Przy modulacji drgan wielkiej czesto¬ tliwosci, a w szczególnosci fal ultrakrót¬ kich, koniecznym jest zastosowanie spe¬ cjalnych ukladów modulacyjnyeh, ze wzgle¬ du na wlasciwosc uzywanych oscylatorów, które iprzy modulacji wykazuja .sklonnosc do zmiany czestotliwosci. Jako zródel, wy¬ twarzajacych fale ultrakrótkie uzywa sie przewaznie la,mpy magmetronowe (Haban- na). Czestotliwosc drgan tych oscylatorów zmienia isie zarówno przy zmianie pola magnetycznego, jak i przy zmianie napie¬ cia anodowego. Modulacja za pomoca pola magnetycznego posiada jeszcze i te wade, ze wymaga duzego nakladu mocy. W celu unikniecia zmiany czestotliwosci, próbo¬ wano zastosowac równoczesna modulacje za pomoca zmian pola magnetycznego i na¬ piecia anodowego, niemniej jednak wady duzego zuzycia energii w ten sposób nie usunieto. Podobne warunki istnieja tez przy innego rodzaju oscylatorach, np. pra¬ cujacych w ukladzie z polem hamujacym (Barkhauisena-Kurza). W tych ukladach zapobiega sie powstawaniu zmian czesto¬ tliwosci w znany sposób przez za*stosowa- nie w obwodzie oscylatora, w którym po- yfósfcaja drgania stojace, zamiennego spirze- zenla, zmieniajacego sie w rytmie czestotli¬ wosci modulacyjnej. Wynalazek niniejszy opiera sie poniekad na tej koncepcji z ta róznica, ze moze byc z równym powodze¬ niem zastosowany dla wszystkich rodzajów oscylatorów.Na rysunku przedstawione sa uklady polaczen, które wyjasniaja istote wyna¬ lazku.Fig. 1 i 2 (przedstawiaja dwa, przykla- dy ukladu modulacyjnego wedlug wynalaz¬ ku, fig. 3, 4, 5 i 7 — nadajniki z modulacja wedlug fig. 1, fig. 6 przedstawia charak¬ terystyke .statyczna modulacji; fig. 8 — nadajnik z ukladem modulacyjnym, two¬ rzacym pewna odmiane ukladu, /przedsta¬ wionego na fig. 2. Jednakowe elementy ukladu na róznych figurach (posiadaja te same oznaczenia.Uklad modulacyjny wedlug fig. 1 za¬ wiera lampe magnetronowa (Habanna) H, której a,noda sklada sie z dwóch cylin¬ drycznych czesci A, A. Katoda K znajduje sie na osi cylindra anody. Dwa elektro- magnesy M, których linie sil przechodza w kierunku osi cylindra anody, sluza do wytwarzapiia ipola magnetycznego. Na ry¬ sunku oba elektromagnesy sa (przekrecone w stosunku do rzeczywistego ich polozenia o 90°. Magnesy M sa zasilane ze zródla pradu Bm. Litera L oznaczono cewke in¬ dukcyjna obwodu drgan lampy H. Po¬ przez dlawik Dr doprowadzane jest z bar terii Ba napiecie anodowe do obu czesci anody A. Czestotliwosc modulacyjna, nip. mowa, sygnaly telegraficzne lub telewizyj¬ ne, jest doprowadzona do obwodu anodom wego za pomoca transformatora T. Proces modulacji odbywa sie badz to za pomoca zmian napiecia na czesciach anody, badz tez w obwodzie siatki wbudowanej w lam¬ pe H, na wzór siajtki G wedlug fig. 7.Uklad modulacyjny wedlug fig. 2 po¬ siada diode P, przy czym proces modulacji odbywa sie równiez przez zmiane napiecia anodowego.Zamiast diody mozna, jak to uwidoczr niono na fig. 8 uzyc takze triode, przy czym modulacja odbywa sie w obwodzie siatki G, jak w ukladzie na fig. 7.W lampach H, P, O elektrony wydzie¬ lane przez katode K biegna pod w|plywem dzialania pola magnetycznego po kolistych zamknietych torach, przy czym dobiera sie takie warunki pracy lampy, ajby czestotli¬ wosc obiegów jednego elektronu utrzymac za .pomoca pola magnetycznego równa lub prawie równa nosnej czestotliwosci modu^ Iowanej. Poza tym dobiera sie napiecie anodowe tak niskie, a wymiary cylindra anoidy tak duze, by w czasie spoczynku prad anodowy nie przeplywal