Wynalazek niniejszy dotyczy wymien¬ nika ciepla o powierzchniach przewodza¬ cych, wykonanych z blach spiralnych, któ¬ re stanowia scianki kanalów, prowadzacych czynniki wymieniajace cieplo. W niektó¬ rych przypadkach, np. jezeli jeden lub obydwa czynniki tworza osady na po¬ wierzchniach przewodzacych cieplo, kana¬ ly spiralne lub niektóre z tych kanalów nie sa polaczone na stale z powierzchniami czolowymi, lecz moga byc otwierane w ce¬ lu kontroli i oczyszczania powierzchni przewodzacych.Dotychczas wzmiankowane kanaly w wymiennikach ciepla sa zamykane za po¬ moca plaskich pokryw na czolowych stro¬ nach wymiennika, przy czym w celu uzy¬ skania dobrego uszczelnienia stosuje sie plaskie lub tasmowe szczeliwo z gumy lub innego podobnego materialu.Pokrywa taka nie zabezpiecza jednak tak dobrej wytrzymalosci i trwalosci wy¬ miennika, jaka posiada ona w razie stoso¬ wania kanalów, których scianki sa przy- pawane do pokryw, wskutek czego blachy spiralne w poprzednio opisanej konstrukcji powinny byc grubsze, anizeli w wymienni¬ kach zamknietych.W razie stosowania pokrywy tego ro¬ dzaju lacznie z plaskim szczeliwem mozenastapic przeciekanie pomiedzy poszcze¬ gólnymi kanalami bez moznosci zauwazenia tej wady z zewnatrz. Przy stosowaniu szczeliwa tasmowego, posiadajacego odpo¬ wiednie kanaliki saczkowej w plaskiej po¬ krywie mozna wprawdzie z zewnatrz wy¬ kryc przeciekanie, lecz nie mozna go usu- Sr*- wynaj#zek niniejszy, ma na^celu usu¬ niecie tyifch wad Jrzez'zastosowanie urza¬ dzenia,' które, ewentualnie lacznie ze zna¬ nym szczeliwa tasmoy/ym, ma na celu zamkniecie kanalów w wymiennikach cie¬ pla, wykonanych z Jblach spiralnych. Naj¬ lepiej jest, gdy urzadzenie to usztywnia jednoczesnie brzegi blachy, wówczas bo¬ wiem uzyskuje sie lzejsza konstrukcje i mniejsze grubosci blachy. Zwlaszcza, jeze¬ li urzadzenie jest wykonane z nierdzew¬ nej blachy stalowej, zmniejszenie grubosci blachy jest bardzo wazne ze wzgledu na oszczednosc, gdyz przy stosowaniu stali nierdzewnej koszt materialu stanowi bar¬ dzo wazna pozycje w kosztach ogólnych.Ponadto sprawnosc wymiany ciepla jest tym wieksza, im ciensza jest blacha. W niektórych przypadkach pozadana jest moznosc zamykania jednego lub kilku spi¬ ralnych kanalów podczas pracy przy po¬ zostawieniu jednoczesnie pozostalych ka¬ nalów otwartymi.Wynalazek dotyczy przeto wymienni¬ ka ciepla o sciankach spiralnych, pomie¬ dzy którymi przeplywa kolejno czynnik ochladzajacy oraz czynnik ochlodzony, zaopatrzonego w odejmowalne pokrywy, skladajace sie z jednego lub kilku wygie¬ tych specjalnie pasków lub tasm o przekro¬ ju okraglym, pólokraglym, klinowym lub prostokatnym. Sluza one do zamykania stron czolowych lub strony czolowej wy¬ miennika, przy czym tasmy te sa przycis¬ kane do spiralnych scianek wzglednie uszczelnien poprzeczkami w postaci pre¬ tów lub biegnacych promieniowo plyt.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny wzdluz linii / — /na fig. 2 wymiennika ciepla z pokrywami wedlug wynalazku; fig. 2 — widok z góry wymiennika ciepla, fig. 3 — szczegól polaczenia spiralnych scian i po¬ krywy tego wymiennika w zwiekszonej po- dzialce, fig. 4 — takiz szczegól w odmien¬ nym wykonaniu w zwiekszonej podzialce, fig. 5 — widok i czesciowy przekrój innej odmiany wymiennika i fig. 6 — widok z góry zdjetej pokrywy.Wymiennik wedhig fig. 1 — 3 sklada sie z dwóch spiralnie zwinietych blach 1, 2, pomiedzy którymi powstaja spiralne ka¬ naly 3, 4 do czynników wymieniajacych cieplo.Na czolowych koncach kanalów spi¬ ralnych sa