Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia antenowego do samolotu z wciagana antena radiowa.Znane anteny samolotowe sa nawijane na bebnie, który moze byc obracany za po¬ moca silnika w obu kierunkach. Rozwija¬ nie lub wciaganie anteny trwa jednak sto¬ sunkowo dlugo, co podczas lotu, kiedy uwa¬ ga pilota musi byc zwrócona na liczne przyrzady nie zwiazane z urzadzeniem ra¬ diowym, jest szczególnie nie korzystne. Za¬ równo beben jak i specjalny silnik do je¬ go napedu zwiekszaja znacznie ciezar sa¬ molotu. Z tego wzgledu w urzadzeniach ta¬ kich stosuje sie czesto obracanie bebna recznie, wówczas jednak niedogodnosc od¬ wracania uwagi pilota uwydatnia sie je¬ szcze wiecej niz wtedy, gdy bebny sa na¬ pedzane silnikiem.Znane jest uruchomianie antenowych masztów teleskopowych za pomoca cieczy pod cisnieniem. Oprócz tego w urzadze¬ niach nieruchomych znane jest wyko¬ nanie przesuwnych wzgledem siebie cze¬ sci masztu teleskopowego jako przewodni- ków.Wedlug wynalazku stosuje sie do sa¬ molotów anteny wleczone, umieszczone ja¬ ko przewodnik w rurowej -sztywnej oslonie, w której na koncu przeciw¬ leglym do otworu wejsciowego znaj¬ duje sie tlok dostosowany do sredni¬ cy oslony, sluzacy do wyrzucania lub wciagania anteny za pomoca czynnikatlocznego lub ssacego, uruchomianego pom¬ pa. W ten sposób antena jest wyrzucana i wciagana nadzwyczaj szybko. Ciezar urza¬ dzenia jest maly, zwlaszcza wtedy, gdy ko¬ rzysta sie z pompy, która jest przewidzia¬ na na samolotach do obslugi innych urza¬ dzen nomochiczych.W przypadku anten wleczonych, nawi¬ janych na beben, znane jest samoczynne odlaczanie nawinietej anteny od aparatu radiowego i samoczynne jej wlaczanie z chwila wyrzucenia. W tym celu wedlug wynalazku proponuje sie umiescic w otwo¬ rze wylotowym oslony rurowej narzad kontaktowy, polaczony przewodem z urza¬ dzeniem radiowym, do którego po wycia¬ gnieciu anteny przylega urzadzenie kon¬ taktowe polaczone z odprowadzeniem ante¬ nowym w poblizu tloka.Na fig. 1 przedstawiono schematycznie jedna z konstrukcji anteny wedlug wyna¬ lazku, umieszczonej na samolocie, na fig. 2 — przekrój podluzny anteny radiowej i mechanizmu wciagowego, na fig. 3 — widok zewnetrzny konca mechanizmu wcia¬ gowego i wreszcie na fig. 4 — schematycz¬ ny widok odmiany anteny wedlug wyna¬ lazku, pozwalajacej na zaoszczedzenie miejsca.Wedlug wynalazku urzadzenie anteno¬ we zawiera stosunkowo dluga rure, we¬ wnatrz której znajduje sie przewód ante¬ nowy, gdy antena nie jest uzywana. Naj¬ lepiej jest, aby dlugosc rury byla równa dlugosci anteny. Rura ta, stanowiaca oslo¬ ne anteny dziala równiez jako cylinder jpom- py ssaco-tloczacej i w tym celu w rurze umieszczony jest tlok, mogacy sie poruszac tam i z powrotem, sama zas rura jest przy¬ laczona do zródla cisnienia lub ssania, wy¬ wieranego np. przez powietrze, tak iz po¬ wietrze mozna wtlaczac do rury lub je z niej usuwac, przy czym tlok moze prze¬ suwac sie w niej w jednym kierunku pod dzialaniem cisnienia, a w przeciwnym kie¬ runku dzieki podcisnieniu, wytworzonemu w tej marnej czesci rury co i cisnienie. Ruch tloka jest wykorzystany do wyrzucania an¬ teny z rury i wciagania jej z powrotem, gdyz jeden koniec anteny jest polaczony z tlokiem. Z chwila wyrzucenia anteny z ru¬ ry wlacza sie ona samoczynnie do aparatu radiowego, przy czym tlok znajduje sie w tym przypadku u wylotu rury. Gdy tlok zacznie przesuwac sie w kierunku odwrot¬ nym, wciagajac antene do rury, antena zo¬ staje natychmiast odlaczona od aparatu ra¬ diowego.Na fig. 1 mechanizm, sluzacy do wcia¬ gania anteny, posiada stosunkowo dluga rure 5, wykonana najlepiej z lekkiego ma¬ terialu, np. z glinu i umocowana w kadlu¬ bie 6 samolotu. W niniejszym przykladzie rura 5 jest