, Wynalazek niniejszy dotyczy szybko¬ bieznego slizgowca, zaopatrzonego w wy¬ stajace w dól slupki z wodnoplatami, za pomoca których po osiagnieciu pewnej szybkosci kadlub jest podtrzymywany calkowicie lub czesciowo ponad powierzch¬ nia wody. Jednym z celów niniejszego wynalazku jest budowa slizgowca, którego kadlub o zewnetrznym zasadniczo nor¬ malnym ksztalcie lodzi posiada wytrzyma¬ losc i sztywnosc niezbedna przy napreze¬ niach, jakim podlega w czasie jazdy, zwlaszcza gdy jest wynurzony ponad po¬ wierzchnie wody.Slupek, zaopatrzony w wodnoplaty, moze byc prosty lub zakrzywiony i moze byc przymocowany do kadluba tak, iz, bedac skierowany ku dolowi, moze zajmo¬ wac polozenie mniej lub wiecej pionowe lub tez moze byc nachylony wzgledem pio¬ nu. W przypadku zespolu slupków — dwa lub kilka pojedynczych slupków jest po¬ laczonych wodnoplatami, bezposrednio przymocowanymi do wszystkich slupków w zespole.Kadlub takiego slizgowca wedlug wy¬ nalazku zawiera kratownice, zlozona ze scianek bocznych, rozstawionych w pew¬ nym odstepie, i z poprzeczek, z nimi po¬ wiazanych, oraz zewnetrzna oslone tej kratownicy, zespolona z nia tak, iz jest przez nia usztywniona. Ze spodu kadlubawystaja W dól pfzynajmniej trzy zespoly slupków i sa polaczone przez te oslone z kratownica, przy czym kazdy zespól za¬ wiera dwa lub kilka pojedynczych slup¬ ków, podtrzymujacych szereg wodnopla- tów.Dwa lub kilka zespolów slupków z ^w 'przedniej czesci kadluba, a jeden lub kil¬ ka- zespolów — spod tylniej czesci kadlu¬ ba. Kadlub statku posiada w ogóle najle¬ piej normalny ksztalt lodzi. Ksztalt samej kratownicy oraz jej polaczen z zespolami slupków Steinowi razem jednolita belke, laczaca przedni i tylny zespól slupków, zaopatrzonych w wodnoplaty.Kratownica moze skladac sie z dwóch bocznych scianek, polaczonych ze soba na jednym koncu, które w innych miej¬ scach lub w poblizu konców moga byc po¬ laczone przynajmniej jedna poprzeczka, albo tez obydwie scianki boczne moga byc polaczone na obu koncach lub w poblizu obu konców za pomoca kilku poprzeczek.W korzystnej postaci wykonania scianki boczne kratownicy sa zasadniczo pionowe i równolegle do osi podluznej slizgacza, przy czym przynajmniej jedna poprzeczka jest pionowa i laczy na koncach te sciany.W wiekszosci przypadków jest pozadane zastosowanie schodkowego dna kadluba, przy czym dolne czesci kratownicy we¬ wnatrz kadluba sa wówczas odpowiednio dostosowane do tego schodkowego diia, zwiekszajacego wytrzymalosc. Taki sto¬ pien rozciaga sie w poprzek dna i moze byc prostolinijny lub posiadac ksztalt ko¬ lowy. Jezeli stopien wykonany jest we¬ dlug krzywej linii, to przynajmniej czesc jej stanowi luk, opisany z punktu, znajdu¬ jacego sie na pionowej plaszczyznie, prze¬ chodzacej przez podluzna os statku, i po¬ lozonego przed stopniem. Kratownica mo¬ ze byc wzmocniona w poblizu stopnia przez zwiekszenie w tym miejscu calego jej przekroju np. przez wykonanie kazdej sciany bocznej kratownicy z dwóch czesci w poblizu stopnia. Oprócz tego w miejscu stopnia moga byc zastosowane inne wzmocnienia, polaczone z kratownica, np. plytki, przymocowane do oslony kratow¬ nicy.Bezposrednio