umieszczone tasmy lub paski metalowe 9 — 12 o prostokatnym lub kli¬ nowym przekroju, których brzegi sa sciete w kierunku kanalu i umieszczone pomiedzy blachami. Paski 9 — 12 moga byc zwijane jednoczesnie ze zwojami blachy spiralnej, przy czym zewnetrzne konce pasków po¬ winny wystawac z kanalów po stronie czo¬ lowej, jak to uwidoczniono na fig. 1 i 3.Do pasków 9 — 12 przypawa sie szereg poprzeczek 14, wykonanych najlepiej z plaskowników, które nastepnie zostaja przymocowane za pomoca srub 15 do od¬ powiednich wsporników 16, aby dzialanie sily cisnienia czynników, plynacych w wy¬ mienniku, skierowane wzdluz osi spirali, moglo byc przeniesione na te wsporniki.Do uszczelnienia sluza uszczelki 17 z gu¬ my, skóry lub innego materialu podatnego, umieszczone w kanalach 3, 4.Paski spiralne 9 — 12 wraz z poprzecz¬ kami 14 stanowia pokrywe wedlug wyna¬ lazku z jednej lub obydwóch stron czolo¬ wych wymiennika.Pokrywa taka moze byc wykonana rów¬ niez w ten sposób, ze poszczególne zwoje spirali sa polaczone bezposrednio ze soba, np. przez spawanie. Pokrywa moze byc — 2 —rówttiez wykonana ze spirali o luznych, nie polaczonych zwojach, które podczas pracy sa przytrzymywane za pomoca luznego trzymaka w postaci np. krzyza, zlozonego z poprzecznie rozmieszczonych pretów, który laczy sie z wymiennikiem na czas pracy.W mniejszych wymiennikach pokrywy oraz pasek 13, zwiniety w srodku kanalów, moga w zupelnosci wystarczyc do usztyw¬ nienia blachy i utrzymania przeswitu ka¬ nalów.W innej jeszcze odmianie (fig. 4) ka¬ naly z obydwóch stron wymiennika sa na przemian otwarte lub zamkniete. Podczas wyrobu takiego wymiennika kanal 3 moze byc spawany w danym miejscu z paskiem 9, a kanal 4 moze byc zamkniety paskiem spiralnym 10. Pasek 10 zostaje przymoco¬ wany do poprzeczek 14, jak w wymienio¬ nych wyzej przykladach wykonania, i sta¬ nowi pokrywe spiralna wedlug wynalazku.Liczba kanalów równoleglych, które moga byc zamkniete taka pokrywa spi¬ ralna, jest oczywiscie dowolna.Szczególnie korzystne jest zastosowa¬ nie pokrywy wedlug wynalazku w skrapla¬ czach spiralnych o pradach krzyzujacych sie.Skraplacz taki z pokrywami wedlug wynalazku jest przedstawiony na fig. 5 i 6.Kanaly 3 przeznaczone sa dla czynnika chlodzacego, np. dla wody, a kanaly 4 dla skraplanej pary. Ciecz chlodzaca dopro¬ wadzana jest przez króciec 5a, a odpro¬ wadzana przez króciec 6a, natomiast para doplywa przewodem 7a, skropliny zas od¬ plywaja przez króciec 8a. Kanaly 4 sa na obydwóch stronach czolowych spirali cal¬ kowicie otwarte. Jedna strona czolowa jest objeta przewodem 7a, rozszerzonym w ksztalcie ypokrywy, a druga strona jest zamknieta pokrywa 20. Na obydwóch kon¬ cach kanal 3 posiada uszczelki gumowe 17, przytrzymywane za pomoca pasków spi¬ ralnych 10 (fig. 6), polaczonych spawany¬ mi poprzeczkami 14. Pafeki 10 wraz t po¬ przeczkami 14 stanowia pokrywe kaitalu 3, umocowana srubami 15 (fig. 5).W skraplaczu takim partt przeplywa prostopadle do kierunku przeplywu wody.Przy stosowaniu pokryw wedlug wyna¬ lazku pokrywa spiralna w polaczeniu ze szczeliwem tasmowym zamyka szczelnie kanaly 3.We wszystkich opisanych odmianach wymiennika pokrywa spiralna moze byc przymocowana do usztywniajacych pre¬ tów lub plyt przez spawanie, nitami lub za pomoca srub.Blachy ciensze, z których uksztaltowa¬ no pokrywe spiralna, wymagaja, przeciw¬ nie, silniejszego usztywnienia wymiennika.W razie przeciekania w miejscach uszczelnien mozna, stosujac pokrywe we¬ dlug wynalazku, od razu wykryc te wade oraz miejsce, gdzie ona zachodzi. PL