umieszczona miedzy punktem, lezacym w poblizu kabiny, a ogonem samo¬ lotu tak, aby jej dlugosc mogla byc równa zadanej dlugosci anteny radiowej. Wylot 7 rury 5 jest otwarty, a wlot 8 polaczo¬ ny z odpowiednim zródlem cisnienia, np. z pompa prózniowa 9 przy pomocy ruro¬ ciagów 12 — 16 i zaworów 10 i 11. Naj¬ lepiej jest, aby pompa prózniowa 9 byla napedzana silnikiem samolotu, przy czym moze tu byc wykorzystana ta sama [pompa, która sluzy do zasilania iwlskaznikowych przyrzadów pokladowych, jak np. wskaz¬ nika zwrotów, giroskopu kierunkowego, sztucznego horyzontu itd.Przy pomocy zaworów 10, 11 oraz ru¬ rociagów 13 i 14 rurociag 12 moze byc la¬ czony na przemian z rurociagiem spreza¬ nia 16 lub rurociagiem ssania 15 pompy prózniowej 9. Zawory 10 i 11 sa zaopa¬ trzone w przyciski 17 i 18, umocowane na zwyklej tablicy 6a przyrzadów poklado¬ wych. Zawory te moga byc otwarte lub za¬ mkniete po nacisnieciu lub wyciagnieciu danego przycisku, przy czym rozrzad za¬ worami moze odbywac sie recznie lub przy pomocy sprezyn (nie przedstawionych na rysunku). Wewnatrz rury 5 znajduje sie tlok 19, który stanowi urzadzenie, sluzace — 2 —do wciagania i wyciagania anteny z ru¬ ry 5.Z konstrukcji opisanej wyzej wynika, ze gdy zawór 10 jest otwarty wskutek na¬ cisniecia przycisku 17, wówczas czynnik sprezony w rurociagu 16, przechodzac ru¬ rociagami 14 i 12, wypycha na zewnatrz tlok 19 z rury 5, tlok znajduje sie u wy¬ lotu 7. Jezeli odwrotnie bedzie zamkniety zawór 10, a otwarty zawór 11, wówczas dzieki podcisnieniu w rurociagu 15, pola¬ czonym rurociagami 13 i 12 z rura 5, tlok 19 zostanie przesuniety ku wnetrzu rury, zajmujac skrajne polozenie 8. Ten ruch tloka zostaje wyzyskany do wyrzucania i wciagania linki antenowej 20, wykonanej najlepiej jako stosunkowo sztywna linka stalowa lub fosforobrazowa. W tym celu poczatek tej linki jest przylaczony do tlo¬ ka 19, a koniec jest zaopatrzony w cieza¬ rek 21, stosowany zwykle w znanych an¬ tenach lotniczych. A zatem w celu wyrzu¬ cania anteny 20, lotnik winien nacisnac przycisk 17 zaworu 10. Po zakonczeniu po¬ rozumiewania sie lotnik naciska przycisk 18 zaworu 11, dzieki czemu tlok 19 wcia¬ ga antene 20 do rury 5 dotad, az ciezarek 21 nie oprze sie o wylot 7 tej rury, przy czym. ciezarek ten stanowi jednoczesnie tta^ sadke ograniczajaca ruch anteny.Jest rzecza pozadana, aby linka ante¬ nowa 20 byla samoczynnie laczona z apa¬ ratem radiowym, oznaczonym liczba 22, po wyrzuceniu tej linki z rury 5 i byla odla¬ czana samoczynnie od tego aparatu po wciagnieciu jej do tej rury. W tym celu linka antenowa jest zaopatrzona w kon¬ takt metalowy w postaci galki mosieznej 23, umieszczonej w punkcie polaczenia tej linki antenowej z tlokiem, i stykajacej sie (po wyrzuceniu anteny) z odizolowanym od rury 5 kontaktem 24, umieszczonym u wy¬ lotu 7 rury 5. Kontakt 24 jest polaczony z aparatem radiowym przewodem 25. Z po¬ wyzszego widac, ze linka antenowa 20 jest polaczona z aparatem radiowym 22 tylko wtedy, gdy zwisa z samolotu, to jest gdy tlok 19 znajduje sie u wylotu 7 rury 5.Na fig. 2 i 3 przedstawiono konstruk¬ cyjne rozwiazanie urzadzenia wedlug wy¬ nalazku. Wedlug konstrukcji tej wlot 8 rury 5 jest osadzony szczelnie w uchwycie cylindrycznym 29, przymocowanym lub stanowiacym jedna calosc z podstawa 26, przymocowana do kadluba samolotu w ja¬ kikolwiek sposób, np. za pomoca srub.Na uchwyt cylindryczny 29 nasunieta jest czesc sprzegajaca 3U w postaci wide¬ lek z ramionami 35 i 36, obejmujacymi ten uchwyt. Czesc ta moze wahac sie na sru¬ bach 30 i 31, przechodzacych przez tulej¬ ki 32 i 33 w ramionach 35 i 36 i wkreco¬ nych w boczne nadlewy 37 (fig. 3) uchwy¬ tu 29.Wewnatrz czesci 3U znajduje sie komo¬ ra 38, polaczona z wlotem rury 5 kanalem 