ponad slupkami, na któ¬ rych znajduja sie wodnoplaty, umieszczo¬ ne sa korzystnie w kilku zespolach pod¬ pórki, polaczone z kratownica lub stano¬ wiace z nia jedna calosc. Wtedy sily, dzia¬ lajace w góre, sa przenoszone przez te podpórki na kratownice. Pozadane jest równiez do podtrzymania oslony zastoso¬ wac jeszcze w kazdej scianie bocznej kra¬ townicy przynajmniej dwie pomocnicze podpórki, w pewnej odleglosci od siebie i od podpórek, przenoszacych ciezar statku na slupki z wodnoplatami.Kazdy zespól slupków z wodnoplatami sklada sie przynajmniej z trzech oddziel¬ nych slupków, rozstawionych w kierunku poprzecznym wzgledem podluznej osi stat¬ ku w pewnym odstepie. Najlepiej jezeli krawedz natarcia srodkowego slupka w takim zespole jest wysunieta w przód w stosunku do krawedzi natarcia wodhopla- tów, natomiast krawedzie natarcia kazde¬ go z pozostalych slupków pozostaja w ty¬ le. Korzystnie jest, aby nie tylko srodkowy slupek w kazdym zespole byl wysuniety w przód wzgledem innych slupków w tym zespole, ale i krawedzie natarcia platów, podtrzymywanych przez te slupki, byly cofniete wzgledem srodkowego slupka.Oprócz tego korzystnie jest, gdy krawe¬ dzie natarcia kazdego slupka sa zaostrzo¬ ne, aby zmniejszaly opór i ulatwialy prze¬ plyw wszelkich sporadycznie napotyka¬ nych przez slizgowiec przedmiotów pod¬ czas jazdy.Nalezy zaznaczyc, ze przynajmniej niektóre slupki, np. znajdujace sie na przodzie slizgowca, powinny byc nieco na¬ chylone ku tylowi calkowicie lub na pew¬ nej czesci swej dlugosci. - 2 —Pomiedzy kratownica i zewnetrzna o- slona, stanowiaca kadlub slizgacza, moz¬ na umiescic pochlaniacze wstrzasów* Na rysunku uwidoczniono przyklad zastosowania wynalazku do szybkiego slizgowca, przy czym niektóre z czesci slizgowca sa przedstawione schematycz¬ nie.Fig. 1 przedstawia widok kratownicy z góry, fig. 2 -— widok kratownicy z boku, fig. 3 — przekrój poprzeczny wzdluz linii /// — /// na fig. 2, fig. 4 — widok z góry oslony, stanowiacej kadlub slizgowca wraz z kratownica, umieszczona w przy¬ blizeniu tak, jak zajmuje ona miejsce w kadlubie, fig. 5 — widok z boku kratowni¬ cy, przedstawiajacy w sposób podobny jak i na fig. 4 polozenie kratownicy wewnatrz oslony, fig. 6 — przekrój poprzeczny wzdluz linii VI — VI na fig. 5, fig. 7 — przekrój poprzeczny wzdluz linii VII — VII'na fig. 5, fig. 8 — przekrój poprzeczny wzdluz linii VIII — VIII na fig. 5, przy czym wszystkie te trzy ostatnie przekroje sa podobne, patrzac w kierunku strzalek na fig. 5, to znaczy, patrzac od przodu slizgowca ku tylowi, i fig. 9 — widok slizgowca z góry, odpowiadajacy fig. 5 z uwzglednieniem niektórych szczególów.Na fig. 1, 2 i 3 scianki boczne kratow¬ nicy sa równolegle. Kazda z nich sklada sie z dwóch czesci A i A1, przy czym. scianki A sa rozstawione szerze], niz A1.W czesci B kratownicy, stanowiacej w przyblizeniu jej srodek, scianki A i A1 za¬ chodza na siebie, to znaczy przednie kon¬ ce scianek A1 znajduja sie pomiedzy tyl¬ nymi koncami scianek A i sa oddalone od siebie w zaleznosci od innych danych kon¬ strukcyjnych slizgowca. Nalezy zazna¬ czyc, ze ponizej czesci B znajduje sie na dnie lodzi