ,siebie przesuwne prostopadle do osi obiektywu. Zebatka 1 wspóldziala z za- bierakiem 2, posiadajacym takze uzebienie i zaopatrzonym w ramie 13, wystajace w obreb przesuwu zebatki 1. Zabierak 2 dzia¬ la za pomoca odpowiednich narzadów za¬ padkowych na sprzeglo 3 walka nawijaja¬ cego, zaopatrzonego w piaste i, która jest nasunieta na sprzeglo (fig. 3) i do której przymocowuje sie koniec nawijanej tasmy nieperforowanej. Sprzeglo 3 jest na po¬ wierzchni czolowej zaopatrzone w zeby, wspóldzialajace ze skierowanym do we¬ wnatrz wystepem w dnie piasty U walka filmowego. Zabierak 2 i sprzeglo 3 walka filmowego sa osadzone obrotowo na wspól¬ nej osi. Miedzy tymi czesciami znajduje sie sprezyna sprzegajaca 5, przymocowana do sprzegla 3 i wspóldzialajaca z zabierakiem tak, iz sprzeglo 3 jest za pomoca zabieraka 2 obracane tylko w jednym kierunku, za¬ bierak 2 zas moze sie w drugim kierunku obrotu przestawiac swobodnie nie zabiera¬ jac sprzegla 3, Osiaga sie to za pomoca drugiej sprezyny srubowej 6, przymoco¬ wanej do oslony lub ramy 7 urzadzenia i wspóldzialajacej ze sprzeglem 3 tak, iz to sprzeglo moze sie obracac w znany sposób tylko w jednym kierunku. Zebatka 1 wspóldziala przy swym przesuwie z tar¬ cza 8 do liczenia zdjec, przy czym tarcza ta przy kazdym przesuwie zebatki jest przestawiana o czesc obrotu. W tym celu tarcza 8 jest zaopatrzona w uzebienie, wspóldzialajace ze znajdujaca sie na ze¬ batce 1 plaska sprezyna 1A. Na osi tarczy 8 znajduje sie tarcza kciukowa 9, do któ¬ rej przylega dzwignia 10 dociskana spre¬ zyna. Na wolnym koncu tej dzwigni 10 znajduje sie zderzak, siegajacy na droge obrotu zabieraka 2 i wspóldzialajacy z wy¬ stepem 12 zabieraka. Zabierak 2 znajdu¬ je sie pod dzialaniem sprezyny 11, daza¬ cej do utrzymania go w polozeniu wedlug fig. 1.Przyjmuje sie, ze na fig. 1 przedsta¬ wione jest polozenie wyjsciowe czesci skla¬ dowych aparatu fotograficznego po wyko¬ naniu kilku zdjec, np. czterech. Plr^y na¬ stepnym posuwie filmu przesuwa isje naj¬ pierw zebatka 1 az do zetkniecia sie z ra¬ mieniem 13 i powoduje obrót zabieraka 2 poczatkowo za pomoca tego ramienia 13, a nastepnie za pomoca sprzegajacych sie ze soba uzebien zabieraka i zebatki, przy czym nastepuje dalszy obrót walka do nawija¬ nia filmu. Przed ukonczeniem tego prze¬ suwu w lewo uderza zebatka 1 plaska spre¬ zyne H o uzebienie tarczy 8 i oliraca ja o czesc obrotu. Tarczakciukowa 9, osadzo¬ na na tej samej osi, zostaje przy tym obró¬ cona w kierunku odwrotnym do obrotu wskazówki zegara, a jej kciuk przestawia dzwignie 10 nieco w dól. Wskutek tego zo- staje przestawiony jednoczesnie zderzak 17 znajdujacy sie na koncu tej dzwigni, wobec czego przy powrotnym przesuwie ze¬ batki 1 w prawo, zabierak 2 pociagany najpierw przez nia, a nastepnie za ppmo- ca sprezyny 11 nie moze powrócic w polo¬ zenie pierwotne. Zabierak 2 przed osiag¬ nieciem swego polozenia poprzedniego ude¬ rza wystepem 12 o zderzak 17, wobec cze¬ go w tym nowym polozeniu wyjsciowym znajduje sie wieksza przestrzen maedzy koncem zebatki 1 i ramieniem 13 zabiera¬ ka 2.Mozna równiez mechanizm wykonac tak, ze w polozeniu zerowym (poczatko¬ wym) tarczy 8 tarcza kciukowa 9 przylega w miejscu odpowiadajacym jej najmniej¬ szemu promieniowi do dzwigni 10, przy czym zderzak 17 znajduje sie tak wyso¬ ko, iz wystep 13 w polozeniu wyjsciowym czesci skladowych urzadzenia przylega do konca zebatki 1. Przy kazdym posuwie filmu ze stopniowym obracaniem tarczy 8 i polaczonej z nia tarczy kciukowej 9 zde¬ rzak 17 zostaje przestawiony nieco w dól i powstaje coraz wieksza przestrzen mie¬ dzy wystepem 13 i koncem zebatki 1. Od- — 3 —powiednio do wzrastania tej wolnej prze¬ strzeni zabierak 2 a tym samym walek do nawijania filmu jest obracany o stopnio¬ wo zmniejszajacy sie kat. Przez odpowie¬ dnie uksztaltowanie tarczy kciukowej 9 zmniejszenie kata obrotu mozna uzgodnic ze wzrostem srednicy przy nawijaniu tak, iz film przy kazdym posuwie jest posuwa¬ ny o jednakowy odcinek. PL