39. Prócz tego kanalu komora 38 posiada jeszcze drugi kanal nagwintowany 40, do którego jest wkrecony lacznik 4,1. Z lacz¬ nikiem tym polaczony jest rurociag 12. W celu umozliwienia wahadlowych ruchów czesci 34 na srubach 30 — 31 posiada ona po stronie wewnetrznej krzywe powierz¬ chnie lozyskujace 42 (fig. 3), wspóldzia¬ lajace z krzywymi powierzchniami uchwy¬ tu cylindrycznego 29, tzn. slizgajace sie po tych ostatnich. Te powierzchnie sa dokla¬ dnie dopasowane do siebie, tak iz w zwyk¬ lym ich polozeniu, przedstawionym na fig. 2 i 3, rurociag 12 oraz wlot 8 rury 5 sa polaczone ze soba hermetycznie, podczas gdy obrócenie czesci 34 poprzecznie w sto¬ sunku do uchwytu 29 (w kierunku strzal¬ ki na fig. 3) odcina rure 5 od komory 38 i od rurociagu 12, dzieki czemu umozliwia inspekcje i naprawe calego mechanizmu, nie wymagajac calkowitego odlaczania cze¬ sci 34 od uchwytu cylindrycznego 29.W celu umozliwienia przekrecania cze¬ sci 34, rurociag 12 jest wykonany z od¬ powiedniego gietkiego materialu, np. jest wykonany w postaci rurki gumowej. — 3 —Tlok 19 w postaci, przedstawionej na fig. 2, sklada sie z dwóch tarcz 43 i -4-4, np. ze skóry, dopasowanych szczelnie do rury 5. Tarcze 43, UU sa umieszczone po¬ miedzy dwiema parami podkladek 45, 46 oraz 47, 48, przy czym podkladki 46, 47 sa przymocowane do cylindrycznej rozpor¬ ki 49r wzglednie tworza jedna calosc z ta rozporka, przez która przechodzi krótki pret 50, podkladki 45, 48 zas posiadaja po¬ stac plytek, osadzonych na precie 50 i do¬ cisnietych do tarcz 43, .4-4 za pomoca na¬ kretek 51, 52. Najlepiej jest, aby galka 23 posiadala ksztalt kulki zapewniajacej nie¬ zawodny styk elektryczny z kontaktem 24, umieszczonym u wylotu 7 rury 5.W przykladzie, przedstawionym na fig. 2, kontakt 24 jest wykonany w postaci cy¬ lindrycznej tulejki 54, najlepiej mosiez¬ nej, zaopatrzonej na swym jednym koncu w kolnierz 58, na drugim koncu zas w otwór 55 o ukosnych sciankach, posiada¬ jacy taki ksztalt, iz sluzy on jako gniazd¬ ko dla mosieznej galki stykowej 23, gdy ta ostatnia wchodzi w zetkniecie z otwo¬ rem 55 przy wyrzucaniu anteny z ru¬ ry 5.Kolnierz 58 jest przymocowany dó plytki izolacyjnej 56 za pomoca srub 57 i 58, przy czym plytka 56 jest przymoco¬ wana z kolei do konca kadluba 6 samolo¬ tu za pomoca srub 59, 60. Do plytki 56 jest przymocowana tymi samymi srubami 59, 60 inna plytka izolacyjna 61. W srod¬ kowej wypuklej czesci 62 plytki 61 wyko¬ nany jest otwór 63, stanowiacy przedluze¬ nie otworu 64 plytki 56. Przez oba te otwo¬ ry przechodzi linka antenowa 20. O wkle¬ sly wierzcholek plytki 61 opiera sie cieza¬ rek 21, gdy linka antenowa zostala wciag¬ nieta do rury 5, przy czym, jak zaznaczo¬ no poprzednio, ciezarek 21 opierajac sie uniemozliwia dalsze wciaganie linki ante¬ nowej.Do kolnierza 53 jest przymocowany sruba 57 zacisk 65, polaczony przewodem 25 z aparatem radiowym. A zatem, gdy antena jest wysunieta z rury 5 cisnieniem, dzialajacym na tlok 19, to galka kontak¬ towa 23 znajdzie sie w gniezdzie 55 cylin¬ drycznej tulejki 54 kontaktu 24, powodu¬ jac polaczenie z aparatem radiowym 22 (fig. 1) przewodem 25. Z drugiej strony, gdy antena jest wciagnieta do rury pod cisnieniem dzialajacym na tlok 19, to po¬ laczenie to zostaje natychmiast i automa¬ tycznie przerwane.Na fig. 4 przedstawiono odmiane przed¬ miotu wynalazku, w której rura 5 nie jest prosta, lecz jest zwinieta spiralnie, dzieki czemu zajmuje mniej miejsca. W tym przy¬ padku antena moze byc wyrzucana z dna kadluba, jak przedstawiono na rysunku, lub z ogona kadluba. Prócz wygiecia rury 5 konstrukcja calego urzadzenia wedlug fig. 4 jest taka sama jak wedlug fig. 1 — 3. Tlok 10 moze byc lekko wygiety, odpo¬ wiednio do krzywizny zwojów rury. PL