stopien (fig. 4, 5 i 9). Scianki boczne A i A1 sa polaczone ze soba po¬ przeczkami górnymi i dolnymi C, C1, C2 i C3. Poprzeczki te C lacza przednie konce dwóch scianek bocznych A, natomiast po¬ przeczki C1 lacza tylne konce dwóch scia¬ nek bocznych A1. Pomiedzy sciankami A i A1 sa jeszcze poprzeczki posredhie (fig. 1), rozmieszczone w pewnych odstepach w kierunku podluznym slizgowca, w szcze¬ gólnosci poprzeczki C2, C3, które sluza do polaczenia przednich konców scianek bocz¬ nych A1 z zachodzacymi pomiedzy nie tylnymi koncami scianek bocznych kra¬ townicy. Kazda scianka boczna (fig. 2) po¬ siada górny i dolny pasy D i D1, polaczo¬ ne z pionowymi slupami E. Slupy pionowe E kratownicy sa rozparte krzyzakami po przekatniach, jak przedstawiono np. na fig. 2, podobnie jak i poprzeczki, laczace obie scianki boczne.Oslona kratownicy, stanowiaca jedno¬ czesnie kadlub statku, moze posiadac ksztalt, przedstawiony schematycznie na rysunku. Kadlub ten posiada boki F, które ponizej normalnej linii wodnej statku w spoczynku sa zakonczone metalowy¬ mi narozami F1 w miejscu, gdzie boki ka¬ dluba lacza sie z jego dnem F2. Dno w przekroju poprzecznym (fig. 6 i 8) posiada ksztalt bardzo rozchylonej litery V, której spód Fs stanowi kil slizgowca. Widok ka¬ dluba z góry przedstawiono na fig. 4 i 9.Kadlub ten jest najszerszy w tej plasz¬ czyznie poprzecznej lub w poblizu tej plaszczyzny, w której lub przy której sa umieszczone zespoly slupków, utrzymuja¬ cych wodhoplaty Kadlub jest zaopatrzo¬ ny w plasko zakonczona rufe F4, jak zwy¬ kle w statkach tego typu. Obie czesci dna, a przynajmniej czesc, polozona za stop¬ niem G, jest plaska w kierunku podluz¬ nym, zwlaszcza na pewnej odleglosci ku przodowi od stopnia G. Przednia czesc kratownicy opiera sie na kadlubie w tym miejscu, gdzie znajduja sie przednie ze¬ spoly slupków, podtrzymujacych wodho- platy. Tylny zas jej koniec znajduje sie w poblizu rufy E4 nad zespolem tylnych slupków. Srodkowa czesc B jest umiesz¬ czona ponad stopniem G, tak ii ten stopien — 3 —i czesci w poblizu niego sa znacznie wzmocnione przez polaczenie z kratowni¬ ca. Dzieki takiemu polaczeniu konstrukcja slizgowca jest mocna i pozwala na odpo¬ wiedni rozklad sil na zespoly slupków, podtrzymujacych wodnoplaty. Korzystnie jest oprócz tego zastosowac pewne srodki do tlumienia drgan pomiedzy kratownica i Jej oslona, przenoszonych na kratownice z silników, napedzajacych slizgacz.W tym miejscu, w którym kratownica opiera sie na slupkach z wodnoplatami, jest ona dodatkowo wzmocniona slupami pionowymi H (fig. 5 i 6) na przednim kon¬ cu i slupami H1 na tylnym koncu (fig. 4, 5 i 8). Inne slupy pionowe H2 (fig. 4, 5 i 7) sa umieszczone w poblizu stopnia G. Slupy te sa podobne do slupów pionowych E, przedstawionych schematycznie na fig. 1, 2 i 3, lecz sa o znacznie mocniejszym prze¬ kroju. Slupy pionowe E nalezy uwazac jako slupy pomocnicze, poniewaz kratow¬ nica moze posiadac i inne wiazania piono¬ we. Slupy te sa polaczone odpowiednimi wiazarami, Do kratownicy moga byc przy¬ mocowane belki pokladowe slizgowca i poklad jego F*. Pod przednia czescia stat¬ ku sa umieszczone dwa zespoly slupków