Przedmiotem niniejszego wynalazku jest mechaniczny zapalnik czasowy do po¬ cisków artyleryjskich, posiadajacy mecha¬ nizm zegarowy, którego zespól regulacyjny zawiera wahadlo oraz sprezyne regulacyj¬ na, ustawiona wzdluz osi pocisku i obcia¬ zana na skret dookola tej osi.Pod wplywem * wielkich przyspieszen, wystepujacych podczas strzalu, wahadlo wywiera stosunkowo znaczna sile ciagnie¬ nia na sprezyne i na inne zwiazane z nim narzady o niewielkich wymiarach, co mo¬ ze spowodowac zerwanie sprezyny lub co najmniej jej zmeczenie, niszczace jej wla¬ sciwosci sprezyste, a takze przesuwanie sie sprezyny w uchwytach jej zawieszenia, polaczone ze zmiana jej czynnej dlugosci, oraz przesuwanie sie osi wahadla,w uchwy¬ cie lacznikowym pomiedzy wahadlem a sprezyna, wskutek czego okres jego wahan uleglby zmianie.Aby uniknac tych niedogodnosci, za¬ palnik wedlug wynalazku niniejszego po¬ siada narzady tlumiace uderzenia, dzia^ lajace elastycznie na sprezyne wzdluz osi pocisku, i oslabiajace dzialanie szarpnie¬ cia, wywierane na ' sprezyne regulujaca podczas strzalu.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania przedmiotu wynalazku.Z mechanizmu zegarowego zapalnika przedstawiono na rysunku jedynie zespól regulacyjny, zawierajacy wahadlo 1 oraz sprezyne regulujaca 2, posiadajaca postac sprezyny skrecanej wzdluz osi i wykona¬ nej np. z drutu stalowego. Te dwa narza-dy umieszczone sa wzdluz osi zapaJnika, którego glowica oznaczona jest cyfra 3.Dolny czop wahadla osadzony jest w ka¬ dlubie U zapalnika, na który to kadlub jest nakrecona jego glowica 3, podczas gdy górny czop tegoz wahadla jest umocowany w uchwycie lacznikowym 5, umieszczonym swobodnie w cylindrycznym wydrazeniu 6 tulei 7, stanowiacej czesc plytki 8, przy¬ krywajacej wydrazenie 9, w którym umie¬ szczone jest wahadlo. Plytka 8 jest przy¬ mocowana do kadluba U zapalnika sruba¬ mi 11, z których na rysunku przedstawiona jest tylko jedna. Górny czop 12 waftkdla przechodzi na wylot przez dno plytki 8, dolny zas jego czop 14 jest umieszczony w odpowiednim lozysku kadluba zapalnika, co^ umozliwia wrahadlu oraz uchwytowi lacznikowemu 5 pewna swobode' ruchów w kierunku osi pocisku, ograniczona przez dno wglebienia 9 oraz plytke £< Dolny koniec sprezyny 2 jóst zamoco¬ wany w uchwycie 5, górny #as jej koniec jest zamocowany w uchwycie cylindrycz¬ nym 5', umieszczonym w okrytym otworze kaptura 15, przymocowanego do górnego konca rurki 16, wcisnietej lub wkreconej w7 tuleje 7; rurka ta stanowi oslone ochronna dla sprezyny 2, której srodkowa czesc jest prowadzona w kolistej/ plytce 17, umiesz¬ czonej we wnetrzu furki 16. Uchwyty 5 i 5' daja sie przesu\t&ó Wzdluz osi pocisku, przy czym pierwszy 'i nich jest przesuwa¬ ny w wydrazeniu 6 iiilei 7, drugi zas — w okraglym otworzfe $air£ura 15.Uchwyt 5{ opieitó sie na sprezynie tlu¬ miacej 18, przy&ocjfrtoanej do kaptura 15 za pomoca nitów idi Sprezyna ta, majaca np. postac gwiflza^y dziala swa czescia srodkowa na utliiVyt 5\ który moze wyko¬ nywac ruch osld^y wzgledem swej podpo¬ ry pomiedzy powierzchnia oporowa 20 a nasadka 21 kaptura 15. Sprezyna tlumiaca ¦18 stara sie stale utrzymywac uchwyt 5' w polozeniu poczatkowym, czyli spoczynku, oraz sprowadzac go z powrotem w to po¬ lozenie, przedstawione wlasnie na rysun¬ ku, w którym uchwyt 5* opiera sie o we¬ wnetrzna powierzchnie nasadki 21.-'Wyni¬ ka stad, ze sprezyna regulujaca 2 oraz wa¬ hadlo zawieszone sa, normalnie biorac, na uchwycie 5', podniesionym do góry sprezy¬ na tlumiaca 18. W chwili strzalu uchwyt 5' oraz wahadlo i osiadaja w dól pod wply¬ wem przyspieszenia pocisku poruszajac sie wbrew dzialaniu sprezyny tlumiacej 18, wskutek czego ten ich ruch zostaje spre¬ zyscie tlumiony.Osiowy przesuw uchwytu.5' jest wiek¬ szy anizeli przesuw wahadla i, a to w celu zupelnego odciazenia sprezyny £ podczas poczatkowego przyspieszenia osiowego po¬ cisku przy strzale.Po wylocie pocisku z lufy dodatnie przyspieszenie, oczywiscie, ustaje, wskutek czego narzady zespohi regulacyjnego wra¬ caja w swoje polozenie, pierwotne pod ¦ dzialaniem sprezyny tlumiacej 18, tak iz wahadlo zaczyna wykonywac ruch wahli- wy.Nalezy zaznaczyc, ze podczas pracy wahadla ani uchwyt lacznikowy 5, ani czo¬ py wahadla nie,wchodza w zetkniecie z zadna powierzchnia cierna, poniewaz caly zespól regulacyjny jest zawieszony na u- chwycie 5\ t&k iz narzady zespolu regula¬ cyjnego pracuja w warunkach mozliwie najkorzystniejszych z punktu widzenia tar¬ cia biernego.Przedstawiona dla przykladu na ry¬ sunku postac wykonania zapalnika wedlug wynalazkti popuszcza, oczywiscie, rozmaite, odmiany, riie wykraczajace poza ramy wy¬ nalazku. Jakkolwiek w praktyce narzady tlumiace posiadaja postac jednej lub kil¬ ku spr£zyii dowolnego ksztaltu, to w za¬ kres Wyrtalazku wchodza takze i dowolne inne ilarzady sprezyste, które moga po¬ siadac potrzebne dzialanie tlumiace. Tak np. t6 dzialanie tlumiace mozna by uzy¬ skac z& pomoca elastycznego osadzenia w kieflinlcu osiowym rurki ochronnej 16 lub — 2 -^tez za pomoca sprezystego lacznika, wsta¬ wionego pomiedzy skrecana sprezyne % i uchwyt lacznikowy 5. PL