lub byl bar¬ dzo maly.Nadajnik wedlug fig. 3 pracuje w zna¬ nym ukladzie ze sprzezeniem zwrotnym, uzyskanym poprzez wewnetrzna pojem¬ nosc lampy. Lampe oscylacyjna oznaczono itu przez R. Obwód drgan, skladajacy sie z indukcyjnosci Li i pojemnosci Cl, jest umieszczony miedzy siatka i anoda tej lampy. Siatka zablokowana jest kondensa¬ torem C2, nie przepuszczajacym pradu sta¬ lego. Dlawik Drl i opornik Wl stanowia uklad uplywowy siatki tej lampy. Z cew¬ ka LI sprzezony jest za pomoca cewki L2 dipol Di. Do kondensatora Cl dolaczony jest uklad modulacyjny wedlug fig. 1.Uklad ten posiada lampe magnetronowa H z anoda dzielona A, A, katoda K i elektro¬ magnesami M, zródlo pradu Bm dla, zasi¬ lania elektromagnesów, zródlo pradu ano- dowego Ba, dlawik Dr2, poprzez który po¬ laczona jest bateria Ba z czesciami dzielo¬ nej anody, i wreszcie transformator T, sluzacy do doprowadzenia czestotliwosci modulacyjnej do obwodu anodowego ma- gnefcronu. Do dzielonej aoiody dolaczony jest symetryczny obwód z dwóch drutów Lechera Si, S2; kondensator Cl jest umieszczony w wezle napiecia ukladu Le¬ chera.Nadajnik tego samego rodzaju co na fig. 3, jest uwidoczniony równiez na fig. 4 z ta róznica, ze sprzezenie uklajdu moduja- cyjnego jest wykonane w sposób odmien¬ ny.Fig. 5 przedstawia sposób sprzezenia znanego nadajnika magnetronowego z — 2 —ukladem modulacyjnym wedlug fig. 1." Lampa oscylacyjna tego nadajnika jest oznaczona (przez H', elektromagnesy lam¬ py H* — przez M€, bateria zasilajaca elek¬ tromagnesy — przez 5'm. Laonjpa. modu- lacyjna H moze byc dolaczona bezposred¬ nio do ipra^wodów Lechera nadajnika, jak to zreszta z fig. 5 jasno wynika. Sposób dzialania ukladu modulacyjnego wedlug wynalazku jest we wszystkich /trzech przy¬ padkach ten sam. Dzialanie tego ukladu jest najwieksze w tym przypadku, gdy czestotliwosc w magnetronie modulacyj¬ nym jest równa wzglednie prawie równa czestotliwosci nadajnika, oraz gdy napie¬ cie anodowe jest tak niskie, ze nie powo¬ duje przeplywu pradu anodowego.Charakterystyka statyczna modulacji jest przedstawiona na fig. 6. Punkt pracy jest okreslony wielkoscia poczatkowego napiecia anodowego Ba. Prad wielkiej czestotliwosci oznaczono przez Iw, napie¬ cie anodowe przez Ua. Dobierajac napiecie anodowe ora? pole magnetyczne urzadze¬ nia modulacyjnego wedlug wskazan, poda¬ nych zwlaszcza na koncu poprzedniego ustepu, otrzymujemy bardzo duza glebo¬ kosc modulacji. Zaleta nowego tego ukla¬ du lezy prziede iwszystkim w malym zuzy¬ ciu energii przy dostatecznej glebokosci modulacji drgan wielkiej czestotliwosci bez powstawania szkodliwych zmia»n tej czestotliwosci.Uklad polaczen wedlug fig. 7 tym sie rózni od ukladu polaczen wedlug fig. 3, ze lampa magnetronowa H wedlug fig. 7 po^ siada, jak juz poprzednio wspomniano, siatke G, w obwodzie której odbywa sie modulacja.Równiez uklad polaczen wedlug fig. 8 tym sie rózni od ukladu wedlug fig. 3, ze zamiast .przedstawionej na, fig. 3 lampy magnetronowej H, uzyto triode Q, przy czym modulacja odbywa sie w obwodzie siatki G tej triody.W ukladzie polaczen zarówno wedlug fig. 7 jak i 8 modulacja odbywa sie przez zmiane napiecia siatki, a nie jak w przy¬ padku ukladów polaczen wedlug fig. 3, 4, 5, przez zmiane napiecia anodowego.Oczywiscie mozliwym jest jeszcze w celu usuniecia i wyrównania drobnych zmian czestotliwosci, powstalych ewen¬ tualnie na skutek jakichkolwiek wlasciwo¬ sci ukladu, zastosowanie modulacji droga zmian zarówno napiecia siatki jak i ano¬ dy. PL