z wodnoplatami, a kazdy z tych zespolów, jak to juz wspomniano, moze skladac sie z trzech slupków, na których sa umo¬ cowane wodnoplaty. Odpowiedni ksztalt, wzajemne rozmieszczenie slupków w kaz¬ dym zespole, jak równiez sposób osadzenia na mich wodnoplatów uwidocznione sa na fig. 4, 6 i 9. Kazdy zespól posiada srod¬ kowy slupek J oraz dwa slupki J1 i J2, umieszczone na zewnatrz tego slupka J.Kazdy z tych slupków posiada w prze¬ kroju ksztalt oplywowy z ostra krawedzia natarcia. Jak widac z boku na fig. 5, górna czesc slupka wystaje ze slizgowca w dól w przyblizeniu w ksztalcie klina, a w pew¬ nej odleglosci od dna slizgowca odchyla sie do tylu. Krawedz natarcia srodkowego slupka J jest wysunieta w przód wzgledem krawedzi natarcia slupków J1 i ^.Wod¬ noplaty K, osadzone na tych slupkach, sa polaczone ze srodkowym slupkiem J, przy czym krawedz natarcia tego slupka jest wysunieta w przód w stosunku do krawe¬ dzi natarcia wszystkich podtrzymywanych przez niego wodnoplatów. Slupki J1 i J2 sa umieszczone tak, ze w stosunku do kra¬ wedzi pionowej natarcia znajduja sie nie tylko z tylu krawedzi srodkowego slupka J, lecz równiez z tylu krawedzi natarcia czesci wodnoplatów K, umieszczonych miedzy srodkowym slupkiem J i slupkami t/1 i J2 (fig. 5), przy czym wodnoplaty, które wystaja odpowiednio na zewnatrz slupka J1 i od wewnatrz slupka J2, leza poza krawedziami natarcia tych slupków.Inaczej mówiac, slupki w zespole w wido¬ ku bocznym sa cofniete w tyl, podczas gdy podtrzymywane przez nie wodnoplaty w widoku z góry (fig. 4 i 9) sa tak samo cofniete w tyl wzgledem srodkowego slup¬ ka J.Jak widac w przekroju poprzecznym (fig. 6), trzy slupki J, J1 i J2 sa równole¬ gle i polozone w pewnej odleglosci od sie¬ bie, caly zas zespól jest odchylony na ze¬ wnatrz srodkowej linii slizgowca, lecz najlepiej tylko o maly kat. Slupki te moga byc równiez nachylone nieco wzgledem siebie, tworzac w ten sposób rózne katy z plaszczyzna pionowa, przechodzaca przez os slizgowca. Tak samo slupki J1 i J2 mo¬ ga byc umieszczone niekoniecznie w tej samej odleglosci od srodkowego slupka J.Górny jego koniec jest przymocowany naj¬ lepiej do plytki J3 (fig. 4, 5 19), za po¬ moca której slupek moze byc sztywno po¬ laczony z belkami H, stanowiacymi czesc kratownicy A, A1. Górny koniec zewnetrz¬ nego slupka J1 jest, najlepiej, przymoco¬ wany do boku F w miejscu J4 statku, przy czym w razie potrzeby kadlub statku w tym miejscu moze byc wzmocniony. Gór¬ ny koniec slupka J2 znajduje sie pod jed¬ na z pionowych belek kratownicy i jest do — 4 —niej przymocowany, przy czym ta belka moze byc dodatkowo wzmocniona.Konstrukcja zespolu slupków, znajdu¬ jacych sie pod rufa statku, moze byc wy¬ konana tak, jak zaznaczono schematycznie na fig. 4, 5, 8 i 9, Zespól taki w przy¬ kladzie, przedstawionym na rysunku, sklada sie z trzech slupków, a mianowicie srodkowego J5 i dwóch skrajnych «76 i J7, umieszczonych z prawej i lewej strony statku w odpowiedniej odleglosci od srod¬ kowego. Slupki JQ i J7 moga byc równo¬ legle do srodkowego slupka J5, umieszczo¬ nego w plaszczyznie pionowej, przecho¬ dzacej przez os podluzna statku. Inaczej mówiac, slupek srodkowy wystaje w dól z plyty kilowej. Te slupki nie sa zagiete w tyl, a w stosunku do poprzecznej plasz¬ czyzny pionowej, prostopadlej do podluz¬ nej osi statku, przekrój oznaczony linia VIII — VIII na fig. 5, lezy w przyblizeniu w tej plaszczyznie poprzecznej, slupek zas srodkowy J5 jest wysuniety w przód przed slupki 76 i J7. Wodnoplaty K2, K^9 podtrzymywane przez te slupki, sa przeto cofniete w tyl wzgledem srodkowego slup¬ ka «/5, a wzajemny stosunek pomiedzy krawedziami natarcia tych slupków i kra¬ wedziami natarcia wodnoplatów jest taki sam, jak i w zespole J, J1 i J2 na dziobie statku. Prócz tego, ze wodnoplaty Ki1 sa odchylone w tyl od srodkowego slupka «/5, czesci tych wodnoplatów, skierowane ku prawej i lewej stronie od slupka J5, sa nachylone w góre wzgledem siebie, jak przedstawiono na fig. 8. Dzieki dosc znacz¬ nej odleglosci pomiedzy skrajnymi slupka¬ mi J6 i J7 i slupkiem srodkowym J5 moze byc pozadane zastosowanie laczników wzmacniajacych J8 pomiedzy wodnopla- tami (fig. 5 i 8). Laczniki te J8 sa slabszej budowy niz slupki J5, J6 i J7 i nie siegaja do dna F2 statku, chociaz moga byc tez w razie potrzeby przedluzone i polaczone z tym dnem.W przykladzie, przedstawionym na ry¬ sunku, slizgowiec jest zaopatrzony w trzy oddzielne silniki, nie przedstawione na rysunku, których trzy waly L, U i L2 tyl¬ ko uwidoczniono (fig. 5 i 9). Waly sa prze¬ puszczone przez dho statku w punktach, polozonych najlepiej przed stopniem G, przy czym kazdy z walów jest podtrzy¬ mywany posrodku przynajmniej jednym wspornikiem M, a na koncu jest osadzony w lozysku N na dolnym koncu slupków J5, «/6 lub J7, przy czym sruby 0 umieszczone sa na tych walach przed slupkami. Ster P jest osadzony na srodkowym slupku J6.Tak samo zreszta moga byc zastosowane stery blizniacze, osadzone odpowiednio na podporach J6, J7.W razie potrzeby na jednej lub na wszystkich slupkach «75, JQ i J7 moze byc umieszczony pomocniczy wodnoplat lub plytka albo oddzielne plytki, rózniace sie od wodnoplatów i umieszczone ponad srubami 0. Dzieki specjalnemu ksztaltowi i umieszczeniu plytka ta lub plytki nie pozwalaja na wciaganie w dól powietrza i wywolywanie prózni w poblizu srub pod plytka.W szybkobieznym slizgowcu wedlug wynalazku glówne sily, dzialajace w góre i przenoszone przez slupki z wodnoplata- mi, sa rozlozone na caly kadlub za pomoca belek pionowych lub podpórek, umieszczo¬ nych bezposrednio ponad koncami slup¬ ków, a nastepnie na prety przekatne, na wezly i belki, kolejno wzdluz calej dlugo¬ sci i v{ poprzek calej szerokosci kratownic Oslona wzglednie kadlub slizgowca i kratownica stanowi jedna belke pomiedzy przednimi i tylnymi slupkami lub zespola¬ mi slupków, zawierajacych wodnoplaty, i wytrzymuje skutecznie naprezenia, wywo¬ lane sklonnoscia slizgowca do zwisania pomiedzy przednimi i tylnymi slupkami, zwlaszcza gdy statek porusza sie z wielka szybkoscia i jest wynurzony ponad po¬ wierzchnie wody. Sily, dzialajace w góre - 5 —ze slupków, nie sa skupione w poszcze¬ gólnych czesciach kadluba, a sa rozlozone równomiernie w calej dlugosci i szeroko• sci kadluba lacznie z konstrukcja pokladu statku. PL